Η Ιταλία και η Ισπανία εξετάζουν «έξυπνη» χρήση των οικονομικών κανόνων της ΕΕ

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλώντ Γιούνκερ ζητά αυστηρότερους κανόνες για τους Επιτρόπους [EUROPEAN PARLIAMENT]

Η Επιτροπή αναμένεται να επιβάλει πρόστιμο στην Ισπανία την Τετάρτη (27 Ιουλίου), αλλά θα δώσει δύο επιπλέον χρόνια στη Μαδρίτη προκειμένου να προσαρμόσει τον προϋπολογισμό της, ενώ οι επίτροποι δεσμεύονται για μια λύση για τις ιταλικές τράπεζες που θα προστατεύσει τους μικροεπενδυτές.

Στον απόηχο της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ ενίσχυσε το βιβλίο των κανονισμών της με χιλιάδες σελίδες νέας νομοθεσίας για τον καλύτερο έλεγχο των οικονομιών των κρατών μελών και την αποφυγή δαπανηρών τραπεζικών διασώσεων με χρήματα των φορολογουμένων.

Ωστόσο, η Ευρώπη παλεύει για να βγει από τη δύσκολη θεση, καθώς η αυστηρή εφαρμογή των κανόνων θα μπορούσε να αποτύχει σε περιόδους αυξανόμενης πολιτικής δυσαρέσκειας ενάντια στις Βρυξέλλες.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή υποστηρίζει τώρα μια «έξυπνη» εφαρμογή των κανόνων με την Ισπανία και την Ιταλία.

Περίπου 360 δισεκατομμύρια ευρώ σε «κόκκινα δάνεια» έχουν θέσει την ιταλική οικονομία, την τρίτη μεγαλύτερη στην ευρωζώνη, σε πολύ ευαίσθητη κατάσταση.

Στην περίπτωση της Ισπανίας, η Επιτροπή κίνησε διαδικασίες επιβολής κυρώσεων κατά της τέταρτης μεγαλύτερης οικονομίας της ευρωζώνης για την παραβίαση των δημοσιονομικών κανόνων. Άνοιξε επίσης μια παρόμοια διαδικασία εναντίον της Πορτογαλίας.

Την Τετάρτη (27 Ιουλίου), η Επιτροπή αναμένεται να τιμωρήσει τη Μαδρίτη και τη Λισσαβόνα με το πρώτο πρόστιμο στην ιστορία της ΕΕ για παράβαση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Μέσα στις επόμενες μέρες, η Επιτροπή θα πιέσει επίσης τη Ρώμη να καταλήξει σε ένα πρόγραμμα διάσωσης των τραπεζών το οποίο θα επιβάλει απώλειες στους πολίτες που επένδυσαν σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως ορίζει η νέα κοινοτική οδηγία για την ανάκαμψη και εξυγίανση των τραπεζών (BRRD).

Κοινωνική αναταραχή

Όμως, η Επιτροπή γνωρίζει την πολιτική αντίδραση που θα μπορούσε να προκληθεί από μια αυστηρή εφαρμογή των κανόνων, τη στιγμή που η ΕΕ ασχολείται με τις συνέπειες του Brexit, τη συνεχή απειλή της τρομοκρατίας, την ατελή απάντηση που δόθηκε στην προσφυγική κρίση και την αύξηση του λαϊκισμού σε όλη την Ευρώπη.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι πρόθυμη να διευκολύνει τη δημοσιονομική προσαρμογή που ζητήθηκε από την Ισπανία και εργάζεται για μια λύση για την προστασία των μικρών επενδυτών, όπως οι συνταξιούχοι, στην Ιταλία.

Την παραμονή της συνάντησης του Σώματος των Επιτρόπων για να αποφασίσουν το πρόστιμο κατά της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, οι επίτροποι διχάστηκαν σχετικά με την επιβολή συμβολικού προστίμου ύψους μερικών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ και την ολική ακύρωσή του. Το Σώμα απέκλεισε την επιβολή μέγιστου προστίμου ύψους 0,2% του ΑΕΠ (περίπου 2,1 δις ευρώ για την Ισπανία και περίπου 346 ευρώ για την Πορτογαλία).

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι έτοιμο να ελαχιστοποιήσει την αναστολή των κονδυλίων της ΕΕ, επίσης, μέρος της διαδικασίας κύρωσης κατά των δύο χωρών.

Το πιο σημαντικό είναι ότι η Επιτροπή θα δώσει περισσότερο χρόνο στην Ισπανία για να μειώσει το έλλειμμά της κάτω από το υποχρεωτικό 3% του ΑΕΠ, όπως ορίζουν οι δημοσιονομικοί κανόνες.

Τον περασμένο Μάιο, η Επιτροπή δήλωσε ότι η Ισπανία θα πρέπει να πετύχει το στόχο του ελλείμματος μέχρι το 2017, κάνοντας μια διαρθρωτική προσπάθεια ύψους 7,5 δις ευρώ με νέους φόρους ή πρόσθετες περικοπές μέχρι το τέλος του επόμενου έτους.

Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από την ισπανική ανεξάρτητη δημοσιονομική αρχή (AIReF) τον Ιούλιο του ανάγκασαν την Επιτροπή να επανεξετάσει τη σύστασή της.

Η AIReF είπε ότι το έλλειμμα αναμένεται να φθάσει το 4,1% αυτό το έτος, και θα μπορούσε να ανέλθει στο 4,7%, εάν η νέα κυβέρνηση δεν είναι σε θέση να υιοθετήσει προσαρμογές ύψους  6.000.000.000 ευρώ σε εταιρικούς φόρους, όπως ανακοινώθηκε από την ισπανική κυβέρνηση.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιέρ Μοσκοβισί είπε στους επιτρόπους στις 20 Ιουλίου ότι η καλύτερη επιλογή θα ήταν να προτείνει δύο χρόνια, αντί για ένα. Η επιλογή αυτή θεωρήθηκε ως το πιο πιθανό σενάριο την παραμονή της συνεδρίασης του Σώματος η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 27 Ιουλίου, όπως ανέφεραν πηγές στη EurActiv.com.

Όσον αφορά στις ιταλικές τράπεζες, οι νέοι κανόνες ορίζουν την επιβολή απωλειών για τους επενδυτές έως και 8% του συνολικού παθητικού (συμπεριλαμβανομένου του κεφαλαίου) πριν να είναι δυνατή η χρήση δημόσιου χρήματος για την διάσωση των τραπεζών.

Όμως, μια παρόμοια λύση είχε ως αποτέλεσμα εκατοντάδες χιλιάδες μικροί επενδυτές να χάσουν τις αποταμιεύσεις τους εξαιτίας της  τραπεζικής κρίσης στην Ισπανία, καθώς νόμιζαν ότι είχαν έναν τυπικό λογαριασμό αποταμίευσης στιςστις τράπεζές τους και όχι κάποιο επενδυτικό προϊον.

Εκπρόσωπος της Επιτροπής είπε στην EurActiv ότι «υπάρχει μια σειρά από λύσεις που μπορούν να τεθούν σε ισχύ σε πλήρη συμμόρφωση με τους κανόνες της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ρευστότητας και των κεφαλαιακών ελλείψεων σε τράπεζες, χωρίς αρνητικές συνέπειες για τους ιδιώτες επενδυτές».

Η Επιτροπή είναι πρόθυμη να χρησιμοποιήσει την επιλογή προφύλαξης ανακεφαλαιοποίησης η οποία προβλέπεται από τους κανόνες ττης BRRD. Σύμφωνα με αυτή τη ρήτρα, προ-υπάρχοντες κανόνες κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ και μια «ελαφρύτερη» κατανομή των βαρών θα τεθούν σε ισχύ.

Η Επιτροπή και η ιταλική κυβέρνηση εργάζονται για μια πρόταση που αναμένεται να ανακοινωθεί τις επόμενες μέρες, καθώς η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών θα δημοσιεύσει τα αποτελέσματα των τεστ αντοχής στον χρηματοπιστωτικό τομέα στις 29 Ιουλίου.

Ευελιξία στο πλαίσιο των κανόνων

Οι ειδικοί συμφωνούν με την παροχή της ευελιξίας που επιτρέπεται από τους κανόνες, αλλά χωρίς να παραμελούν εντελώς τους κανόνες αυτούς, παρά τις πολιτικές συνθήκες.

Η Σύλβια Μέρλερ από το Bruegel, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα τις Βρυξέλλες, επεσήμανε ότι το Brexit έδειξε πως το ιταλικό τραπεζικό σύστημα εξακολουθεί να είναι αδύναμο, επειδή δεν έχουν αντιμετωπιστείτα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Ο Φρίντριχ Χάινεμαν από το Κέντρο Ευρωπαϊκών Οικονομικών Ερευνών (ZEW), μια γερμανική δεξαμενή σκέψης, πιστεύει ότι η καταστρατήγηση των κανόνων δεν είναι η καλύτερη λύση για την καταπολέμηση της αύξησης του λαϊκισμού, αλλά μάλλον το αντίθετο.

Κατά την άποψή του, «πολιτικοί συμβιβασμοί» με σκοπό να «μαλακώσουν» οι κανόνες που εφαρμόζονται στην Ισπανία, στην Πορτογαλία ή στην Ιταλία «θα αποξενώσουν ακόμη περισσότερο τους ψηφοφόρους σε χώρες όπως η Αυστρία, η Γερμανία, η Φινλανδία και η Ολλανδία».

Αλλά οι απόψεις μάλλον διαφέρουν στις πληγείσες χώρες.

«Η επιβολή κυρώσεων για το παρελθόν για τις χώρες που έχουν ήδη λάβει αποτελεσματικά μέτρα , όπως στην περίπτωση της Πορτογαλίας, δεν βγάζει νόημα πολιτικά και οικονομικά», έγραψε ο υπουργός Οικονομικών Μάριο Σεντένο στην επιστολή που απέστειλε προς την Επιτροπή για να αποφευχθεί το πρόστιμο.

«Κάθε μέρα πείθομαι όλο και περισσότερο ότι η κύρωση θα είναι μηδενική», δήλωσε στις αρχές Ιουλίου ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας της Ισπανίας, Λουίς ντε Γκίντος. «Ο λόγος για τον οποίο είμαι αισιόδοξος είναι η αδικία που θα αντιπροσωπεύει η επιβολή κυρώσεων για την Ισπανία» υπό το φως των προσπαθειών που καταβάλλονται, πρόσθεσε ο Γκίντος.

Ο Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι υποστήριξε επίσης τη στάση της Ισπανίας και της Πορτογαλίας απέναντι κυρώσεις. «Είναι παράλογο να μην χρησιμοποιείται η κοινή λογική», δήλωσε ο Ρέντσι τον Ιούνιο.

X