Η προσοχή των πολιτών και η Ευρώπη στο δρόμο προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Σπύρος Καπράλος, αναλυτής ευρωπαϊκής πολιτικής και επικοινωνίας

Η προσέλκυση της προσοχής των ψηφοφόρων δεν είναι μία απλή υπόθεση.

Ο Σπύρος Καπράλος είναι αναλυτής Ευρωπαϊκής πολιτικής και επικοινωνίας

Ιδιαίτερα όταν οι εκλογικές διαδικασίες (ευρωεκλογές) αφορούν εκατοντάδες εκατομμύρια με διαφορετικό εθνικό, ιδεολογικό ή ακόμη και κοινωνικό background.

Αλλά και σε συμβατικές περιόδους που οι θεσμοί και οι πολιτικές οικογένειες επιχειρούν να επικοινωνήσουν προτάσεις, οφείλουν να εντάξουν στο σχεδιασμό τους αυτή την πολύ σημαντική παράμετρο για οποιοδήποτε σχεδιασμό καμπάνιας.

Στο σημείο αυτό ας προχωρήσουμε πρωτίστως σε μια θεωρητική προσέγγιση και να θέσουμε το ερώτημα: τι ορίζουμε προσοχή;  Σύμφωνα με τον έγκριτο ψυχολόγο William James «προσοχή είναι η αποκλειστική ενασχόληση του νου με καθαρό και ζωηρό τρόπο, με ένα αντικείμενο ή μια σειρά σκέψεων από τις ενδεχομένως πολλές…. Προϋποθέτει την εγκατάλειψη κάποιων πραγμάτων ώστε να επεξεργαστεί κάποια άλλα» (The principles of Phychology, 1890)

Γίνεται αντιληπτό ότι αυτή η στόχευση εδράζεται σε πολύ συγκεκριμένους κανόνες που θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση της προσοχής του κοινού, ακόμα και όταν έχουμε να αντιμετωπίσουμε την περίπτωση ενός απαιτητικού ψηφοφόρου.

Πολλές φορές, όταν καταγράφεται ένα αρνητικό εκλογικό αποτέλεσμα για ένα κόμμα η ένα υποψήφιο ή μία χαμένη επικοινωνιακή μάχη, οι υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό της επικοινωνιακής καμπάνιας εντοπίζουν πιθανές αρρυθμίες στο σχεδιασμό τους, αλλά στην πραγματικότητα το ερμηνεύουν με λανθασμένο τρόπο. Αποδίδουν, δηλαδή, το επικοινωνιακό πρόβλημα στην ίδια την πληροφορία, ενώ εκείνο σχετίζεται πρωτίστως στην αδυναμία του πολιτικού να προσελκύσει την προσοχή των ψηφοφόρων.

Πολλές φορές, αυτή η εσφαλμένη εκτίμηση-προσέγγιση τους απομακρύνει από την εξεύρεση πραγματικών λύσεων και τους οδηγεί στο να παράγουν καμπάνιες με ολοένα και περισσότερη πληροφορία. Δεν είναι όμως αυτό το ζητούμενο: θα είχε επιτευχθεί σωστό αποτέλεσμα  στην περίπτωση που έκαναν σωστή διαλογή της πληροφορίας και απέρριπταν τη μη ουσιαστική ή άσχετη. Αυτή η σωστή προσέγγιση διαχείρισης της πληροφορίας θα μπορούσε να αποβεί κερδοφόρα στην επίπονη και αναγκαία διαδικασία για την προσέλκυση της προσοχής. Κι αυτό θα συμβεί, καθώς η προσοχή, ως «αυτοσυντηριτική δράση αποκλειστικής επικοινωνίας», έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: έχει περιορισμένη διάρκεια, είναι επιλεκτική και συνιστά ένα βασικό μηχανισμό του γνωστικού συστήματος( καθηγητής ΕΜΠ Γ. Καμπουράκης).

Ας έλθουμε στην περίπτωση της ευρωπαϊκής πολιτικής. Η προσέλκυση της προσοχής των πολιτών για τα επίμαχα θέματα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη, καθώς ένα μεγάλο κομμάτι της κοινής γνώμης είτε δεν ενδιαφέρεται είτε κατακλύζεται με πολλές αρνητικές ειδήσεις που σχετίζονται με προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής με προβλήματα όπως το μεταναστευτικό με αποτέλεσμα να δημιουργείται ευκολότερα αρνητικό ambience για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Τι  μπορεί να γίνει;

Οι καμπάνιες να δίνουν έμφαση στο γεγονός ότι η προσοχή έχει περιορισμένη διάρκεια και να προτάσσουν θετικές ειδήσεις με εύπεπτο τρόπο. Η πληροφορία που επιλέγεται πρέπει να έχει ξεχωριστή σημασία ώστε να προσελκύει την προσοχή του πολίτη. Εκτός των άλλων, η ανάδειξη πολλών διαφορετικών θεμάτων ταυτόχρονα χάνει τη στόχευση, καθώς διασπάται η προσοχή του δέκτη. Όσο πιο πολύ ένας επικοινωνιακός σχεδιασμός σέβεται το κόστος της προσοχής, τόσο πιο αποτελεσματικός θα εξελιχθεί στην πορεία ανάδειξης της δικής του ατζέντας. Η Ευρώπη πρέπει να στοχεύσει περισσότερο στην προσοχή των πολιτών της. Διότι μόνο μ΄αυτό τον τρόπο θα διασφαλίσει τη βελτίωση της εικόνας της, θα παράξει ουσία στην επικοινωνιακή διαδικασία και θα ανοίξει το δρόμο για την πολυπόθητη ολοκλήρωση.

 

X