Το καθυστερημένο κόστος της πανδημίας

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Και στη Βρετανία ο πληθωρισμός υπολογιζόταν στα μέσα Σεπτεμβρίου σε 3,2% με ανοδικές τάσεις. [EPA-EFE/ANDY RAIN]

Δύο αριθμοί για «ορεκτικό». Στις αρχές του μήνα η Γερμανία αναστατώθηκε από την απεργία των οδηγών του Σιδηροδρόμου, που ζητούσαν αυξήσεις της τάξης του 3,2%, κάτι που η διοίκηση της εταιρίας θεωρούσε υπερβολικό. Την Πέμπτη ανακοινώθηκαν τα στοιχεία του πληθωρισμού στη χώρα, που φτάνει το 4,1% και υπολογίζεται ότι μέσα στο Νοέμβριο θα φτάσει στο 5%. Ποιός από τους δύο αριθμούς είναι πιο υπερβολικός;

Η Γερμανία δεν είναι φυσικά η μόνη χώρα που αντιμετωπίζει ξαφνικά ένα φαινόμενο που είχε «ξεχάσει» εδώ και δύο δεκαετίες. Ασυνήθιστα νούμερα πληθωρισμού. Αυξήσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες που είναι καθημερινής ανάγκης για την συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών. Τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, η άνοδος των τιμών των πρώτων υλών αλλά και ορισμένες λάθος επιλογές της ευρωπαϊκής ηγεσίας σε σχέση με την επάρκεια φυσικού αερίου έχουν εκτοξεύσει στα ύψη τις τιμές σε μια σειρά από χώρες. Και ακόμα «δεν έχουν πιάσει τα κρύα».

Η Κριστίν Λαγκάρντ από τη μεριά της ΕΚΤ προσπαθεί να καθησυχάσει και μιλά για ένα παροδικό φαινόμενο, που οφείλεται κυρίως στην πανδημία. Ομως οι πολίτες γνωρίζουν πως ότι ανεβαίνει σε επίπεδο τιμών, συχνά δεν κατεβαίνει, ειδικά σε κάποιες χώρες του Νότου, όπου ο ανταγωνισμός περισσεύει στα λόγια, αλλά χάνεται στη μετάφραση όταν πρέπει να μετατραπεί σε πράξη.

Οι κυβερνήσεις νοιώθουν αυτή την αυξανόμενη λαϊκή ανησυχία και αρχίζουν να ανησυχούν κι αυτές. Κάποιες προσπαθούν να πάρουν μέτρα για να μετριάσουν τουλάχιστον την επιβάρυνση για τους ψηφοφόρους τους.

Αλλά υπάρχουν πολλοί αστάθμητοι παράγοντες. Κυρίως όμως υπάρχουν κοινωνίες που επιβαρύνθηκαν από την «έκτακτη κατάσταση» των τελευταίων δεκαοκτώ μηνών, υπάρχουν αυτοί που βρίσκονται «χαμηλά» στις αλυσίδες τροφοδοσίας, είδαν τα εισοδήματά τους να συρρικνώνονται και δεν έχουν καν πειστεί ότι «τελειώσαμε με τον κορωνοϊό». Υπάρχουν αυτοί που αισθάνονται να εξαντλείται η υπομονή τους.

Την ίδια στιγμή πληθαίνουν και τα «ανώνυμα» μηνύματα από τις Βρυξέλλες, ότι μέσα στο 2022 θα πρέπει να τελείωνουμε με τα έκτακτα μέτρα στήριξης για μικρές επιχειρήσεις και εργαζόμενους.

«Οτι δώσαμε, δώσαμε» φαίνεται να είναι το σλόγκαν της εποχής, την ώρα που μεγάλες επιχειρήσεις σχεδιάζουν «φαραωνικά» έργα με χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης και τις τράπεζες πρόθυμες να τους προσφέρουν κι αυτές ένα χέρι βοηθείας.

Τους πρώτους μήνες της πανδημίας, τότε που σχεδόν όλοι ήμαστε κλεισμένοι στα σπίτια μας και πολλοί είχαν την τάση να «φιλοσοφούν», γινόταν πολύς λόγος για τα διδάγματα της κρίσης και για όσα θα πρέπει να αλλάξουμε ύστερα.

Κάτι που αποκαλύφθηκε με ιδιαίτερη έμφαση ήταν η σημασία και οι «παρενέργειες» των ανισοτήτων. Δεν υπέφεραν όλοι το ίδιο από την «κλεισούρα». Δεν είχαν όλοι τις ίδιες απώλειες στα εισοδήματά τους.

Ο χειμώνας που έρχεται είναι μια ευκαιρία για τις Βρυξέλλες, αλλά και για τις κυβερνήσεις της ΕΕ να δείξουν ότι έπιασαν το νόημα. Οτι το κόστος της πανδημίας, που συνεχίζει να αυξάνεται ακόμα και όταν οι επιδημιολογικοί δείκτες υποχωρούν, δε μπορεί πάλι να το πληρώσουν «οι πολλοί».

Η πρόσφατη, έστω «μετρημένη» επιτυχία του Ολαφ Σολτς δεν είναι άσχετη με το γεγονός ότι αυτή τη φορά, σε αντίθεση με τον φοβισμένο Μάρτιν Σουλτς τέσσερα χρόνια πριν, τόλμησε να παρουσιάσει μια πιο κοινωνική ατζέντα, να μιλήσει για ανισότητες, να υποσχεθεί συμβολικές έστω κινήσεις αναδιανομής του πλούτου.

Αυτό καλό θα είναι να το έχουν στο μυαλό τους και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι, ενόψει ενός όπως όλα δείχνουν «βαρύ» και απρόβλεπτου χειμώνα.