Ένας βαλκανικός συνασπισμός «φανάρι» το πιθανότερο μετεκλογικό σενάριο για τη Βουλγαρία

EURACTIV Bulgaria/Dnevnik

Η Βουλγαρία βρισκόταν σε σοβαρή πολιτική κρίση τον τελευταίο χρόνο. Το κοινοβούλιο έχει κατακερματιστεί και τα σκάνδαλα μεταξύ των σημαντικότερων πολιτικών παραγόντων έχουν κάνει την κατάσταση ακόμη πιο περίπλοκη. [EURACTIV Bulgaria/Dnevnik]

Η Βουλγαρία βρίσκεται σε σοβαρή πολιτική κρίση τον τελευταίο χρόνο. Το κοινοβούλιο έχει κατακερματιστεί και τα σκάνδαλα μεταξύ των κύριων πολιτικών παραγόντων έχουν καταστήσει την κατάσταση ιδιαίτερα περίπλοκη. Για πρώτη φορά, οι Βούλγαροι πρέπει να ψηφίσουν τρεις φορές μέσα σε ένα έτος. Στις 14 Νοεμβρίου θα διεξαχθούν πρωτόγνωρες για τη χώρα εκλογές για το κοινοβούλιο και τον πρόεδρο.

Η τελευταία δημοσκόπηση της Gallup International Balkan δείχνει ότι ο συνασπισμός GERB-SDS του πρώην πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ κερδίζει ξεκάθαρα. Το 22,5% των Βουλγάρων στηρίζει το συγκεκριμένο κόμμα, και η υποστήριξη αυτή είναι πιθανό να αυξηθεί όσο πλησιάζει η ημέρα των εκλογών.

Ωστόσο, ο Μπορίσοφ βρίσκεται σε πολιτική απομόνωση λόγω των κατηγοριών για διαφθορά που τον ακολουθούν μετά τη δεκαετή διακυβέρνησή του. Η μάχη για τη δεύτερη θέση στις εκλογές είναι σκληρή όμως οι πολιτικοί εμπειρογνώμονες λένε ότι τα κόμματα που κατατάσσονται μετά το GERB έχουν περισσότερες πιθανότητες να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό.

Ο πιο πιθανός κυβερνητικός συνασπισμός στη Βουλγαρία μετά τις 14 Νοεμβρίου θα είναι μεταξύ των λεγόμενων κομμάτων της αλλαγής, τα «Υπάρχει και τέτοιος λαός», «Δημοκρατική Βουλγαρία» και «Η αλλαγή συνεχίζεται» συν το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (BSP). Όλοι τους δηλώνουν ως πρωταρχικό τους στόχο την καταστροφή του μοντέλου Μπορίσοφ.

Αυτός ο δυνητικός συνασπισμός μοιάζει με τη βαλκανική εκδοχή του συνασπισμού ” φανάρι ” στη Γερμανία και θα είναι ο πρώτος στην νεώτερη βουλγαρική πολιτική ιστορία.

Ο συνασπισμός «Δημοκρατική Βουλγαρία» αποτελείται από ένα φιλελεύθερο, ένα δεξιό και ένα πράσινο κόμμα. Το «Η Αλλαγή συνεχίζεται» έχει φιλελεύθερο προφίλ, ενώ το BSP ανήκει στο Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών. Το «Υπάρχει και τέτοιος λαός» είναι δεξιό, αλλά δεν έχει δηλώσει την ένταξή του στην ευρωπαϊκή Δεξιά.

Μέχρι τώρα, δεν έχει υπάρξει τετραπλός κυβερνητικός συνασπισμός στη βουλγαρική πολιτική, ο οποίος μάλιστα θα μπορούσε να διευρυνθεί εφόσον ο κεντροαριστερός συνασπισμός κατά της διαφθοράς «Stand Up BG! Ερχόμαστε» μπεί στο κοινοβούλιο.

Το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι σήμερα δεύτερο με 15,1%. Το νέο πολιτικό εγχείρημα των πρώην υπηρεσιακών υπουργών Κιρίλ Πέτκοφ και Ασέν Βασίλεφ “Η αλλαγή συνεχίζεται” είναι τρίτη δύναμη με 13,4%. Οι Πέτκοφ και Βασίλεφ είναι γνωστοί στη βουλγαρική κοινωνία ως «απόφοιτοι του Χάρβαρντ». Έχουν κερδίσει τη συμπάθεια του εκλογικού σώματος με τη ρητορική τους κατά της διαφθοράς και τις μεταρρυθμιστικές τους προτάσεις με σαφές κεντροαριστερό πρόσημο.

Πριν από τις εκλογές, το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε ότι ο διορισμός του Πέτκοφ ως υπουργού Οικονομίας ήταν αντισυνταγματικός λόγω της διπλής βουλγαρικής και καναδικής υπηκοότητάς του. Κατά τον διορισμό του, ο Πέτκοφ δήλωσε ότι έχει μόνο βουλγαρική υπηκοότητα. Το σκάνδαλο μπορεί να μειώσει την υποστήριξη προς το νέο εγχείρημα κατά τις κρίσιμες ημέρες πριν από την ψηφοφορία.

Μέχρι στιγμής, ως τέταρτη πολιτική δύναμη εμφανίζεται το κόμμα του σόουμαν Σλάβι Τριφόνοφ – “Υπάρχει τέτοιος λαός” (ITN). Έχει ποσοστό υποστήριξης 12,2%. Το κόμμα του Τριφόνοφ κέρδισε τις τελευταίες εκλογές, αλλά απογοήτευσε πολλούς από τους οπαδούς του με την αδυναμία του να σχηματίσει μια λειτουργική κυβέρνηση. Οι κορυφαίοι βουλευτές του ITN έχουν εμπλακεί σε διάφορα σκάνδαλα με πολιτικούς από άλλα κόμματα και δημιούργησαν μια τοξική πολιτική ατμόσφαιρα στο προηγούμενο κοινοβούλιο. Η απώλεια της στήριξης του ITN έχει διπλασιαστεί από τις τελευταίες εκλογές. Οι κοινωνιολόγοι επισημαίνουν ότι πολλές από αυτές τις ψήφους υποστηρίζουν ήδη τους “αποφοίτους του Χάρβαρντ”.

Ο άλλος σημαντικός παίκτης στη βουλγαρική πολιτική είναι ο μεταρρυθμιστικός συνασπισμός Δημοκρατική Βουλγαρία κατά της διαφθοράς, ο οποίος συγκεντρώνει 11,2%. Ο τελευταίος σίγουρος συμμετέχων στο επόμενο κοινοβούλιο είναι το κόμμα της τουρκικής μειονότητας “Κίνημα για τα δικαιώματα και την ελευθερία” – DPS (μέρος της ομάδας “Renew Europe”), το οποίο έχει 10,8%. Όπως ο Μπορίσοφ, έτσι και το DPS βρίσκεται σε πολιτική απομόνωση.

Το κόμμα πρότεινε ως πρωθυπουργό τον επιχειρηματία Ντελιάν Πέεφσκι, στον οποίο οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις. Η Ουάσινγκτον αποκαλεί τον Πέεφσκι “ολιγάρχη” για τον οποίο υπάρχουν σοβαρές υποψίες διαφθοράς.

Πολύ σημαντική για τον συσχετισμό δυνάμεων στο επόμενο κοινοβούλιο θα είναι η επίδοση του “Stand up BG! Ερχόμαστε! ” και των ακροδεξιών εθνικιστών με φιλορωσικό προφίλ – “Vazrazhdane” (Αναγέννηση). Το τέταρτο κύμα της πανδημίας και η επιβολή περιοριστικών μέτρων έδωσαν στους εθνικιστές την ευκαιρία να εισέλθουν στο κοινοβούλιο, επειδή μίλησαν κατά του εμβολιασμού, των πράσινων πιστοποιητικών και αμφισβήτησαν τα επιστημονικά δεδομένα για το Covid-19.

Η συμπεριφορά τους στην Εθνοσυνέλευση θα ήταν αντισυστημική, γεγονός που μειώνει τις δυνατότητες σχηματισμού μιας σταθερής κυβέρνησης.

Το βουλγαρικό πολιτικό “φανάρι” δεν θα είναι ένας κλασικός συνασπισμός, αλλά μια πολιτική φόρμουλα εμπειρογνωμόνων, η οποία πιθανότατα θα υποστηριχθεί από τα “κόμματα της αλλαγής” και το BSP. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κυβέρνηση εμπειρογνωμόνων προγράμματος, δήλωσε στη EURACTIV ο πολιτικός αναλυτής Παρβάν Σιμεόνοφ (Gallup).

Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η κυβέρνηση μπορεί να επιτύχει συναίνεση σε τρία θέματα – δικαστική μεταρρύθμιση, περισσότερες κοινωνικές πολιτικές και συνολική αναθεώρηση των πολιτικών του GERB. Ο Παρβάν Σιμεόνοφ αναμένει κάποιες πράσινες πολιτικές για την προστασία των δασών και των παράκτιων περιοχών, αλλά δε θα υπάρξουν σοβαρές προσπάθειες για την εγκατάλειψη του άνθρακα. Η μελλοντική κυβέρνηση πιθανότατα θα υποστηρίξει την κατασκευή περισσότερων πυρηνικών εγκαταστάσεων.

«Το περίεργο στη Βουλγαρία είναι ότι οι πρώην κομμουνιστές είναι μεταξύ των κομμάτων της αλλαγής. Το BSP είναι μια από τις πιο συντηρητικές δυνάμεις της βουλγαρικής κοινωνίας και είναι πραγματική ειρωνεία να συντάσσεται σε κυβέρνηση με τους τεχνοκράτες του “Η αλλαγή συνεχίζεται” και της “Δημοκρατικής Βουλγαρίας», σχολίασε ένας πολιτικός αναλυτής.

«Ένας τέτοιος πολιτικός συνασπισμός θα είναι ενωμένος κυρίως από τον κοινό εχθρό Μπόικο Μπορίσοφ, γεγονός που τον κάνει να μοιάζει περισσότερο με τη στρατιωτική συμμαχία μεταξύ των ΗΠΑ, της ΕΣΣΔ και της Βρετανίας κατά της Γερμανίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, παρά με την κυβέρνηση που κυβερνά σήμερα στη Γερμανία», δήλωσε ο Παρβάνοφ.