172 μυστικές φορολογικές συμφωνίες το Λουξεμβούργο μετά τα LuxLeaks

Το Λουξεμβούργο προέβη σε 172 μυστικές φορολογικές συμφωνίες μετά τα LuxLeaks, το σκάνδαλο που αποκάλυψε τις ευνοϊκές συμφωνίες μεταξύ της κυβέρνησης του Λουξεμβούργου και πολυεθνικών εταιριών, όπως αποκάλυψε μελέτη η οποία είδε το φως της δημοσιότητας σήμερα 7 Δεκεμβρίου.

Ο αριθμός αυτών των συμφωνιών μεταξύ εταιριών και κυβερνήσεων σε όλη την Ευρώπη έχει αυξηθεί σχεδόν 50% από την στιγμή που η έρευνα του Νοεμβρίου του 2014 ταρακούνησε την Κομισιόν. Ο πρόεδρός της, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ήταν πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου όταν έγιναν πολλοί από τους 300 φορολογικούς διακανονισμούς.

Οι δύο πληροφοριοδότες και ένας από τους δημοσιογράφους που αποκάλυψαν τις πρακτικές για την απόκρυψη κερδών πολυεθνικών θα περάσουν από δίκη στο Λουξεμβούργο. Το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο είναι οι δύο χώρες με τον μεγαλύτερο αριθμό ευνοϊκών συμφωνιών σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Δικτύου για το Χρέος και την Ανάπτυξη (Eurodad).

Η Eurodad, μια ομοσπονδία οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών η οποία δραστηριοποιείται υπερ της μεγαλύτερης φορολογικής διαφάνειας, ανέλυσε στοιχεία της Επιτροπής για 18 χώρες. Τα LuxLeaks διευκόλυναν την λήψη μέτρων για τον εξαναγκασμό των πολυεθνικών εταιριών να πληρώνουν φόρους και να μην μεταφέρουν τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους.

Το Λουξεμβούργο διεκδικεί «ηγετικό ρόλο» στη φορολογική διαφάνεια

Δεν είναι όμως όλοι οι φορολογικοί διακανονισμοί που αναφέρονται την έκθεση προβληματικοί. Αλλά είναι δύσκολο να εξετάσει κανείς όλες τις συμφωνίες γιατί αρκετές από αυτές καλύπτονται από πέπλο μυστικότητας. Ο υπουργός οικονομικών του Λουξεμβούργου είπε στην EurActiv.com, «Δεν μπορούμε να επιβεβαιώσουμε τέτοιους ισχυρισμούς. Αντιθέτως, θα ήθελα να τονίσω ότι το Λουξεμβούργο έχει παίξει ηγετικό ρόλο στην ενίσχυση της φορολογικής διαφάνειας σε όλη την Ευρώπη».

Όταν το Λουξεμβούργο βρέθηκε τελευταία φορά στην προεδρία της ΕΕ, το δεύτερο εξάμηνο του 2015, διαμεσολάβησε για την επίτευξη συμφωνίας στο Συμβούλιο Υπουργών για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών των φορολογικών διακανονισμών μεταξύ των κρατικών αρχών. Προγραμματισμένο μπει σε ισχύ το επόμενο τέταρτο της νέας χρονιάς, θα επιτρέπει στις κυβερνήσεις της ΕΕ να έχουν πρόσβαση στις φορολογικές συμφωνίες με εταιρίες η μια της άλλης. Πηγές επιβεβαίωσαν το θετικό ρόλο του Λουξεμβούργου στην επίτευξη της συμφωνίας.

Υπερασπιζόμενος την υποτιθέμενη εμπλοκή του στη μεγάλης κλίμακας, αλλά νόμιμης, φοροαποφυγής, εκνευρισμένος ο Γιούνκερ τον Σεπτέμβριο του 2015 είπε οργισμένα στους ευρωβουλευτές «Να το αποκαλείτε «EU leaks, όχι LuxLeaks». Η Τόβε Μαρία Ρίντιγκ, συντονίστρια για τη φορολογική δικαιοσύνη της Eurodad και μια από τις συντάκτριες της έκθεσης, είπε ότι τώρα υφίστανται περισσότερες από 1000 φορολογικές συμφωνίες με πολυεθνικές στην Ευρώπη.

Δήλωσε ότι «είναι απρόσμενο και βαθιά ανησυχητικό να διαπιστώνει κανείς ότι ο αριθμός μυστικών συμφωνιών έχει εκτοξευτεί στην Ευρώπη λες και το σκάνδαλο των LuxLeaks δεν συνέβη ποτέ. «είναι ακόμη πιο απροσδόκητο ότι μια από τις χώρες που εμφανίζει δραματική άνοδο είναι το Λουξεμβούργο».

Κρατικές ενισχύσεις;

Μαζί με ένα πρόγραμμα για την αναφορά εταιρικών κερδών και φόρων, βασιζόμενο στις διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ, η Επιτροπή ξεκίνησε επίσης μια σειρά από έρευνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Αυτές διερευνούν αν οι εν λόγω συμφωνίες παρείχαν στις εταιρίες συγκριτικό πλεονέκτημα, κατά παράβαση των κανόνων της ΕΕ. Τον Αύγουστο, η Επιτροπή τιμώρησε την Apple με πρόστιμο ύψους €13 δις για μη καταβληθέντες φόρους στην Ιρλανδία.

Η Επιτροπή κατηγόρησε την Ιρλανδία το 2014 για παράκαμψη των διεθνών φορολογικών κανόνων επιτρέποντας στην Apple να αποκρύψει κέρδη δεκάδων δις δολαρίων από τους φορολογικούς ελεγκτές με αντάλλαγμα τη διατήρηση θέσεων εργασίας. Η απόφαση για την Apple, η οποία αναμένεται να ασκήσει έφεσή, ακολουθεί το προηγούμενο δυο ίδιων αλλά μικρότερων ερευνών για κρατικές ενισχύσεις στους φορολογικούς διακανονισμούς για τη Fiat στο Λουξεμβούργο και τα Starbucks στην Ολλανδία.

«Γνωρίζουμε παραδείγματα όπως η υπόθεση της Apple και τα LuxLeaks όπου αυτές οι μυστικές συμφωνίες χρησιμοποιούνται για φοροαποφυγή μεγάλης κλίμακας από πολυεθνικές εταιρίες» είπε η Ρίντιγκ από την Eurodad. «Όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε από τη δίκη για τα LuxLeaks, οποιοσδήποτε αποκαλύπτει δημόσια το περιεχόμενο τους απειλείται με μηνύσεις και φυλάκιση».

Πολιτική υποστήριξη

Η έκθεση επίσης χαρτογραφεί τις πολιτικές θέσεις των κυβερνήσεων της ΕΕ για περισσότερη διαφάνεια. Ενώ η υποστήριξη για περισσότερη διαφάνεια έχει μεγαλώσει, υπάρχουν ακόμη σημαντικές προκλήσεις. Για πρώτη φορά, η ομάδα των κρατών υπερ της διαφάνειας για την αποκάλυψη των πραγματικών ιδιοκτητών των εταιριών είναι μεγαλύτερη από την ομάδα εναντίον. Αλλά υπάρχουν ακόμη πολλές κυβερνήσεις ενάντια στην αποκάλυψη των φόρων που πληρώνουν οι πολυεθνικές στις χώρες τους παρά αυτές που είναι υπέρ.

Η Eurodad επίσης προειδοποίησε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υπέγραφαν αμφιλεγόμενες φορολογικές συμφωνίες με αναπτυσσόμενες χώρες. Οι συμφωνίες αυτές υπονόμευαν το φορολογικό καθεστώς σε αυτές τις χώρες, ανέφερε. Η έκθεση κατέγραψε συνολικά 752 συμφωνίες αυτού του είδους. Κατά μέσο όρο, οι συμφωνίες αυτές κατέβασαν τους φορολογικούς συντελεστές κατά 3.8% στις εν λόγω χώρες, σύμφωνα με τη ΜΚΟ.

X