Γιατί το Brexit αποτελεί πρόκληση- Οι συνέπειες για την Ελλάδα

Η εκδήλωση στο ΕΒΕΑ [Μύρνα Νικολαϊδου]

Το Brexit δεν αποτελεί απειλή αλλά πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αρκεί να αντληθούν τα σωστά διδάγματα. Σε αυτό συμφώνησαν οι ομιλητές της ημερίδας  «Ελλάδα και Ευρώπη μετά τo Brexit» που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 15 Ιουλίου στο ΕΒΕΑ, υπό τη διοργάνωση του Ινστιτούτου Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής. Όσον αφορά δε την Ελλάδα, μια από τις σοβαρότερες συνέπειες αποτελεί το επικίνδυνο προηγούμενο που δημιουργείται σε συνδυασμό με την ανατροπή των διακρατικών ισορροπιών.

Ο Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι σε αντίθεση με το δημοψήφισμα του κ. Τσίπρα, το οποίο και αποκάλεσε «παρωδία», το Brexit είναι πια γεγονός και περικλείει τρεις βασικές ερμηνείες. Πρώτον, τη διαχρονική ιδιαιτερότητα των σχέσεων ΕΕ και Βρετανίας, καθώς οι Βρετανοί δεν αισθάνθηκαν ποτέ Ευρωπαίοι. Δεύτερον, την πολύ επιτυχημένη χρήση του λαϊκισμού  και τρίτον και τραγικά επίκαιρο, όπως τόνισε, την αποτυχία της Ευρώπης να εμπνεύσει ασφάλεια και προοπτική, καθώς  και να διαχειριστεί το μεταναστευτικό και προσφυγικό πρόβλημα.

Επίσης τάχθηκε υπέρ ενός γρήγορου αλλά «βελούδινου» διαζυγίου, χωρίς ακρότητες, ενώ δεν δίστασε να επικρίνει τη στάση του τέως Βρετανού Πρωθυπουργού, Ντέιβιντ Κάμερον, καταγγέλλοντας ότι χρησιμοποίησε το δημοψήφισμα με γνώμονα το πρόσκαιρο κομματικό συμφέρον. Όπως σημείωσε, τα  δημοψηφίσματα πρέπει να χρησιμοποιούνται  με μεγάλη προσοχή και να συνοδεύονται από δικλείδες ασφαλείας  ώστε να εξασφαλίζουν ότι μια συγκυριακή πλειοψηφία δεν θα μπορεί να δεσμεύσει το μέλλον μια χώρας για πολλές γενιές.

Θεσμικές δικλείδες ασφαλείας

«Όσο πιο καθοριστική είναι μια απόφαση για το μέλλον μιας χώρας, τόσο περισσότερες θεσμικές δικλείδες ασφάλειας πρέπει να την περιβάλλουν», υπογράμμισε. Λόγου χάρη, αυξημένη πλειοψηφία για τη λήψη της απόφασης προσφυγής στο δημοψήφισμα, αυξημένη πλειοψηφία για να τεθεί ένα δημοψήφισμα σε λαϊκή ισχύ, επικύρωση της απόφασης από το εθνικό Κοινοβούλιο, δεύτερο δημοψήφισμα μετά από ένα χρονικό διάστημα με το ίδιο ερώτημα. Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη,  δεν ευθύνονται μόνο οι Βρετανοί για το αποτέλεσμα. Το ευρωπαϊκό όραμα, δεν εμπνέει πλέον και χρειάζεται νέο αφήγημα. «Το έθνος κράτος εκδικείται όσους είχαν προεξοφλήσει τον πρόωρο θάνατό του», είπε με νόημα, ενώ έσπευσε να τονίσει ότι το Brexit αποτελεί ευκαιρία ισχυροποίησης της Ευρώπης των  «27».

Η Πρόεδρος του Ινστιτούτου Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής, πρώην Αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου,  κα Ρόδη Κράτσα ανεγνώρισε ότι η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ προκαλεί ρήγμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς της στερεί ένα πόλο ισορροπίας απέναντι  στο γαλλογερμανικό δίδυμο, αλλά και ένα πόλο φιλελεύθερης πολιτικής. Δεν παύει όμως να είναι και μια πρόκληση για την Ευρώπη, για τον αν θα αποδυναμωθεί ή θα ενδυναμωθεί, σύμφωνα με την ίδια. Μπορεί να αξιοποιηθεί ως ένα momentum για μια καλύτερη Ευρώπη, όπως τόνισε χαρακτηριστικά.

Ο κίνδυνος ανόδου της ακροδεξιάς

Η κα Ντόρα Μπακογιάννη έκανε αναφορά στην θετική συνεισφορά της Βρετανίας στην ΕΕ, δεδομένου ότι στήριζε κάθε καινοτόμα και νέα ιδέα, η οποία θα μπορούσε να  καταστήσει την ευρωπαϊκή οικονομία πιο ευέλικτη, ενώ ήταν καθοριστική η  συνεργασία στην ανταλλαγή πληροφοριών  στα θέματα ασφαλείας και στην πάταξη της τρομοκρατίας. «Θα μας λείψει πάρα πολύ σε αυτόν τον τομέα», είπε με νόημα.  Σύμφωνα με την ίδια, η Ευρώπη έχει ανάγκη την αυτογνωσία, διαφορετικά αντίπαλοι του ΕΛΚ  δεν θα είναι οι Σοσιαλιστές ή οι Πράσινοι, αλλά μια μεγάλη και δυνατή ακροδεξιά, η οποία θα βασισθεί στο συναίσθημα ανασφάλειας.

Ο επικεφαλής των ευρωβουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, κ. Μανώλης Κεφαλογιάννης τόνισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται πολιτική ηγεσία, ενώ αναφέρθηκε στις διαφορές μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ. Τάχθηκε υπέρ των αποφασιστικών βημάτων προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, ενώ σχετικά με την Ελλάδα  επεσήμανε ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί την κρίση με συμβατικά μέσα και θα πρέπει να υιοθετηθεί πιο ριζοσπαστική προσέγγιση.

Μπορεί και να μην γίνει το Brexit;

Κριτική στο στρατόπεδο του Brexit άσκησε ο  ομότιμος καθηγητής ευρωπαϊκής πολιτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Παναγιώτης Ιωακειμίδης, καταγγέλλοντας ότι οι λαϊκιστές δεν είχαν σκεφτεί τίποτα για τις συνέπειες  και το διάδοχο καθεστώς εάν η Βρετανία αποχωρήσει από την ΕΕ. «Και εδώ έχουμε το περίεργο φαινόμενο, οι άνθρωποι που επέμεναν τόσο πολύ για το Brexit, αυτή τη στιγμή να αρνούνται να εκκινήσουν τη διαδικασία προκειμένου να συντελεστεί το Brexit», τόνισε.

Εκτιμά πάντως ότι είναι ισχυρό το σενάριο να μην γίνει το Brexit. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, οι Βρετανοί θα διαπράξουν όλα τα λάθη μέχρι να διαπράξουν τα σωστά που είναι να παραμείνουν στην ΕΕ. Οι διαπραγματεύσεις θα αρχίσουν ενδεχομένως  τον επόμενο χρόνο, θα υπάρξουν δυσκολίες και εν τέλει να ληφθεί απόφαση για νέο πακέτο, το οποίο θα τεθεί σε δεύτερο δημοψήφισμα, με ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα.  Εάν τελικά η χώρα κατευθυνθεί προς την έξοδο, ο ίδιος εκτιμά ότι αυτό θα προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά στην ΕΕ παρά στην Βρετανία, ενώ ακυρώνεται η προοπτική διεύρυνσης για τα δυτικά Βαλκάνια, κάτι που κατά τον ίδιο πλήττει κυρίως την Ελλάδα.

Αρνητικές συνέπειες για την Ελλάδα

Ποιος όμως θα είναι ο αντίκτυπος του Brexit στην Ελλάδα; Σύμφωνα με τον κ. Ιωακειμίδη, οι  συνέπειες θα είναι αρνητικές. Πρώτον διότι δημιουργείται προηγούμενο και η Ελλάδα δεν θα έπρεπε να είναι ικανοποιημένη από ένα τέτοιο προηγούμενο. «Ποτέ δεν ξέρετε πώς λειτουργούν τέτοιου είδους προηγούμενα και πως αξιοποιούνται ειδικώς για μια χώρα όπως είναι η Ελλάδα».

Επίσης δεν είναι προς το συμφέρον της Ελλάδος, η ανατροπή των ισορροπιών υπέρ της Γερμανίας, η οποία καθίσταται πλέον παντοδύναμη. Επιπλέον, μπορεί το Ηνωμένο Βασίλειο να μην συμμετέχει στην Σένγκεν ή στην ευρωζώνη, αλλά είναι μια χώρα που παίζει σημαντικό ρόλο στις υποθέσεις της ανατολικής Μεσογείου, π.χ στο Κυπριακό και στα θέματα της Μέσης Ανατολής.

Επομένως, έχει κάθε λόγο η Ελλάδα να είναι στο ίδιο τραπέζι με την εν λόγω χώρα. Επίσης, αναφέρθηκε και στις συνέπειες στους Έλληνες σπουδαστές, καθώς τα δίδακτρα των βρετανικών πανεπιστημίων θα εκτοξευθούν στα ύψη. Ο κ. Ιωακειμίδης  επεσήμανε πάντως ότι κάθε κρίση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία και η ΕΕ πρέπει να αντλήσει τα μαθήματά της

X