Η Κομισιόν απειλεί να ενεργοποιήσει το Άρθρο 7 ενάντια στην Πολωνία

Timmermans-on-19-July-2017-800x450 [European Commission]

Η Επιτροπή ενδέχεται να ζητήσει την επόμενη Τετάρτη (26 Ιουλίου), την ενεργοποίηση του άρθρου 7 για την Πολωνία, η οποία συχνά αναφέρεται ως «πυρηνική επιλογή» για την τιμωρία ενός κράτους μέλους της ΕΕ, όπως προέκυψε σήμερα (19 Ιουλίου) μετά την εβδομαδιαία συνάντηση της Κομισιόν.

Ο πρώτος αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Φρανς Τίμμερμανς, ενημέρωσε μετά τη συνεδρίαση του Κολλεγίου, την κατάμεστη από δημοσιογράφους αίθουσα, για την συζήτηση που έγινε με θέμα τις τελευταίες προσπάθειες της υπερ-συντηρητικής πολωνικής κυβέρνησης να καθυποτάξει το δικαστικό σώμα.

Ο Τίμμερμανς δήλωσε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις «ενίσχυσαν σε μεγάλο βαθμό την απειλή για το κράτος δικαίου». Είπε ότι τα νομοθετικά μέτρα κατά τη διάρκεια της υιοθέτησής τους επιδιώκουν να θέσουν το δικαστικό σώμα υπό τον πλήρη έλεγχο της κυβέρνησης.

Ο Ολλανδός Επίτροπος εξήγησε ότι η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να πάρει σήμερα αποφάσεις, καθώς η διαδικασία των νομοθετικών αλλαγών είναι ακόμη σε εξέλιξη, αλλά κατέστησε σαφές ότι την επόμενη εβδομάδα θα είναι έτοιμη να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει και να προτείνει την ενεργοποίηση του άρθρου 7.

»Η επιλογή ενεργοποίησης του άρθρου 7 υπήρξε μέρος της συζήτησης. Είμαστε πολύ κοντά στην ενεργοποίησή του», είπε.

Το άρθρο 7 της Συνθήκης της Λισαβόνας, το οποίο δεν έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα, αποσκοπεί στην προάσπιση των βασικών αξιών της ΕΕ, όπως η δημοκρατία, η ελευθερία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου. Εάν η ΕΕ παρατηρήσει μια «σοβαρή και επίμονη παραβίαση» αυτών των αξιών, μπορεί να ενεργοποιήσει το άρθρο 7 και να αναστείλει δικαιώματα του μέλους, όπως το δικαίωμα ψηφοφορίας στο Συμβούλιο της ΕΕ ή την πρόσβαση στην ενιαία αγορά.

Μετά από ερωτήσεις, ο Τίμμερμανς κατέστησε σαφές ότι η ενεργοποίηση την επόμενη εβδομάδα εξαρτάται από τις έως τότε εξελίξεις στην Πολωνία.

Την Κυριακή (16 Ιουλίου) χιλιάδες κόσμος συγκεντρώθηκε σε συλλαλητήρια στη Βαρσοβία και σε άλλες μεγάλες πόλεις εναντίον των μεταρρυθμίσεων που είχε ψηφίσει την προηγούμενη μέρα η πολωνική Γερουσία, και ακόμα περισσότερες διαμαρτυρίες πραγματοποιήθηκαν χθες (18 Ιουλίου) στην πολωνική πρωτεύουσα.

Δύο νομοσχέδια εγκρίθηκαν νωρίτερα από την Κάτω Βουλή και τώρα μένει μόνο να υπογραφούν από τον Πρόεδρο Αντρέι Ντούντα, ο οποίος είναι στενά συνδεδεμένος με το κυβερνών κόμμα PiS, για να γίνουν νομοθεσία.

Όμως, ο Ντούντα, με μια κίνηση έκπληξη χθες, προειδοποίησε ότι δεν θα εγκρίνει τη μεταρρύθμιση του Ανώτατου Δικαστηρίου, εκτός εάν οι βουλευτές τροποποιήσουν το νομοσχέδιο που δίνει στο κοινοβούλιο μεγαλύτερο έλεγχο επί του KRS, του οργάνου δηλαδή που επιβλέπει την επιλογή των δικαστών.

Όταν ρωτήθηκε αν οι τροποποιήσεις του Προέδρου θα μπορούσαν να αλλάξουν το παιχνίδι, ο Τίμμερμανς απάντησε ότι η Επιτροπή σαφώς και θα μελετήσει τους εγκριθέντες νόμους, αλλά πρόσθεσε ότι ήδη είναι ορατό το τελικό αποτέλεσμα.

Ο Τίμμερμανς εξήγησε ότι η Επιτροπή δεν χρειάζεται να διαβουλευτεί με το Συμβούλιο ή με οποιονδήποτε άλλο για την ενεργοποίηση του άρθρου 7.

Το άρθρο 7 θεωρείται ως «πυρηνική βόμβα» – ένα αποτρεπτικό μέσο που δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιηθεί – και γι’ αυτό η ΕΕ εισήγαγε τον μηχανισμό του «κράτους δικαίου», υπό τον οποίο βρίσκεται σήμερα η Πολωνία, γεγονός που αποτελεί προηγούμενο στην ιστορία της ΕΕ. Ωστόσο, ο μηχανισμός του κράτους δικαίου λέει ότι αν δεν βρεθεί λύση στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο 7 της ΣΕΕ θα είναι πάντα η τελευταία λύση για την επίλυση μιας κρίσης και για την διασφάλιση της συμμόρφωσης του κράτους μέλους σύμφωνα με τις αξίες της ΕΕ.

Ερωτηθείς αν θα μπορούσε να συστήσει ειδική πλειοψηφία κρατών μελών για την ενεργοποίηση του άρθρου 7, όπως απαιτεί η διαδικασία, ο Τίμμερμανς είπε ότι όταν το Συμβούλιο συζήτησε το κράτος δικαίου στην Πολωνία τον Μάιο, ήδη η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών στήριζε την θέση της Επιτροπής.

Θα εγκαταλείψει η Πολωνία την ΕΕ?

Η EURACTIV.com ρώτησε τον Τίμμερμανς εάν η Πολωνία πρόκειται να εγκαταλείψει την ΕΕ. Ο πρώτος Αντιπρόεδρος είπε ότι η σύντομη απάντηση είναι όχι, αλλά έδωσε και μια μεγαλύτερη απάντηση στην οποία τόνισε τον αγώνα των Πολωνών εναντίον της κομμουνιστικής καταπίεσης και τη συμβολή του αγώνα αυτού στην πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Συνέκρινε επίσης την Πολωνία με την Ουκρανία, λέγοντας ότι στο παρελθόν οι δύο ήταν συγκρίσιμες, ενώ τώρα η Πολωνία βρίσκεται πολύ πιο μπροστά, φτάνοντας στο σημείο να πει ότι στην Πολωνία δεν υπάρχουν ολιγάρχες, κάτι που είναι γενικά αμφισβητήσιμο.

Μία δήλωση του Τίμμερμανς, δείχνει την ελπίδα της Επιτροπής ότι ο πολωνικός λαός θα κάνει και πάλι τη διαφορά.

«Δεν είμαι ο Νοστράδαμος και δεν κάνω μεγάλες προβλέψεις, αλλά θα τολμούσα να κάνω μία.»

«Δεν υπάρχει περίπτωση για τον πολωνικό λαό να υποστηρίξει μια κυβέρνηση που θα τάσσεται υπέρ της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για πρώτη φορά, μέσα σε εκατοντάδες χρόνια ιστορίας η Πολωνία είναι τόσο ισχυρό μέλος μέσα στην ΕΕ. Η Πολωνία κατέχει το δικό της πεπρωμένο, και αυτό ισχύει εν μέρει χάρη στην ΕΕ. Κι αυτό δεν είναι κάτι που ο πολωνικός λαός θα θελήσει ποτέ να εγκαταλείψει «, δήλωσε ο Τίμμερμανς.

Τέλος, χρησιμοποίησε ισχυρή γλώσσα για την υπεράσπιση της ελευθερίας του Τύπου στην Πολωνία, σε σχέση με τη δημοσιογράφο Ντορότα Μπαβολέκ, ανταποκρίτρια του Polsat στις Βρυξέλλες, η οποία δέχθηκε απειλές για την ζωή της και προσβολές από τους Πολωνούς συναδέλφους της μετά από ερώτηση στην αίθουσα Τύπου της Επιτροπής.

X