Στο όνομα της ευρωπαϊκής ιδέας

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Παπανδρόπουλος: "Όσο η ανάγκη για περισσότερη ολοκλήρωση μεγαλώνει, τόσο η πληροφόρηση για τις πολύπλοκες όντως πτυχές του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι μικραίνει." [EPA-EFE/ALEXANDROS VLACHOS]

Στην εποχή όπου η πληροφορία ρέει άφθονη, πηγαίνει παντού, ακόμα και εκεί όπου υπάρχει λογοκρισία, κυκλοφορεί ταχύτατα και ο κάθε πολίτης μπορεί να γίνει δημοσιογράφος, σχολιαστής και μεταφορέας απίθανων ψευδών και ανύπαρκτων γεγονότων, στην Ευρώπη κάθε μέρα, γίνεται όλο και πιο αισθητό ένα περίεργο «έλλειμμα πληροφόρησης».

Όσο η ανάγκη για περισσότερη ολοκλήρωση μεγαλώνει, τόσο η πληροφόρηση για τις πολύπλοκες όντως πτυχές του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι μικραίνει.

Η Ευρώπη δείχνει να έχει παρασυρθεί στη δίνη κοσμογονικών εξελίξεων που αφορούν το μέλλον, την ταυτότητα της και σε κάποιο βαθμό την ύπαρξή της και δεν δίνει τη σημασία που απαιτούν οι καιροί στην ιδέα Ευρώπη. Αυτή η τελευταία, πολλά χρόνια τώρα έχει εγκαταλειφθεί και η εγκατάλειψη αυτή αποτελεί ολέθριο σφάλμα. Πριν από διαδικασία και θεσμική οργάνωση η Ευρώπη πρέπει να καθιερωθεί στους λαούς της ως ιδέα. Η αποκαλούμενη Γηραιά Ήπειρος, δεν είναι μόνον επιδοτήσεις και κοινό νόμισμα. Είναι πρωτίστως ιστορία, πολιτισμός ελληνορωμαϊκή παράδοση, χριστιανισμός, βιομηχανική επανάσταση, ελευθερία και δημοκρατία.

Όταν λοιπόν μιλάμε για «έλλειμμα πληροφόρησης» αναφορικά με την Ευρώπη, θα ήταν πιο σωστό να κάναμε λόγο για «έλλειμμα γνώσης και συνείδησης περί την ιδέα της Ευρώπης».

Από την άποψη αυτή, ο ρόλος της ποιότητας της δημοσιογραφικής ενημέρωσης παραμένει σημαντικός και καθοριστικός.

Στην εποχή της κυριαρχίας της γνώσης, της ταχύτητας κυκλοφορίας των πληροφοριών, της ηγεμονίας της εικόνας και της μαζικής ψηφιακής παραπληροφόρησης, ο ρόλος του δημοσιογράφου, δεν είναι μόνον η καταγραφή και η εξιστόρηση γεγονότων. Είναι παράλληλα και η τοποθέτησή τους στο ιστορικό και πολιτιστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιούνται.

Για τον δημοσιογράφο της σημερινής ανατρεπτικής εποχής μας, η ενηλικίωση και η ωριμότητα θα πρέπει να συνιστούν ηθικό, πνευματικό, κοινωνικό και πολιτικό ιδανικό. Ένα ιδανικό που πρέπει να μας εμπνέει ατομικά και συλλογικά. Η ευρωπαϊκή νεωτερικότητα, που κάποιοι τη χλευάζουν σήμερα, μας λέει ότι κοινωνίες της προόδου είναι αυτές στις οποίες πρυτανεύει ο ορθός λόγος, το μέτρο, η σοβαρότητα και η συναίσθηση ευθύνης.

Όλα αυτά ξεκίνησαν από την προσωκρατική φιλοσοφία και κατέληξαν στο πνεύμα του Διαφωτισμού. Το σχέδιο έτσι για μια Ενωμένη Ευρώπη εγγράφεται και ενυπάρχει σ’ ένα συγκεκριμένο πνευματικό περιβάλλον μ’ ένα τρόπο αισθητικό και γνήσιο. Υπό αυτές τις συνθήκες, η μεταρρύθμιση της Ευρώπης, η μετάλλαξή της σε ένα σύγχρονο δημοκρατικό πολιτικό μόρφωμα αποτελεί την πραγματική κληρονομιά του πνεύματος του Διαφωτισμού.

Αυτή η υπαρξιακή διάταση, χωρίς να αναιρεί τις πολλές και διαφορετικές εθνικές, θρησκευτικές και ιδεολογικές ταυτότητες, προσδίδει και μια ευρωπαϊκή ταυτότητα. Για μια σοβαρή δημοσιογραφική προσπάθεια έτσι, η αρχέγονη έννοια της ιστορίας, δηλαδή η γνώση της αλήθειας είναι πάντα ζητούμενο.

Αυτό το τελευταίο θα επιδιώξει να ικανοποιήσει όσο καλύτερα γίνεται η συνεργασία της EMG και του EBR με το πανευρωπαϊκό δίκτυο EURACTIV, το οποίο φέτος συμπληρώνει 22 χρόνια παρουσίας στο ευρωπαϊκό δημοσιογραφικό γίγνεσθαι.