Αβέβαιο το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Εξετάζοντας τα 14 χρόνια των προσπαθειών της ΕΕ να αποφασίσει οριστικά τι θα κάνει με τα Βαλκάνια (από την πρώτη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Βαλκανίων στη Θεσσαλονίκη το 2003), δεν γίνεται παρά να αναρωτηθούμε, εάν απουσιάζουν οι δεσμεύσεις και από τις δύο πλευρές.

Η στρατηγική της ΕΕ για τα Βαλκάνια έχει περάσει την τελευταία δεκαετία από την απαίτηση συμμόρφωσης με το δικαστήριο του ΟΗΕ για εγκλήματα πολέμου μέχρι τις προσπάθειες για επίτευξη περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ πρώην εχθρικών κρατών, συνδυάζοντας μια αυστηρά ατομική προσέγγιση με γενικές προσπάθειες για την περιοχή.

Και όλοι ελπίζουν ότι η οικονομική συνεργασία θα μπορούσε να προωθήσει τη συμφιλίωση μετά τον πόλεμο, όπως συνέβη στη Δυτική Ευρώπη μετά το 1945, παρόλο που οι ειδικοί στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι ΜΚΟ στην περιοχή υποστηρίζουν ότι ενδέχεται να συμβεί το αντίστροφο.

Πάρτε, για παράδειγμα, τις τελευταίες παρατηρήσεις του προέδρου Γιούνκερ, ο οποίος σχολίασε τη διαμάχη Σλοβενίας-Κροατίας.

Ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι η Επιτροπή αναμένει από τα έξι Βαλκανικά κράτη να επιλύσουν όλα τα εκκρεμή ζητήματα πριν από την ένταξή τους.

Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι η Σερβία θα πρέπει να αναγνωρίσει την πρώην επαρχία του Κοσσόβου, η οποία ανεξαρτητοποιήθηκε το 2008. Ωστόσο, η Σερβία έχει δεσμευθεί να μην αναγνωρίσει την κρατική υπόσταση του Κοσσόβου, ενώ μέχρι στιγμής η ΕΕ έχει αποφασίσει να επιτρέψει έναν «ομαλό διάλογο» μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας.

Ερωτηθείς από την EURACTIV, αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι το θέμα της αναγνώρισης του Βελιγραδίου εξαρτάται από «τα κράτη μέλη». Ωστόσο, πέντε χώρες της ΕΕ – η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Ισπανία – αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν το Κόσσοβο για δικούς τους εσωτερικούς λόγους. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε προφανώς να οδηγήσει σε αντιπαράθεση στο Συμβούλιο της ΕΕ, όταν πρόκειται να εγκρίνει την ένταξη της Σερβίας.

Από την πλευρά τους, κυβερνητικά στελέχη στο Βελιγράδι αναφέρουν ότι υπάρχει ήδη μια συμβιβαστική λύση, με την οποία η χώρα θα ολοκληρώσει τις συνομιλίες για την ένταξή της και θα υπογράψει ένα «νομικά δεσμευτικό έγγραφο» που θα ρυθμίζει όλα τα πρακτικά διμερή ζητήματα με το νότιο γείτονά του, λέγοντας «Αναγνωρίζουμε το Κόσσοβο».

Ωστόσο, η τύχη των άλλων τεσσάρων χωρών – της Αλβανίας, της Βοσνίας, του Κοσσόβου και της ΠΓΔΜ – παραμένει αβέβαιη.

Κορυφαίος διπλωμάτης από τη Δύση συνόψισε τη θέση της ΕΕ, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Στην πραγματικότητα, όσο δεν υπάρχει κίνδυνος ενός νέου πολέμου στα Βαλκάνια, η ΕΕ δεν ενδιαφέρεται».

X