Van Rompuy: Ανέφικτη η ιδέα ενός μοναδικού προέδρου της ΕΕ

[Evan Lamos]

Μια εβδομάδα μετά την ομιλία του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Χέρμαν βαν Ρομπάι, δήλωσε στη EURACTIV ότι η συγχώνευση των δύο θεσμικών οργάνων στην ηγεσία της ΕΕ θα μπορούσε να επιφέρει νομικά και πολιτικά εμπόδια.

Ο Χέρμαν βαν Ρομπάι είναι πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου από το 2009 έως το 2014. Σήμερα είναι πρόεδρος του European Policy Centre (EPC), ενός think tank με έδρα τις Βρυξέλλες.

Ο κ. Van Rompuy μίλησε στην αρχισυντάκτρια της EURACTIV Daniela Vincenti.

Κύριε Πρόεδρε, όπως γνωρίζετε, την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος Γιούνκερ πραγματοποίησε την επίσημη ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης. Τι γνώμη έχετε για αυτή την ομιλία;

Ήμουν ευτυχής. Τους τελευταίους μήνες, υπήρχαν πολλά σενάρια και η Επιτροπή στηρίχθηκε στα κράτη μέλη, για να κάνουν τις επιλογές. Υπάρχει μια έκφραση στις Βρυξέλλες: Η Επιτροπή προτείνει, αλλά τα κράτη μέλη έχουν τον τελευταίο λόγο.

Νομίζω ότι η Επιτροπή πρέπει να κάνει περισσότερα, ειδικά τη στιγμή που αποκαλείται πολιτική Επιτροπή, οπότε χαίρομαι που υπέβαλαν προτάσεις.

Υπό την έννοια αυτή, αποτελεί πραγματική συμβολή στη μεγάλη συζήτηση που θα έχουμε κατά τη διάρκεια του 2018 μαζί με τις γαλλο-γερμανικές πρωτοβουλίες και τις ιδέες της Επιτροπής που βρίσκονται στο τραπέζι. Όλοι πρέπει να λάβουν θέση σχετικά με τις προτάσεις τους.

Ο κ. Γιούνκερ επικεντρώθηκε σε ορισμένες θεσμικές αλλαγές. Πρότεινε τη συγχώνευση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ήσασταν ο πρώτος πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μετά την έγκριση της Συνθήκης της Λισαβόνας. Είναι θετικό να υπάρχει ένας μόνο πρόεδρος;

Η πρώτη μου αντίδραση ήταν η εξής: «Ας επικεντρωθούμε στο περιεχόμενο, και όχι τόσο στις διαδικασίες, στα θεσμικά όργανα». Στην Ευρώπη, όταν δεν έχετε ουσιαστικές λύσεις, δημιουργείτε μια νέα δουλειά ή ένα νέο θεσμό. Αυτός είναι και ο λόγος που ήμουν σκεπτικός. Οι υπόλοιποι 500 εκατομμύρια πολίτες της Ευρώπης δεν ανησυχούν τόσο πολύ για τη συγχώνευση της Επιτροπής ή των προέδρων του Συμβουλίου.

Η δεύτερη αντίδραση ήταν ότι το εγχείρημα αυτό δημιουργεί περισσότερα προβλήματα απ’ ό, τι λύσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένα είδος συνδυασμού αυτού που ονομάζουμε: την ένταση μεταξύ του ευρωπαϊκού συμφέροντος και των συμφερόντων των κρατών μελών. Η Επιτροπή διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην υπεράσπιση του ευρωπαϊκού συμφέροντος. Και τότε είναι που έχουμε όλα αυτά τα εθνικά συμφέροντα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσπαθεί να βρει μια ευρωπαϊκή λύση που να βασίζεται στα εθνικά συμφέροντα. Έτσι, η Ένωση έχει αυτό το είδος ισορροπίας. Αν αλλάξετε αυτή την ισορροπία, δημιουργείτε περισσότερα προβλήματα απ’ ό,τι λύσεις.

Τρίτον, συζήτησα αυτό το θέμα στο παρελθόν με τον καλό μου φίλο, τον τελευταίο πρωθυπουργό του Βελγίου Jean-Luc Dehaene. Του είπα τότε: «Jean-Luc, νομίζετε ότι με τη συγχώνευση αυτών των δύο οργάνων, ο πρόεδρος της Επιτροπής θα γίνει πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ίσως ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να γίνει Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δεν είναι η πρόθεσή σας αυτή όμως».

Τέταρτον, τώρα έχουμε το Spitzenkandidaten. Δεν ήμουν πάντα ευχαριστημένος με τη διαδικασία, αλλά όλοι την αποδεχθήκαμε και πιθανότατα θα έχουμε Spitzenkandidaten και για τις επερχόμενες εκλογές [το 2019].

Δεν νομίζω ότι είναι αλήθεια, αλλά θεωρείται ως ένα είδος υπεράσπισης της εξουσίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Υπάρχει η αντίληψη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει χάσει τον ηγετικό ρόλο στον διορισμό του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Και πάλι κάτι τέτοιο δεν αντικατοπτρίζει απόλυτα την αλήθεια, αλλά αυτή είναι μια αντίληψη.

Αν τώρα ο πρόεδρος της Επιτροπής γίνει πρόεδρος του Συμβουλίου, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα έχουν την εντύπωση, ότι δεν έχουν πλέον κανένα ρόλο στη διαδικασία διορισμού του δικού τους προέδρου. Έπρεπε ήδη να δεχτούν έναν πρόεδρο της Επιτροπής, δηλαδή έναν υποψήφιο που θα μιλάει για το κοινοβούλιο, ενώ τώρα ο πρόεδρός τους επιβάλλεται εμμέσως από το Κοινοβούλιο.

Θα υπάρξει ισχυρή αντίσταση. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι αυτή η ιδέα συγχώνευσης των δύο οργάνων θα γίνει δεκτή με ομοφωνία. Επιπροσθέτως, υπάρχουν νομικά προβλήματα, επειδή ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έχει μόνο εντολή με μέγιστη διάρκεια δυόμισι έτη, με δυνατότητα ανανέωσης μία φορά. Αντίθετα, ο πρόεδρος της Επιτροπής έχει πενταετή εντολή και είναι ανανεώσιμη. Μπορεί, ωστόσο, να παραμείνει για τρίτη θητεία, εάν λάβει επαρκή πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Προφανώς, κάτι τέτοιο είναι δυνατό να συμβεί στο πλαίσιο των συνθηκών.

Εν τούτοις, υπάρχουν νομικά εμπόδια. Αλλά το τελευταίο επιχείρημά μου ενάντια στην ιδέα αυτή είναι ότι δημιουργούμε μια ενιαία λειτουργία με ένα άτομο που ενσωματώνει ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν όμως επιμείνουμε στις τρέχουσες αρμοδιότητες που έχει ο πρόεδρος της Επιτροπής και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τότε αυξάνουμε τις προσδοκίες μας.

Επομένως, πιστεύω ότι το όλο εγχείρημα θα καταλήξει σε απογοήτευση, δημοκρατική απογοήτευση.

Ο κ. Γιούνκερ ανέφερε διακρατικούς καταλόγους, ανέφερε νέους κανόνες για τη χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων με στόχο να τους δώσει τα μέσα για την καταπολέμηση της πίεσης από τον λαϊκισμό. Πρέπει ακόμα να φοβόμαστε τους λαϊκιστές; Είναι η κατάλληλη στιγμή να τα κάνουμε όλα αυτά;

Νομίζω ότι πρέπει να καταπολεμήσουμε τον λαϊκισμό κυρίως σε εθνικό επίπεδο. Αλλά δεν νομίζω ότι δημιουργώντας μια νέα λειτουργία, θα είμαστε λαϊκιστές. Πρέπει να νικήσουμε τον λαϊκισμό με πολιτικές. Ενίσχυση της ζώνης Σένγκεν, αποφυγή μαζικής παράνομης μετανάστευσης και προώθηση της νόμιμης μετανάστευσης, την ανάπτυξη και την απασχόληση, και πιο σταθερές θέσεις εργασίας. Παρέχοντας μεγαλύτερη ασφάλεια στους ανθρώπους όσον αφορά στην αποτελεσματική καταπολέμηση της τρομοκρατίας, αυτές είναι οι βασικές ανησυχίες. Και οι θεσμοί και οι άνθρωποι δεν υποκαθιστούν τις πολιτικές.

Θα δούμε το όραμά σας για την Ευρώπη εν καιρώ. Αλλά ήθελα να έχω τις πρώτες εντυπώσεις σας για τις διακρατικές λίστες …

Νομίζω ότι πρέπει πραγματικά να αλλάξουμε τις συνθήκες για αυτό. Φυσικά, ο χρόνος είναι πολύ μικρός για να αλλάξουμε τους κανόνες πριν από τις εκλογές του 2019. Οι λαϊκιστές θα πουν ότι θα πρέπει να κάνουμε εξοικονόμηση χωρίς να υπολογίσουμε τους 73 Βρετανούς Ευρωβουλευτές. Θεωρώ, όμως, ότι αυτός ο πανευρωπαϊκός κατάλογος θα στείλει ηχηρό μήνυμα για το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αντικατοπτρίζει το ευρωπαϊκό συμφέρον, διότι ο λαός εκλέγεται από πανευρωπαϊκό κατάλογο. Είναι μια καλή ιδέα, αλλά δεν θα την έχουμε το 2019.

Ένας Ευρωπαίος υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών «για την προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη» – βασικά για να διορίσουμε τον κ. Μοσκοβισί αντιπρόεδρο και να τον κάνουμε υπουργό, ο οποίος θα ηγείται του Εurogroup». Είναι λογικό αυτό το σκεπτικό, έτσι δεν είναι;

Δεν είναι καινούριο, πρόκειται για παλιά ιδέα. Αλλά εδώ υπάρχει και κάποιο είδος κατανομής των ρόλων, κάτι που κατά τη γνώμη μου πρέπει να γίνει σεβαστό. Ο Επίτροπος Οικονομίας και Οικονομικών είναι υπεύθυνος για την έναρξη της διαδικασίας κυρώσεων και τον έλεγχο της σταθερότητας και της ανάπτυξης ή των διαδικασιών μακροοικονομικής ανισορροπίας.

Και πρέπει να είναι πραγματικά ανεξάρτητος. Επιπλέον, όταν διοριστεί υπουργός Οικονομικών, θα έχει διπλό ρόλο. Συνεπώς, θα μπορούσαν να υπάρχουν αντικρουόμενες αρμοδιότητες και συμφέροντα.

Ποτέ δεν είμαι υπέρ της ανάμειξης αρμοδιοτήτων. Όταν δεν υπάρχει αρκετή σαφήνεια οδηγούμαστε σε σύγχυση. Και πάλι, νομίζετε ότι παρέχετε λύσεις, αλλά μπορεί να δημιουργήσετε και άλλα προβλήματα. Είναι απλό να πιστεύετε ότι παρέχετε λύσεις σε προβλήματα με την απλούστευση διαδικασιών ή θεσμών. Όταν όλοι εργάζονται μαζί, μπορεί να λειτουργήσει.

Για να επιστρέψω στον Πρόεδρο της Επιτροπής και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, συνεργαζόμουν με τον τότε Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν θα έλεγα αρμονικά, αλλά πήγε καλά. Και προφανώς, ο Πρόεδρος Γιούνκερ έχει πολύ στενή σχέση με τον Πρόεδρο Τούσκ: αυτό είναι το καλύτερο. Επομένως, εξαρτάται πραγματικά από τη συνεργασία των ατόμων, επιδιώκοντας το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον, αλλά με σεβασμό στις αρμοδιότητές τους, οι οποίες ενσωματώνονται στις συνθήκες.

Η πρόταση για χρήση της ρήτρας «passerelle» σε θέματα δημοσιονομικής και εξωτερικής πολιτικής είναι πραγματικά τολμηρή, σωστά; Αλλά με την εμπειρία σας από κορυφαία κράτη μέλη, μπορεί πραγματικά να υλοποιηθεί;

Γενικά, η μετάβαση από την ομοφωνία στην ειδική πλειοψηφία είναι μια καλή εξέλιξη.

Ωστόσο, ακόμη και μετά το Brexit, η αποχή από τον κανόνα της ομοφωνίας στην εξωτερική πολιτική θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Το ίδιο ισχύει για τη δημοσιονομική πολιτική.

Υπάρχουν τουλάχιστον δύο σχολές σκέψης στην ΕΕ: όσοι υποστηρίζουν τον φορολογικό ανταγωνισμό και εκείνους που υποστηρίζουν τη φορολογική εναρμόνιση. Δεν νομίζω λοιπόν ότι είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη ρήτρα.

Μια υποσημείωση μόνο: εάν στην εξωτερική πολιτική έχουμε μια ομάδα χωρών ή μία από τις σημαντικότερες χώρες σε μειονοτική θέση, δεν είμαι βέβαιος ότι η ρήτρα θα λειτουργήσει.

Δεν πρόκειται απλώς για μια μαθηματική διαδικασία, όπου μετράτε τις ψήφους και λαμβάνετε κάποιες αποφάσεις. Αντιμετώπισα δυσκολίες στην εξωτερική πολιτική όταν υιοθετήσαμε τις κυρώσεις στη Ρωσία. Ήταν μια δύσκολη εμπειρία. Αλλά μετά από μερικούς μήνες, πήραμε μια ομόφωνη απόφαση, τις υλοποιήσαμε και εξακολουθούν να ισχύουν.

Στην περίπτωση της Ουκρανίας, πρόκειται για πόλεμο και ειρήνη, αλλά διακυβεύονταν επίσης πολλά οικονομικά και άλλα συμφέροντα. Και κατορθώσαμε να πάρουμε μια ομόφωνη απόφαση για ένα πολύ ευαίσθητο θέμα. Έτσι μπορούμε να προχωρήσουμε με ομοφωνία, αλλά διαρκεί περισσότερο.

Αναφερθήκατε στους Βρετανούς. Η κ. Μέι πρόκειται να πραγματοποιήσει ομιλία στη Φλωρεντία. Γιατί νομίζετε ότι επέλεξε τη συγκεκριμένη πόλη;

Η κ. Θάτσερ επέλεξε τη Μπριζ. Ο Ντέιβιντ Κάμερον για την ομιλία του επέλεξε το Bloomberg στο Λονδίνο, αλλά η πρώτη επιλογή του νομίζω ότι ήταν το Άμστερνταμ. Επομένως, δεν αποτελεί έκπληξη για έναν Βρετανό πρωθυπουργό το να εκφωνήσει μια σημαντική ομιλία για την Ευρώπη εκτός της Βρετανίας.

Είστε πάντα επιφυλακτικοί όσον αφορά τη βρετανική ετοιμότητα για την εξεύρεση ενός συμβιβασμού σχετικά με τους όρους της αποχώρησης (για τα δικαιώματα των πολιτών, τα ιρλανδικά σύνορα), ώστε να ξεκινήσουν οι εμπορικές διαπραγματεύσεις. Ο κ. Γιούνκερ μόλις μίλησε για το Brexit. Πιστεύετε ότι έχουμε εισέλθει σε ένα είδος κόπωσης από όλη την ιστορία με το Brexit;

Στις διαπραγματεύσεις για το Brexit υπάρχει όλο και μεγαλύτερη συνειδητοποίηση ότι μια μονομερής αποχώρηση θα αποτελέσει καταστροφή, κατά πρώτο λόγο για το Ηνωμένο Βασίλειο. Θα δημιουργήσει προβλήματα για τους 27, αλλά είναι μια καταστροφή για το Ηνωμένο Βασίλειο.

Και δεύτερον, ακόμα κι αν ξεκινήσουμε διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών τον Οκτώβριο – κάτι που δεν θα συμβεί, αλλά ας υποθέσουμε ότι ξεκινάμε τον Οκτώβριο – δεν θα έχουμε τελειώσει μέχρι το τέλος του 2018.

Χρειάζεται λοιπόν μια μετάβασης και μια ρήτρα passerelle για να γεφυρώσουμε την περίοδο μεταξύ της εποχής του Brexit και του νέου FTA.

Προχωρούμε προς τις εκλογές στη Γερμανία αυτή την εβδομάδα. Γνωρίζουμε τι θα συμβεί. Πιθανότατα, η Καγκελάριος Μέρκελ να λάβει νέα εντολή. Τι αναμένετε από τη σχέση Μακρόν-Μέρκελ;

Σήμερα, βρισκόμαστε σε μια εντελώς διαφορετική κατάσταση από ό, τι πριν από ένα χρόνο και μπορούμε να μιλάμε για γαλλο-γερμανικές σχέσεις. Αλλά δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε το παρελθόν, ακόμα και το πρόσφατο παρελθόν. Το κλίμα έχει αλλάξει δραματικά στην Ευρώπη.

Τα προβλήματα δεν επιλύονται, αλλά καταφέραμε αυτή την αποφασιστική νίκη επί του λαϊκισμού. Και είμαι βέβαιος ακόμη και στην Ιταλία ότι εξακολουθεί να υπάρχει μια τεράστια πλειοψηφία ανθρώπων που θέλουν να παραμείνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη. Ακόμη και τα λαϊκιστικά κόμματα το γνωρίζουν αυτό – μην ξεχνάμε ποτέ ότι ένα λαϊκιστικό κόμμα θέλει να γίνει ή να παραμείνει δημοφιλές. Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη είναι ακόμα δημοφιλής. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει ένας ευρωπαϊκός ενθουσιασμός. Ωστόσο, η έξοδος από την Ευρωζώνη και την ΕΕ δεν περιλαμβάνεται στην ημερήσια διάταξη της πλειοψηφίας των Ιταλών.

Το δεύτερο σημείο είναι ότι για να επαναφέρουμε την ευρωπαϊκή ιδέα – όχι για να ανακαλύψετε την Ευρώπη, γιατί χρειαζόμαστε μια αναμόρφωση των ευρωπαϊκών δομών και αλλαγή των συνθηκών – ώστε να ενεργοποιήσουμε εκ νέου την Ευρώπη, δίνοντάς της νέες φιλοδοξίες και νέους στόχους, Η Γερμανία μπορεί να αναλάβει αυτό το έργο.

Το έκανε στο παρελθόν και πιστεύω ότι μπορούν να το κάνει στο μέλλον. Το υποερώτημα μου έγκειται στο ποιος άλλος; Φυσικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να θέσει τις ιδέες στο τραπέζι, τις οποίες έχουν κάνει μέσω των ανακοινωθέντων και μέσω της ομιλίας για την κατάσταση της Ένωσης. Όμως, όπως ανέφερα και πριν: Η Επιτροπή προτείνει και τα κράτη μέλη αποφασίζουν.

Μεταξύ των κρατών μελών, η Γαλλία και η Γερμανία βρίσκονται ακόμα σε ηγετικές θέσεις. Γιατί? Επειδή, ειδικά στα κοινωνικοοικονομικά θέματα, η Γερμανία αντιπροσωπεύει τη βασική αξία της ευθύνης και η Γαλλία αντιπροσωπεύει την άλλη βασική αξία: την αλληλεγγύη. Θα υπάρχει πάντα μια ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης, ακόμη και πέραν των κοινωνικοοικονομικών θεμάτων σε κοινωνικο-πολιτιστικά θέματα, όπως το άσυλο, η μετανάστευση, η ταυτότητα … το θέμα είναι η ευθύνη και η αλληλεγγύη.

Ωστόσο, κι άλλες χώρες θα μπορούσαν να υποβάλλουν προτάσεις για την επανέναρξη του ευρωπαϊκού έργου.

Οι χώρες BENELUX;

Η σύνθεση της Benelux αποτελεί εξίσου μια σύνθεση, στην οποία μπορείτε να βρείτε ανθρώπους περισσότερο αφοσιωμένους στο πνεύμα αλληλεγγύης και άλλους με ισχυρό αίσθημα ευθύνης, αλλά δεν είχαν την ενέργεια να το κάνουν. Και οι Σκανδιναβικές χώρες ή οι χώρες της Βαλτικής, θα μπορούσαν επίσης να αναλάβουν πρωτοβουλίες. Τώρα βρίσκεστε σε μια κατάσταση, όπου η Γαλλία και η Γερμανία είναι έτοιμες να αναλάβουν δράση και πολλές χώρες λένε ότι δεν διαθέτουν μονοπώλιο στην έναρξη ενός έργου.

Επομένως θα υποστηρίζατε τις ομάδες άλλων χωρών που έρχονται με ένα όραμα;

Αρκεί να γίνεται με εποικοδομητικό τρόπο. Θα μπορούσε να συμβάλλει σημαντικά στη συζήτηση. Θεωρώ ότι σε κάθε περίπτωση η Γαλλία και η Γερμανία θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο, αλλά οι υπόλοιπες χώρες μπορούν να κάνουν συνεισφορές, ισορροπημένες συνεισφορές.

Αν επρόκειτο να πραγματοποιήσετε μια ομιλία για την Κατάσταση της Ένωσης ποιες θα ήταν οι προτάσεις σας;

Πρώτα απ’ όλα, είμαι απλός παρατηρητής της ευρωπαϊκής και βελγικής πολιτικής, καθώς δεν βρίσκομαι στη θέση εκείνων που έχουν την ευθύνη σήμερα. Γνωρίζω πόσο δύσκολη είναι η δουλειά.

Αλλά αυτό που λείπει σε κάποιο βαθμό είναι αυτό που αποκαλούμε – και δεν μου αρέσει η λέξη, αλλά τη χρησιμοποιώ επειδή δεν ξέρω καμιά καλύτερη – το «αφήγημα».

Μπορούμε να απαριθμήσουμε πολλές προτάσεις που συνδέονται με τα θεσμικά όργανα, τις διαδικασίες, τις πολιτικές. Πρέπει όμως να πείσουμε τους Ευρωπαίους πολίτες ότι η Ευρώπη βρίσκεται στην υπηρεσία τους. Ακούγοντάς τους και κάνοντας την Ευρώπη ένα καλύτερο μέρος, για να ζήσουν.

Η γενική μου προσέγγιση είναι η εξής: πώς μπορούμε να συμβιβάσουμε τις ανοιχτές κοινωνίες, τις ανοιχτές δημοκρατίες με ανοιχτές οικονομίες, το οποίο αποτελεί μεγάλο επίτευγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ανάγκη μεγαλύτερης προστασίας; Σε ορισμένους δεν αρέσει η λέξη προστασία. Προέρχεται από τον François Mitterand.

Αλλά πώς μπορούμε να τους προσφέρουμε περισσότερη προστασία από την ανεργία, τις ανασφαλείς θέσεις εργασίας, τη μαζική παράνομη μετανάστευση, την τρομοκρατία, την κλιματική αλλαγή, το φορολογικό ντάμπινγκ, το κοινωνικό ντάμπινγκ, το εμπορικό ντάμπινγκ; Πώς μπορούμε να βρούμε αυτή τη νέα ισορροπία ανάμεσα στο άνοιγμα και την προστασία; Μπορούμε να τη βρούμε.

Ακριβώς όπως βρήκαμε μια κοινωνική οικονομία της αγοράς μετά την κατάρρευση του καπιταλισμού στη δεκαετία του 1930 και βρήκαμε μια ισορροπία μεταξύ της οικονομίας της αγοράς και της κοινωνικής προστασίας. Χρειαζόμαστε περισσότερα τώρα, χρειαζόμαστε κάτι διαφορετικό.

Ο κόσμος έχει αλλάξει τελείως και η Ευρώπη είναι μέρος της παγκόσμιας οικονομίας. Τώρα χρειαζόμαστε μια πανευρωπαϊκή ιδέα.

Αυτό δεν αποτελεί αποκλειστικά ευρωπαϊκό πρόβλημα. Το βλέπετε και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και όταν δεν προσφέρετε επαρκή προστασία στους ανθρώπους, τότε μπαίνουν στον πειρασμό να στραφούν προς τον προστατευτισμό.

Κατά κάποιο τρόπο, πρέπει να βρούμε ισορροπία μεταξύ χώρου και τόπου. Ο χώρος είναι το άνοιγμα της οικονομίας μας, της δημοκρατίας και της κοινωνίας και ο τόπος σημαίνει χώρος που μας προστατεύει από τις αρνητικές, απειλητικές εξελίξεις.

Επομένως, αυτό που έλειπε στην ομιλία [Γιούνκερ] είναι το αφήγημα. Για να πάτε στους ευρωπαίους πολίτες και να τους πείτε: σας καταλαβαίνουμε και εργαζόμαστε προς μια τέτοια κατεύθυνση. Φυσικά, αυτό σημαίνει επανεξέταση της Ευρωζώνης, σημαίνει ενίσχυση της ζώνης Σένγκεν, σημαίνει ότι πρέπει να εργαστείτε για την ευρωπαϊκή άμυνα σμε κοινά μέσα για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Και η Επιτροπή έχει διατυπώσει πολύ συγκεκριμένες προτάσεις.

Φυσικά, χρειάζεστε συγκεκριμένες ιδέες και συγκεκριμένες προτάσεις, αλλά στη συνέχεια τις τοποθετείτε σε ένα πλαίσιο, ώστε να δούμε σε ποια κατεύθυνση κινούνται η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ευρωπαίοι ηγέτες. Επομένως, το αφήγημα είναι απαραίτητο.

 

X