Μπορεί να παριστάνει οτι δεν βλέπει τι γίνεται στα σύνορα της Κροατίας η Ε.Ε.;

Σύνορα Βοσνίας-Κροατίας

Bosniaborder-800x450

Μαρτυρίες προσφύγων και μεταναστών στη EURACTIV κάνουν λόγο για συστηματική παράνομη βία στα σύνορα μεταξύ Βοσνίας-Κροατιας από την κροατική αστυνομία με σκοπό την απώθηση προσφύγων και μεταναστών που προσπαθούν να περάσουν από τη Βοσνία. Αξιωματούχοι που βρίσκονται στην περιοχή και στελέχη ΜΚΟ επιβεβειώνουν τις μαρτυρίες.

Η EURACTIV ταξίδεψε στο καντόνι Una Sana στη βορειοδυτική Βοσνία στα μέσα Οκτωβρίου για τέσσερις ημέρες προκειμένου να πάρει συνεντεύξεις από ένα ευρύ φάσμα θεσμικών και μη κυβερνητικών παραγόντων. Πραγματοποιήθηκαν επίσης συνεντεύξεις με ανθρώπους που προσπαθούσαν να διασχίσουν τα σύνορα, προκειμένου να δοθεί μια σαφέστερη εικόνα της μεταναστευτικής κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.

Πρόσφατες αναφορές στα μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι η συνοριακή αστυνομία και μασκοφορεμένοι άνδρες υπέβαλαν αιτούντες άσυλο και μετανάστες σε κακομεταχείριση. Μεταξύ άλλων, έβαλαν μετανάστες να γδυθούν στο κρύο, τους πήραν τα χειμωνιάτικα ρούχα τους, ενώ έχουν αναφερθεί ακόμη και βιασμοί ανδρών με γκλομπ.

Η Κροατία είναι το νεότερο κράτος μέλος της ΕΕ και μοιράζεται εκτεταμένα χερσαία σύνορα με τη Βοσνία, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων εκτάσεων ακατοίκητου ορεινού εδάφους. Μια πολύμηνη συλλογική έρευνα μεταξύ διαφορετικών ευρωπαϊκών μέσων αποκάλυψε την περασμένη Τετάρτη (6 Οκτωβρίου) βιντεοσκοπημένο υλικό από την κροατική συνοριοφυλακή να χτυπάει μετανάστες που προσπαθούν να διασχίσουν τα σύνορα.

“Ορισμένες από αυτές τις αναφορές είναι σοκαριστικές”, δήλωσε η Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, Ylva Johansson, μετά τις αποκαλύψεις, προσθέτοντας ότι αναμένει ενδελεχή διερεύνηση του θέματος. Αυθόρμητα, πολλοί αιτούντες άσυλο που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη Βοσνία τόσο έξω όσο και μέσα στους καταυλισμούς προσφύγων μοιράστηκαν με τη EURACTIV πανομοιότυπες μαρτυρίες για βιασμούς και κακοποιήσεις από την κροατική αστυνομία. Κάποιοι τοπικοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν τις μαρτυρίες τους.

“Τα πλάνα που είδαμε πρόσφατα, είναι μόνο σε μια τοποθεσία, αλλά έχουμε πάρα πολλές τέτοιες τοποθεσίες γύρω μας”, δήλωσε στη EURACTIV στις 8 Οκτωβρίου η Jasmin Stambolija, δημοτική υπάλληλος υπεύθυνη για τη μετανάστευση στο Bihać, όπου βρίσκονται οι καταυλισμοί.

Το Bihać, που βρίσκεται κοντά στα σύνορα με την Κροατία στη Δυτική Βοσνία, έχει γίνει ένα από τα κύρια hotspots για τους μετανάστες από τη Μέση Ανατολή και την Αφρική που προσπαθούν να διασχίσουν τα σύνορα.

Όπως δήλωσε ένας τοπικός αξιωματούχος, “εκατοντάδες” μετανάστες απωθήθηκαν από την Κροατία. “Πολύ συχνά, τους χτυπούσαν βαριά, τους έπαιρναν τα κινητά τηλέφωνα και τα υπάρχοντά τους και στη συνέχεια έπρεπε να τους δώσουμε ιατρική περίθαλψη”, δήλωσε ο Stambolija.

Σύμφωνα με τον Stambolija, “αυτό συμβαίνει εδώ και τρία χρόνια, δεν είναι κάτι καινούργιο” και “αν μειωθεί η δημόσια πίεση, θα συνεχίσουν ό,τι έκαναν”.

“Η ΕΕ το γνωρίζει αυτό. Δεν είναι μυστικό”, είπε, προσθέτοντας ότι “η ΕΕ μπορεί να το παίζει χαζή όσο θέλει, αλλά υπάρχει δημόσια κατακραυγή”.

‘Είμαστε τραυματισμένοι’

Ένα κορίτσι επταμελούς οικογένειας που διαφεύγει από πολιτικές διώξεις στο Πακιστάν είπε ότι σύρθηκε σε ένα σκοτεινό εγκαταλελειμμένο κτίριο κοντά στη Velika Kladuša, στο βορειοδυτικότερο συνοριακό πέρασμα, την ώρα που οι θερμοκρασίες έπεφταν κάτω από τους 10 βαθμούς Κελσίου: “Ό,τι είχαμε, η κροατική αστυνομία τα πήρε όλα”.

Μια οικογένεια που ανήκει στην εθνότητα των Μπαλούτσι δήλωσε ότι ο πατέρας τους απήχθη από τις ειδικές δυνάμεις του Πακιστάν, αναγκάζοντάς τους να φύγουν και να ζητήσουν άσυλο. Είπαν όμως ότι ειδικές μονάδες της κροατικής αστυνομίας τους ξυλοκόπησαν στις 28 Σεπτεμβρίου.

Αρκετά μέλη της οικογένειας ανέφεραν ότι δέχθηκαν ηλεκτροσόκ και ξυλοδαρμό, ενώ ένα 11χρονο αγόρι χτυπήθηκε στο κεφάλι με ένα σπασμένο τηλέφωνο επειδή δεν κατάλαβε τις οδηγίες που δόθηκαν στα κροατικά να βγάλει τα παπούτσια του.

“Δεν νοιάστηκαν ούτε για το μωρό”, είπε το κορίτσι, αναφερόμενο στην 1,5 ετών αδελφή της, “τώρα είναι και αυτή ψυχικά τραυματισμένη, όπως όλοι μας”. Ένας άλλος Αφγανός είπε ότι τον περασμένο χειμώνα, τον έγδυσαν και τον άφησαν μονο με το εσώρουχο 40 χιλιόμετρα από το σημείο όπου επιχείρησε να περάσει τα σύνορα στη Βοσνία.

Ερωτηθείς σχετικά με τις πολυάριθμες προσπάθειές του να περάσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μεταξύ άλλων στα σύνορα με την Ουγγαρία, είπε με ένα κουρασμένο χαμόγελο: “Η ουγγρική αστυνομία είναι καλή. Η κροατική αστυνομία, πολύ, πολύ κακή”.

Το ένα τέταρτο των απωθήσεων είναι βίαιες

Οι θεσμικοί φορείς που βρίσκονται επί τόπου αναγνωρίζουν ευρέως τον βίαιο χαρακτήρα των επαναπροωθήσεων.

“Όσον αφορά τις επαναπροωθήσεις, συχνά βοηθάμε μετανάστες που δηλώνουν ότι έχουν πέσει θύματα επαναπροωθήσεων και βλέπουμε πάνω τους σημάδια βίας και συνεχίζουμε να τους βοηθάμε”, δήλωσε στη EURACTIV η Laura Lungarotti, συντονίστρια του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης για τα Δυτικά Βαλκάνια και επικεφαλής της αποστολής στη Βοσνία.

Ο διευθυντής της χώρας του Δανικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, Hector Carpintero, πρόσθεσε ότι μπορεί να επιβεβαιώσει ότι “οι τραυματισμοί που περιθάλπουμε συμφωνούν αρκετά με όσα αναφέρουν [οι αιτούντες άσυλο] για τη βία που έχει ασκηθεί εναντίον τους”.

Η ανθρωπιστική ΜΚΟ, η οποία παρέχει επίσης ιατρική βοήθεια εντός των καταυλισμών, κατέγραψε περισσότερες από 7.200 απωθήσεις μεταξύ Ιανουαρίου και τέλους Σεπτεμβρίου, εκ των οποίων περίπου το ένα τέταρτο ανέφερε υπερβολική βία.

Η κροατική αστυνομία δεν σχολιάζει

Ο επίτροπος Γιόχανσον δήλωσε ότι τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην έρευνα, η οποία περιελάμβανε και βιντεοσκοπημένο υλικό, φαίνονται ιδιαίτερα αξιόπιστα.

Ο υπουργός Εσωτερικών της Κροατίας Davor Bozinovic αρνήθηκε τις κατηγορίες πρόσφατα και υποσχέθηκε ότι η αστυνομία θα διεξάγει έρευνα. Έκτοτε, το υπουργείο δήλωσε ότι τρεις αστυνομικοί που ανήκουν σε μια ειδική μονάδα επέμβασης θα αντιμετωπίσουν πειθαρχικές κυρώσεις.

Ο Μποζίνοβιτς, ωστόσο, δήλωσε ότι η έρευνα αφορούσε ένα προηγούμενο περιστατικό τον Ιούνιο. Η EURACTIV ζήτησε από το κροατικό υπουργείο Εσωτερικών να σχολιάσει τις καταγγελίες για αστυνομική βία κατά μεταναστών στα σύνορα με τη Βοσνία, αλλά δεν έλαβε καμία απάντηση