4+4 Ναι μεν αλλά για το Brexit

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Οι σημαίες της Βρετανίας και της ΕΕ [Reuters]

Και τώρα που η πρώτη σκόνη έχει αρχίσει να φεύγει –αν και έχουμε δρόμο ακόμα- και έγινε και η πρώτη Σύνοδος μετά το δημοψήφισμα στο Ηνωμένο Βασίλειο ας δούμε λίγο πιο ψύχραιμα κάποια πράγματα.

Καταρχήν για την ώρα όλες οι αναλύσεις κινούνται σε ρηχά νερά, καθώς κανείς δεν έχει την παραμικρή ιδέα τι θα γίνει. Το μούδιασμα είναι χαρακτηριστικό και από τις δύο πλευρές. Ωστόσο θα πρέπει να επισημάνουμε ορισμένα σημεία, καταρχήν για τη Βρετανία:

  1. ΝΑΙ ΜΕΝ είναι μια μεγάλη δύναμη, οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά. Αυτό έχει τεράστια σημασία σε ένα γεωπολιτικό παιχνίδι όπως αυτό που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας.
  2. ΑΛΛΑ δεν είναι υπερδύναμη, ούτε αυτοκρατορία. Μια συνεχιζόμενη –πέραν του πρώτου σοκ- αρνητική αντίδραση των αγορών και μια μαζική φυγή επιχειρήσεων ιδιαίτερα από το City θα την κλονίσει σημαντικά.
  3. ΝΑΙ ΜΕΝ δε θα μείνει με τα χέρια σταυρωμένα στην προσπάθεια της ΕΕ να την «μπλοκάρει» και να την αποκόψει από την ενιαία αγορά και την οικονομική συνεργασία με τα κράτη μέλη σε διακρατική βάση. Ήδη τα πρώτα τροχιοδεικτικά από την Ιρλανδία, την Πολωνία και την Εσθονία δείχνουν ότι το παιχνίδι δεν είναι απλό ούτε μονοδιάστατο.
  4. ΑΛΛΑ κινδυνεύει στο εσωτερικό της. Κοινωνικά είναι διχασμένη βαθιά σε έναν πόλεμο που εξελίσσεται σε πόλεμο γενεών και εθνικά οι Σκωτσέζοι καταρχήν (που ποτέ δε δέχτηκαν την ήττα στο δημοψήφισμά τους) και οι Βορειοϊρλανδοί κατά δεύτερον απειλούν την ίδια τη συνοχή του κράτους.

Κομβικό σημείο: Η Βρετανική ηγεσία. Αν αντιληφθεί την κρισιμότητα των στιγμών δώσει έμφαση καταρχήν στο να επουλώσει τις εσωτερικές πληγές της και δεύτερον να προσδιορίσει φιλόδοξα αλλά ρεαλιστικά το νέο παγκόσμιο ρόλο της Βρετανίας, μεσοπρόθεσμά θα βρει το δρόμο της ίσως σε ένα πιο υγιές πλαίσιο. Αν επιλέξει την αντίδραση, την ευκολία της εθνικιστικής και λαϊκιστικής ρητορείας και τις αυτοκρατορικές φαντασιώσεις η διάλυση είναι ένα πολύ πιθανό σενάριο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση από την άλλη πλευρά:

  1. ΝΑΙ ΜΕΝ ποτέ δεν τα πήγαινε καλά με τη Βρετανία. Το είπε και ο πρόεδρος Γιούνκερ «ποτέ δεν ήμασταν ερωτευμένοι». Μπλόκαρε κάθε προσπάθεια ενοποίησης, ζητούσε εξαιρέσεις σχεδόν από κάθε πολιτική.
  2. ΑΛΛΑ δεν έπαυε να είναι καθαρός εισφέρων στον προϋπολογισμό της Ένωσης, με τεράστια οικονομική δύναμη και πρόσβαση σε αγορές που οι Ευρωπαίοι έχουν ανάγκη. Παράλληλα το City είναι ένα παγκόσμιας εμβέλειας οικονομικό κέντρο, που όμοιό του δεν υπάρχει στην Ένωση.
  3. ΝΑΙ ΜΕΝ τώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μια (τελευταία;) ευκαιρία να αναθεωρήσει τους θεσμούς της, να γίνει πιο ευέλικτη, πιο ενωμένη, πιο αποτελεσματική.
  4. ΑΛΛΑ τόσα χρόνια δεν ήταν η Βρετανία μόνο το πρόβλημα. Το Σύνταγμα κόλλησε στη Γαλλία, η Τραπεζική Ένωση στη Γερμανία, οι Ανατολικές χώρες ζητούν λιγότερη εμπλοκή των Βρυξελλών, οι Δανοί απέχουν από την πολιτική Ασύλου.

Κομβικό σημείο: Ο ρόλος της Γερμανίας. Θα καταφέρει να ανταποκριθεί στο ρόλο του ηγέτη εταίρου, αφήνοντας χώρο, ρόλο και δύναμη στους συν-εταίρους της ή θα προσπαθήσει να κυριαρχήσει με τη σιδηρά πυγμή μέχρι να βρεθεί αντίρροπη δύναμη ικανή να τη σταματήσει; Στην πρώτη περίπτωση θα γεννηθεί μια νέα Ένωση –ίσως και όχι με όλα τα σημερινά της μέλη- στη δεύτερη το πουλόβερ θα συνεχίσει να ξηλώνεται μέχρι να εξαφανιστεί.

Έξτρα σημείωση: Όσο ο άξονας Παρίσι – Βερολίνο λειτουργεί, ετεροβαρώς πιθανόν και με προβλήματα όμως λειτουργεί, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να υπάρχει όσες (λίγες) αποχωρήσεις κι αν υπάρχουν. Αν ο άξονας αυτός σπάσει η Ένωση θα διαλυθεί την ίδια στιγμή. Γι αυτό και ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ευρώπη λέγεται Μαρί Λεπέν.

Πρόβλεψη: Προβλέψεις κάνουν οι μάντεις. Οι πολιτικοί σχεδιάζουν, οι δημοσιογράφοι σχολιάζουν και καταγράφουν και οι πολίτες κρίνουν και ψηφίζουν. Επειδή το Brexit είναι σοβαρό ζήτημα ας κάνει μια φορά ο καθένας τη δουλειά του.

*Νίκος Λαμπρόπουλος, διευθυντής της EurActiv.gr

X