Περιφερειακή Πολιτική και Πολιτική Συνοχής E.E. – Χθες, Σήμερα και Αύριο

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Βασίλης Τσιλιόπουλος [opolitis.gr]

του Βασίλη Τσιλιόπουλου /Σύμβουλος Ανάπτυξης και Επιχειρηματικότητας

Η «πολιτική συνοχής» είναι η ανάπτυξη πολιτικών δράσεων ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, όπως έχει ορισθεί στην Ενιαία Ευρωπαϊκή πράξη (ΕΕΠ) στις 28 Φεβρουαρίου 1986 στις Βρυξέλες, Ενότητα  ΙV, με σκοπό τη μείωση του χάσματος μεταξύ των διαφόρων περιοχών και στη μείωση της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιοχών, προκειμένου να προαχθεί η αρμονική ανάπτυξη της Κοινότητας.

Η Συνθήκη της Λισαβόνας, στις 13 Δεκεμβρίου 2007 προσθέτει έναν ακόμα συντελεστή  στη συνοχή, την εδαφική συνοχή, και αναφέρεται πλέον σε «οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή».  Το σκεπτικό είναι ότι η «πολιτική συνοχή», πρέπει να προωθεί πιο ισορροπημένη και βιώσιμη «εδαφική ανάπτυξη».

Η «πολιτική συνοχής» εκφράζεται μέσα από χιλιάδες έργα σε όλη την Ευρώπη τα οποία χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και το Ταμείο Συνοχής. Σημειώνεται ότι τα  Ταμείο Συνοχής καλύπτει τα Κράτη Μέλη της ΕΕ τα οποία έχουν ΑΕΠ χαμηλότερο από 90 % του μέσου όρου των ΕΕ-27 – η Κροατία δεν έχει ληφθεί υπόψη).

Την περίοδο προϋπολογισμού 2014-2020 διανύουμε, η «πολιτική συνοχής» και οι λοιπές πολιτικές της Ε.Ε που συμβάλλουν στην περιφερειακή ανάπτυξη, και συγκεκριμένα η αγροτική ανάπτυξη και η αλιευτική και θαλάσσια πολιτική, έχουν ενισχυθεί με τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο(ΕΚΤ), το Ταμείο Συνοχής(ΤΣ), το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης(ΕΓΤΑΑ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ). Τα εν λόγω πέντε ταμεία, είναι γνωστά ως  Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) –Καν(ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2013-.

Για τις ανάγκες λειτουργίας  των διαρθρωτικών ταμείων, οι χώρες  – μέλη της Ε.Ε κατατάσσονται σε τρία επίπεδα, τα ονομαζόμενα NUTS (Nomenclature of Territorial Units for Statistics), προκειμένου να διευκολυνθεί η διαχείριση των προγραμμάτων και οι στατιστικές συγκρίσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές όσον αφορά τη διοικητική διαίρεση ανάμεσα στις χώρες της Ένωσης. Τα NUTS χρησιμοποιούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία από το 1988.

Η «ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων» (NUTS) δημιουργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) με στόχο την εφαρμογή κοινών στατιστικών προτύπων σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι κανονισμοί που καθορίζουν τα διαθέσιμα ποσά της πολιτικής συνοχής για το 2014-2020 τέθηκαν σε ισχύ στις 21 Δεκεμβρίου 2013, ως μέρος των «δημοσιονομικών προοπτικών» του επταετούς Ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Οι εθνικές κυβερνήσεις διαπραγματεύτηκαν πώς πρέπει να κατανεμηθούν τα κονδύλια στο Συμβούλιο της ΕΕ και, μολονότι όλες οι περιφέρειες ωφελούνται από την «πολιτική συνοχής», δόθηκε προτεραιότητα σε χώρες και περιφέρειες των οποίων η ανάπτυξη υστερούσε.

Για μέτρα «πολιτικής συνοχής» στα 28 Κράτη Μέλη της ΕΕ για το 2014-2020, διατέθηκαν 351,8 δισεκατομμύρια EUR τα οποία αποτελούν περίπου το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της ΕΕ. Έχουν διατεθεί  182,2 δισεκατομμύρια EUR – πάνω από τον μισό προϋπολογισμό, –  για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, οι οποίες έχουν ΑΕΠ κάτω από το 75 % του μέσου όρου της ΕΕ, 27. 35 δισεκατομμύρια EUR σε περιφέρειες μετάβασης, που έχουν ΑΕΠ μεταξύ 75 % και 90 % του μέσου όρου της ΕΕ και 54 δισεκατομμύρια EUR σε πιο ανεπτυγμένες περιφέρειες που έχουν ΑΕΠ πάνω από 90 % του μέσου όρου της ΕΕ.

Στη συνέχεια οι Χώρες- Μέλη αξιοποιούν τα κονδύλια για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων. Αυτά διακρίνονται σε θεματικά προγράμματα που καλύπτουν ολόκληρη τη χώρα και σε περιφερειακά προγράμματα, που καλύπτουν ένα συγκεκριμένο μέρος της χώρας.

Για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ 2021-2027, η Επιτροπή προτείνει τον εκσυγχρονισμό της «πολιτικής συνοχής». Με προϋπολογισμό 373 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2021-2027, η μελλοντική «πολιτική συνοχής» έχει την επενδυτική δύναμη για να καλύψει πολλά  κενά. Οι πόροι θα συνεχίσουν να κατευθύνονται προς περιοχές που πρέπει να καλύψουν περισσότερο την υπόλοιπη ΕΕ. Ταυτόχρονα, θα παραμείνει ένας ισχυρός, άμεσος σύνδεσμος μεταξύ της ΕΕ και των περιφερειών και των πόλεών της.

Η πρόταση της Επιτροπής  στις 2 Μαΐου  2018 για την κατανομή του νέου προϋπολογισμού – «πολιτικής συνοχής» της ΕΕ για το 2021 -2027  σε  σταθερές τιμές του 2018, παρουσιάζεται στον πίνακα που ακολουθεί:

Σύμβολα Χώρες Σταθερές Τιμές 2018 σε € Πληθυσμός σε εκ Έκταση σε km²
ΒΕ Βέλγιο 2.443.732.247 11,46 30.689
BG Βουλγαρία 8.929.511.492 7 εκ 110.994
CZ Τσεχία 17.848.116.938 10,69 78.866
DK Δανία 573. 517. 899 5,806 42.933
DE Γερμανία 15.688.212.843 83,02 357.386
EE Εσθονία 2.914.906.456 1,329 45.227
IE Ιρλανδία 10.879.880.532 4,904 84.421
EL Ελλάδα 19.239.335.692 10,72 131.957
ES Ισπανία 34.004.959.482 46,94 505.990
FR Γαλλία 16.022.440.860 66,99 643.801
HR Κροατία 8.767.737.011 4,058 56.594
IT Ιταλία 38.564.071.866 60,36 301.308
CY Κύπρος 877.368.784 1,189 9.251
LV Λετονία 4.262.268.471 1,92 64.589
LT Λιθουανία 5.642.442.504 2,794 65.300
LU Λουξεμβούργο 64.879.682 613.894 2.586
HU Ουγγαρία 17.933.628.471 9,773 93.030
MT Μάλτα 596.961.418 514.564 316
NL Κάτω Χώρες 1.441.843.260 17,28 41.543
AT Αυστρία 1.279.708.248 8,859 83.879
PL Πολωνία 64.396.905.118 37,97 312.679
PT Πορτογαλία 21.171.877.482 10,28 92.212
RO Ρουμανία 27.203.590.880 19,41 238.397
SI Σλοβενία 3.073.103.392 2,081 20.271
SK Σλοβακία 11.779.580.537 5,458 49.035
FI Φινλανδία 1.604.638.379 5,518 338.440
SE Σουηδία 2.141.077.508 10,23 450.29 5
Πηγές:
https://ec.europa.eu/regional_policy/el/faq/
https://ec.europa.eu/eurostat/data/database
[το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ο Πολίτης και το opolitis.gr και αναδημοσιεύεται στην EURACTIV.gr στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή Δίπλα μας»]
X