Ξεκινά διπλωματικός μαραθώνιος για την επανεκκίνηση της Ευρώπης μετά το Brexit

[Francesco Pierantoni]

Οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας θα συναντηθούν σήμερα (22 Αυγούστου) στο νησί Βεντοτένε το νησί που βρίσκεται ο τάφος του Αλτιερο Σπινελι, ηγετική μορφή των φεντεραλιστων κοντά στη Νάπολη, ανοίγοντας μια σειρά από μαραθώνιες διπλωματικές συνομιλίες σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης. Το γαλλο-γερμανικό ζευγάρι ελπίζει να αναβιώσει το σχέδιο της ΕΕ με ένα νέο πολιτικό χάρτη πορείας, σύμφωνα με πληροφορίες της EurActiv.

Οι συνομιλίες για το μέλλον της Ευρώπης κορυφώνονται εν όψει της άτυπης ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής στη Μπρατισλάβα στις 16 Σεπτεμβρίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι ηγέτες της κεντροαριστεράς θα συνεδριάσουν στις 25 Αυγούστου στο Saint-Cloud και στις 31 Αυγούστου, ο Γάλλος Πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ θα συναντήσει τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, επίσης στο Παρίσι. Ο Γάλλος πρόεδρος και η Άνγκελα Μέρκελ θα συναντηθούν και πάλι στις 2 Σεπτεμβρίου για ένα δείπνο στην Ελβετία. Και ο Έλληνας Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας θα συναντηθεί με τους ηγέτες της Νότιας Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, στις 9 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα.

Ο στόχος αυτού του διπλωματικού μαραθωνίου είναι να βρεθεί νέα πολιτική δυναμική για τα 27 εναπομείναντα μέλη της ΕΕ μετά την απόφαση σοκ της Βρετανίας αποχωρήσει από την Ένωση σε δημοψήφισμα τον περασμένο Ιούνιο.

Διιστάμενες απόψεις για την ασφάλεια και τα σύνορα

Η ασφάλεια έχει χαρακτηριστεί ως ο πρώτος πολιτικός στόχος.

Σε μια συμβολική κίνηση, οι ηγέτες της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας θα συναντηθούν για δείπνο το βράδυ της Δευτέρας στο αεροπλανοφόρο Garibaldi. Το ιταλικό πλοίο είναι πρωτίστως στρατιωτικό σκάφος, μπορεί, όμως, να χρησιμεύσει και για άλλους σκοπούς, όπως η διάσωση των μεταναστών στη Μεσόγειο.

Ενώ υπάρχει κοινή βούληση για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η Ευρώπη είναι διαιρεμένη μεταξύ των μελών της Ανατολικής Ευρώπης που θέλουν να κρατήσουν τα σύνορά τους κλειστά και τις μεγάλες χώρες της ΕΕ που θέλουν να ανακτήσουν τον έλεγχο της ζώνης Σένγκεν με την εντατικοποίηση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.

Ιταλία, Γαλλία και Γερμανία θέλουν να επιταχύνουν τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής ακτοφυλακής, η οποία θα πρέπει να αρχίσει να λειτουργεί προς το τέλος του έτους. Η Γαλλία αναμένεται να συμβάλει με 170 άτομα σε αυτό το νέο φορέα τον οποίο θα διαχειρίζεται η Frontex.

Το Παρίσι υποστηρίζει επίσης το έργο ETIAS της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καθιέρωση ενός συστήματος visa για τους μη Ευρωπαίους, με βάση το μοντέλο του συστήματος ESTA της Αμερικής. Ένα τέτοιο σύστημα θα επιτρέπει την καλύτερη εξέταση των ανθρώπων που επιθυμούν να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ, αναφέρουν οι υποστηρικτές του.

Άμυνα

Η αμυντική πολιτική αποτελεί τη δεύτερη προτεραιότητα προς συζήτηση στη συνεδρίαση του Βεντοτένε.

Για ιδρυτικά μέλη της ΕΕ, το ενδιαφέρον γύρω από την αμυντική πολιτική έχει ενταθεί μετά την απόφαση της Βρετανίας να εγκαταλείψει την Ένωση.

«Με την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου, χάνουμε ένα μέρος της στρατιωτικής ικανότητας», δήλωσε πηγή κοντά στον Γάλλο Πρόεδρο. «Πρέπει να ανακάμψουμε σε αυτόν τον τομέα και να τον ενισχύσουμε».

Μέχρι την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να φύγει, η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης δεν αποτελούσε πραγματικά θέμα για τη Γαλλία, η οποία στηριζόταν στο δικό της οπλοστάσιο σε συνδυασμό με τη στενή συνεργασία με τη Βρετανία.

Πράγματι, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στην Ευρώπη μετά τη Γαλλία και η αποχώρησή του από την ΕΕ αφήνει τρύπες στην άμυνά της.

Το Παρίσι και το Βερολίνο επιθυμούν να δουν περισσότερες επενδύσεις στην έρευνα και έχουν αρχίσει να εξετάζουν ένα ειδικό επενδυτικό σχήμα για κοινά σχέδια άμυνας.
Οικονομική ολοκλήρωση

Πρωτοβουλίες για την ανάκαμψη της οικονομικής ανάπτυξης έρχονται ως τρίτη προτεραιότητα, με την έμφαση εκεί να τοποθετείται στις επενδύσεις στην ψηφιακή, καθαρή ενέργεια και την αειφόρο γεωργία.

Ωστόσο, η πρόοδος στην πολιτική και οικονομική ολοκλήρωση της Ευρωζώνης δεν αναμένεται να προχωρήσει κατά τη συνεδρίαση του Βεντοτένε, παρά τις εκκλήσεις του Φρανσουά Ολάντ μετά το Brexit να πιέσει για την κοινωνική και φορολογική εναρμόνιση στο ενιαίο νόμισμα της Ένωσης.

Πράγματι, η εναρμόνιση στον τομέα αυτό θα συνεπάγεται την ισοπέδωση σε εξαιρετικά ευαίσθητα θέματα όπως οι συντάξεις ή ο κατώτατος μισθός, γεγονός που σχεδόν αναπόφευκτα θα συνεπαγόταν μείωση των προσδοκιών σε χώρες όπως η Γαλλία, όπου οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης είναι από τις υψηλότερες στον κόσμο. Αυτό δεν φαίνεται να αποτελεί απτή λύση πριν τις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους.

Διπλασιασμός του Σχεδίου Γιούνκερ;

Αυτό αφήνει τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Γερμανία με την επιλογή για ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (EFSI), γνωστό και ως Σχέδιο Γιούνκερ.

Ο Φρανσουά Ολάντ δήλωσε στην ομιλία του την Ημέρα της Βαστίλης ότι επιθυμεί να δει τη χρηματοδότηση του EFSI να διπλασιάζεται, μια ιδέα που αναμένεται να κερδίσει την υποστήριξη αρκετών ηγετών στην Μπρατισλάβα, σύμφωνα με πηγές.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, το EFSI έχει λειτουργήσει σχετικά καλά μέχρι στιγμής και το σχέδιο Γιούνκερ βοήθησε επίσης να προσδιοριστούν ανικανοποίητες ανάγκες για επενδύσεις, δημιουργώντας έτσι ζήτηση. Ωστόσο, έχει επίσης αυξήσει τις ανισότητες, γεγονός που αποτελεί μία από τις αρνητικές συνέπειές του. Παρουσιάζοντας πιο ώριμα και καλύτερα έργα, οι χώρες της Βόρειας Ευρώπης ήταν ο πρώτες που ωφελήθηκαν, με τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων του EFSI. Εν τω μεταξύ, οι χώρες της Μεσογείου και της Ανατολικής Ευρώπης έμειναν πίσω.

Ένα άλλο θέμα που επαναλαμβάνεται συχνά είναι ότι τα 27 κράτη μέλη θα πρέπει να επιμείνουν στη σημασία που πρέπει να δοθεί στη νεολαία κατά τη διάρκεια της συνόδου στη Μπρατισλάβα. Ωστόσο, στην πράξη, η δράση της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα δεν είναι καθόλου ικανοποιητική. Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εγγύησης Νέων που έχει ως στόχο να προσφέρει στους νέους κάτω των 25 ετών πρακτική, κατάρτιση ή απασχόληση μέσα σε έξι μήνες, για παράδειγμα, δεν χρηματοδοτείται για το 2016.

Εδώ πάλι, η ΕΕ σκοντάφτει λόγω έλλειψης πόρων, ενώ η ίδια η επιβίωση του έγκειται κυρίως στην αφοσίωση των νέων στο κοινό σχέδιο.

X