Γιόσκα Φίσερ: Σταθεροποίηση της ευρωζώνης για εκτόνωση του «τυφώνα» Brexit

Γιόσκα Φίσερ [boellstiftung/Flickr]

Η ΕΕ θα επιβιώσει από την καταιγίδα του Brexit, αλλά θα πρέπει να σταθεροποιήσει την ευρωζώνη, δήλωσε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας και αντικαγκελάριος Γιόσκα Φίσερ σε συνέντευξή του στη EurActiv.com, προσθέτοντας ότι η Γαλλία και η Γερμανία θα πρέπει να ηγηθούν της αλλαγής.

Ο Γιόσκα Φίσερ ήταν υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας και αντικαγκελάριος την περίοδο 1998 – 2005. Ο Φίσερ εισήλθε στην εκλογική πολιτική μετά τη συμμετοχή τους στις διαδηλώσεις κατά του κατεστημένου της δεκαετίας του 1960 και του 1970, και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ίδρυση του Πράσινου Κόμματος της Γερμανίας, το οποίο ήταν στην εξουσία για σχεδόν δύο δεκαετίες.

Ο Φίσερ μίλησε στην αρχισυντάκτρια της EurActiv  Daniela Vincenti.

 

Είναι το Brexit η τέλεια καταιγίδα;

Για το Ηνωμένο Βασίλειο, είναι ένας τυφώνας, για την ΕΕ είναι μια καταιγίδα. Η ΕΕ θα επιβιώσει αυτή την καταιγίδα, αλλά για τη Βρετανία, αποτελεί μια ζοφερή προοπτική.

Πιστεύετε ότι θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί;

Δεν έχω ιδέα, γιατί δεν γνωρίζω αρκετά για τη βρετανική εσωτερική πολιτική. Ωστόσο, από την αρχή, σκέφτηκα ότι ήταν μια κακή ιδέα να πάνε σε δημοψήφισμα. Επέκρινα τον Κάμερον το 2013 υποστηρίζοντας ότι είχε ξεκινήσει μια διαδικασία, την οποία δεν θα ήταν σε θέση να ελέγξει μακροπρόθεσμα. Τώρα βλέπουμε το αποτέλεσμα.

Αυτή η προσφυγή σε δημοψήφισμα αποδεικνύει τα όρια, ή την τρέχουσα ανικανότητα, της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας;

Δεν είμαι φίλος του δημοψηφίσματος και επαινώ τους ιδρυτές του γερμανικού συντάγματος, οι οποίοι βασιζόμενοι στην εμπειρία τους από την Δημοκρατία της Βαϊμάρης, απέρριψαν πλήρως ένα δημοψήφισμα για το ομοσπονδιακό επίπεδο.

Έχει να κάνει με τα συναισθήματα και την επιθυμία για τιμωρία της κυβέρνησης. Τα συναισθήματα είναι πάντα απρόβλεπτα στο τέλος.

Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι ότι μία από τις πιο δυναμικές οικονομίες, μια ανθηρή οικονομία, μια από τις μεγαλύτερες οικονομίες στον κόσμο έχει συντριβεί χωρίς πραγματικό λόγο. Και οι υπεύθυνοι αυτής της δυστυχίας εξαφανίστηκαν με θαυματουργό τρόπο.

Είναι ένα πολιτικό δράμα. Είναι πολύ σκληρό να αποδεχτείς ότι η Βρετανία δεν είναι πλέον μέλος της ΕΕ.

Μήπως σας έδωσε ελπίδα η πορεία υπέρ της Ευρώπης στο Λονδίνο την περασμένη Κυριακή; Θα μπορούσαν οι νέοι Βρετανοί να ξεκινήσουν ένα Μάιο του ‘68;

Η Ευρώπη δεν πρέπει να εγκαταλείψει αυτούς τους νέους ανθρώπους. Όχι μόνο για τους Βρετανούς, αλλά και για άλλους στην Ανατολική Ευρώπη.

Πιστεύω ότι αν υπάρξει μια γενιά, η οποία δεσμευτεί στην ιδέα μιας ενωμένης Ευρώπης, δεσμευτεί  στις αξίες της δημοκρατικής Ευρώπης, μιας ειρηνικής Ευρώπης, βασισμένης  στο κράτος δικαίου και με μια κουλτούρα ανοιχτής στάσης, δεν πρέπει να τους απογοητεύσουμε και πρέπει να εργαστούμε μαζί τους. Πρέπει να κρατήσουμε τις πόρτες ανοικτές για αυτούς. Πρέπει να αναπτύξουμε προγράμματα για να τους καλωσορίσουμε στην Ευρώπη.

Έχουν τη δύναμη να οργανωθούν σε ένα κίνημα για την Ευρώπη, όπως τον «Μάη του 68»;

Δεν γνωρίζω. Δεν είμαι προφήτης. Αλλά όποιος πίστευε ότι θα δούμε τους νέους να παρελαύνουν κάτω από το Westminster κουνώντας ευρωπαϊκές σημαίες και πανό που φέρουν συνθήματα όπως «ΕΕ για πάντα» (θα είναι απογοητευμένος). Αυτό είναι ένα σαφές μήνυμα.

Είπατε ότι θα είναι μια «καταιγίδα για την Ευρώπη». Ποιος θα είναι ο αντίκτυπος που αναμένετε στην ΕΕ;

Η Ευρώπη είναι ένα παράξενο ζώο. Κάτω από την πίεση κρίσης, συνήθως κινείται προς τα εμπρός. Υποθέτω ότι αυτή τη φορά και πάλι θα κινηθεί προς τα εμπρός. Επειδή αυτό για το οποίο μιλάμε, δεν αφοράσ το ιδεολογικό κατασκεύασμα.

Υπάρχει μια μεγάλη παρεξήγηση εδώ: η Ευρώπη είναι η απάντηση σε δύο παγκόσμιους πολέμους, είναι η απάντηση στην ανάγκη ενός νέου συστήματος κρατών στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: Δεν έχουμε την εναλλακτική να λέμε ότι θέλουμε και δεν θέλουμε σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Η Βρετανία ήταν πάντα αναποφάσιστη όσον αφορά στο ρόλο της.

Παρόλα αυτά, η Βρετανία αποκάλυψε την αδυναμία της ΕΕ. Από πού θα ξεκινήσουμε την ενδυνάμωσή της;

Πρέπει να αρχίσουμε με τη σταθεροποίηση της Ευρωζώνης. Αυτή τη στιγμή, δεν μπορούμε να αντέξουμε αυτήν την έλλειψη σταθερότητας.

Χρειαζόμαστε μια νέα αρχή στην Ευρωζώνη. Αυτή απαιτεί μια νέα συναίνεση μεταξύ Βορρά και Νότου. Χωρίς μια νέα συναίνεση η Ευρωζώνη θα παραμείνει αδύναμη.

Δεν χρειάζεστε μια διαφορετική αλλαγή της Συνθήκης. Έχει να κάνει με την πολιτική. Εκεί νομίζω ότι η Γαλλία και η Γερμανία θα μπορούσαν να προχωρήσουν μπροστά, συμβιβάζοντας τα οικονομικά τους οράματα.

Πιστεύετε ότι το γαλλογερμανικό ζευγάρι μπορεί να οδηγήσει το μπλοκ σε μια νέα φάση, παρά τις διαφορές μεταξύ Μέρκελ και Ολάντ, σε μια εποχή κατά την οποία η προσοχή και των δύο θα είναι στραμμένη στις εκλογές;

Σίγουρα, έχουμε δύσκολους καιρούς μπροστά μας. Η Ιταλία αποτελεί μία από αυτές τις σοβαρές δυσκολίες. Η τραπεζική κρίση βάζει την ΕΕ για μια ακόμη φορά σε κίνδυνο. Πρέπει να είμαστε ανοιχτοί και να βρούμε γρήγορα λύσεις στα ιταλικά προβλήματα. Είμαι της γνώμης ότι ο Ρέντσι κάνει εξαιρετική δουλειά υπό τις υπάρχουσες συνθήκες στην Ιταλία.

Πρέπει να μην αποκλείουμε τους άλλους, αλλά θα πρέπει να αρχίσουμε με καλύτερη συνεργασία μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας.

Έχουμε την εντύπωση ότι η Γαλλία και η Γερμανία δεν μιλούν με ειλικρίνεια, αλλά αν το κάνουν και να συνεργάζονται καλύτερα, θα κάνουν και άλλους να ακολουθήσουν.

Προκλήσεις από τις χώρες του Βίσεγκραντ;

Οι χώρες του Βίσεγκραντ χρειάζονται ορισμένη υπομονή. Είναι ως επί το πλείστον φτωχότερες χώρες, εξαρτώμενες σε μεγάλο βαθμό από τα ευρωπαϊκά ταμεία, και σε μια εντελώς διαφορετική ιστορική κατάσταση.

Πρόκειται κυρίως για χώρες οι οποίες στέλνουν μετανάστες σε άλλες χώρες, αλλά οι οποίες δεν λαμβάνουν μετανάστες. Συνεπώς, είναι πραγματικά μια νέα εμπειρία για αυτούς. Επίσης, το ζήτημα της εθνικής ταυτότητας χρειάζεται χρόνο.

Όταν ήμουν νέος, η Γαλλία και η Γερμανία ήταν πολύ διαφορετικές χώρες με πολύ διαφορετική νοοτροπία και σύνολο αξιών. Εκείνη την εποχή ο κόσμος ήταν διαφορετικός. Οι χώρες τις Ανατολικής Ευρώπης  χρειάζονται χρόνο αλλά σίγουρα χρειαζόμαστε διάλογο.

Ο εθνικισμός βρίσκεται σε ανοδική πορεία και προσελκύει ψηφοφόρους. Πώς μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε έτσι ώστε αντί να ρίχνουμε λαδιού στη φωτιά, να ρίξουμε νερό, και να τον σβήσουμε;

Το Brexit είναι μια τεράστια ευκαιρία για να αντιμετωπίσουμε τους εθνικιστές. Αυτοί οι άνθρωποι λένε ψέματα στους ψηφοφόρους, λέγοντας ότι θα ρίξουν 250 εκατομμύρια στο σύστημα υγείας της Βρετανίας. Είπαν ψέματα. Αυτή είναι μια τεράστια ευκαιρία για να τους αντιμετωπίσουμε. Όποτε ακούω τη Μαρί Λεπέν, υπόσχεται τον ουρανό με τ’άστρα. Τώρα είναι η ώρα να τους αντιμετωπίσουμε.

Πιστεύετε ακόμα σε μια ομοσπονδιακή Ευρώπη;

Ναι. Ποια είναι η εναλλακτική σε μια ομοσπονδιακή Ευρώπη; Μια συγκεντρωτική Ευρώπη. Δεν πιστεύω σε μια συγκεντρωτική Ευρώπη.

Εάν τα κυρίαρχα κράτη ενωθούν ειρηνικά και στη βάση του κράτους δικαίου και του κοινού συμφέροντος, πώς θα το αποκαλούσαμε;

Στη Γερμανία, η  λέξη ομοσπονδιακή δεν είναι φοβερή. Οι άλλοι θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η λύση είναι ο φεντεραλισμός.

 

X