Καπετανάκειο: η αποκατάσταση ενός ιστορικού σχολείου μέσω ΕΣΠΑ

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Το Καπετανάκειο σχολείο υπό ανακατασκευή [Δήμος Ηρακλείου]

Αυτό το άρθρο είναι μέρος των ειδικών εκθέσεων μας Ένα έργο, μια πόλη.

Η έλλειψη σύχρονων εκπαιδευτικών και σχολικών κτιρίων αποτελεί συχνά την «αχίλλειο πτέρνα» στις υποδομές του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, αλλοιώνοντας παράλληλα την εικόνα των δήμων και των περιφερειών.

Στο Ηράκλειο, ο δήμος ανέλαβε την ανανέωση ενός ιστορικού σχολικού συγκροτήματος, αναδιαμορφώνοντας έτσι το χαρακτήρα μιας ολόκληρης περιοχής και δημιουργώντας μια ιστορική παρακαταθήκη εκπαιδευτικής και πολιτιστικής αξίας για τις επόμενες γενιές.

Ο Βασίλης Λαμπρινός είναι Δήμαρχος του Ηρακλείου από το 2014.

 

Το  σχολικό συγκρότημα που σήμερα στεγάζει το 1ο Γυμνάσιο,  το 1ο Λύκειο και το Εσπερινό Γυμνάσιο Ηρακλείου είναι στενά συνυφασμένο με την ιστορία της πόλης. Στο Ηράκλειο όλοι το γνωρίζουν ως «Καπετανάκειο», καθώς πήρε το όνομά του από την οικογένεια του Αντώνη Καπετανάκη που κληροδότησε το ακίνητο στον Δήμο.

Ξεκίνησε να χτίζεται την δεκαετία του 1920, με σκοπό να γίνει πτωχοκομείο αρχικά και ορφανοτροφείο στη συνέχεια, ολοκληρώθηκε την δεκαετία του 30’ και αφού χρησιμοποιήθηκε για διάφορους άλλους σκοπούς (από φρουραρχείο μέχρι στρατόπεδο συγκέντρωσης Ελλήνων αιχμαλώτων από τους Γερμανούς), κυρίως στρατιωτικούς,  ξεκίνησε την λειτουργία του ως σχολείο, στα τέλη της δεκαετία του 1940.

Ένα σχολείο μάλιστα, το οποίο με τα χρόνια, χάρις στα υψηλά ποσοστά επιτυχίας των μαθητών του στις εξετάσεις αλλά αργότερα και στην κοινωνία, σε διάφορους τομείς, και φυσικά χάρις στην εξαιρετική ποιότητα των καθηγητών του, απέκτησε σταδιακά την φήμη ενός εκ των καλύτερων στην Κρήτη!

Την τελευταία δεκαετία εντούτοις, οι καθηγητές, οι μαθητές και οι γονείς τους υπέστησαν μεγάλη ταλαιπωρία. Από το 2008, όταν κρίθηκαν απαραίτητες οι εργασίες στατικής ενίσχυσης του 1ου Λυκείου, μέχρι και τον Ιούνιο του 2016,  όταν η αποκατάσταση του Καπετανάκειου έγινε το πρώτο έργο στην Κρήτη που εντάχθηκε στο νέο ΕΣΠΑ,  μια σειρά από δυσκολίες που αφορούσαν στην οικονομική κρίση, την αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων και την γραφειοκρατία, «εγκλώβισαν» το σχολείο σε μια βασανιστική αναμονή.  Οι εργασίες ξεκίνησαν  και σταμάτησαν, αφήνοντας το κτίριο ημιτελές και ακατάλληλο για μάθημα και τους μαθητές, επί σειρά ετών σε  λυόμενες αίθουσες.

Εμείς σκύψαμε πάνω από το πρόβλημα από την πρώτη ημέρα της θητείας μας.  Της συμπλήρωσης του φακέλου που κατατέθηκε, ώστε να εγκριθεί η χρηματοδότηση από το  ΕΣΠΑ,  προηγήθηκε ένας αγώνας δρόμου και μάλιστα μετ’ εμποδίων.  Συντάχθηκε  μελέτη από την τεχνική υπηρεσία του Δήμου, εκδόθηκαν  νέες αδειοδοτήσεις και απαιτήθηκαν  συνεχείς συνεννοήσεις με όλους τους αρμόδιους φορείς ώστε ο φάκελος να είναι πλήρης.

Μετά την έγκριση, προέκυψαν νέα εμπόδια, κυρίως εξαιτίας του νόμου για τα δημόσια έργα (4412/16), ο οποίος καθυστέρησε για μήνες όλους τους Δήμους της χώρας που ήταν έτοιμοι να δημοπρατήσουν. Εντέλει, ξεπεράστηκαν κι αυτά. Κι έτσι, χάρις στις δυνατότητες που μας προσέφερε το ΕΣΠΑ, στην  μεγάλη προσπάθεια,  από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου Ηρακλείου,  την βοήθεια του Περιφερειάρχη Κρήτης και τον καλό συντονισμό με την Περιφέρεια και την σταθερή συνεργασία με τους καθηγητές και τον σύλλογο γονέων του Καπετανάκειου,  οι οποίοι άσκησαν γόνιμη πίεση, φτάσαμε τελικά στις 10 Ιουλίου του 2017  στην υπογραφή της σύμβασης για την αποκατάσταση – διαρρύθμιση του 1ου Λυκείου.

Το έργο έχει προϋπολογισμό 3.568.780 ευρώ ενώ το τελικό ποσό της σύμβασης ανέρχεται στα 1.240.783,06 ευρώ με χρονοδιάγραμμα αποπεράτωσης τα δυο χρόνια.

Σήμερα, ένα χρόνο περίπου αφότου εγκαταστάθηκε ο εργολάβος, οι εργασίες έχουν προχωρήσει με ταχύτατους ρυθμούς. Ο στόχος μας, όπως τον διατυπώσαμε από την ημέρα υπογραφής της σύμβασης, ήταν οι μαθητές να αρχίσουν να μπαίνουν στο καινούργιο κτίριο με το ξεκίνημα της σχολικής σεζόν 2018-2019, τον προσεχή Οκτώβριο δηλαδή.  Φαίνεται ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό και η πολυετής ταλαιπωρία για εκατοντάδες παιδιά και τους γονείς τους, καθώς και για τους καθηγητές του 1ου Λυκείου, σύντομα θα τελειώσει.

Η προφανής ωφέλεια της συγκεκριμένης εξέλιξης δεν χρήζει μεγάλης ανάλυσης: Σε μια εποχή όπου η έλλειψη σχολική στέγης αποτελεί πρόβλημα για τους περισσότερους Δήμους της χώρας, το Ηράκλειο ετοιμάζεται να αποκτήσει ένα -επί της ουσίας- καινούργιο, σύγχρονο και ασφαλές σχολικό συγκρότημα.

Ταυτόχρονα όμως,  το Καπετάνακειο, ως κομμάτι της  νεότερης ιστορίας του Ηρακλείου, έπρεπε να μείνει ζωντανό και ακμαίο και να μην αφεθεί στην μίζερη μοίρα τόσων και τόσων ιστορικών κτιρίων ανά την Ελλάδα.  Ζωντανό και ακμαίο, όπως το κράτησαν, παρά τις αντιξοότητες οι μαθητές του όλα αυτά τα χρόνια. Η αποκατάσταση του σχολείου τους ήταν το λιγότερο που τους οφείλαμε.

X