Το «Κοινωνικό Πιάτο» στηρίζει την κοινωνία μειώνοντας (και) τη σπατάλη τροφίμων

olives-table-oil-bread-pxfuel-com [pxfuel.com]

Ένα έργο στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας, συλλέγοντας και κάνοντας διαλογή φρέσκων φρούτων και λαχανικών, έχει μειώσει τη σπατάλη τροφίμων βοηθώντας ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Η επιτυχία του έργου προβλήθηκε στη Βουλγαρία, για να εμπνεύσει παρόμοιες δράσεις στην άλλη πλευρά των συνόρων και να ενισχύσει την κοινωνική συνοχή.

Στο πλαίσιο του προγράμματος INTERREG V-A Ελλάδα – Βουλγαρία 2014-2020, οι δύο συνεργαζόμενες χώρες υλοποιούν το έργο Supporting Social Enterprises in combating poverty and social exclusion (“Social Plate”). Τον Απρίλιο 2018 η ΚΑΘ ίδρυσε την «Κοινωνική Επισιτιστική Βοήθεια Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία» με διακριτικό τίτλο “Social Plate”. Ο άξονας της δράσης του έργου αφορά στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού και στη στήριξη κοινωνικών φορέων που έχουν τους ίδιους στόχους.

Την ιδέα του “Social Plate” ανέπτυξε η Κ.Α.Θ. Α.Ε. ως συμβολή στην προσπάθεια αντιμετώπισης των προβλημάτων της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού και στην ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος. Σκοπός του προγράμματος είναι η σίτιση των ασθενέστερων κοινωνικά ομάδων, η παροχή εργασίας σε μακροχρόνια ανέργους και ο περιορισμός απώλειας τροφίμων. Αναπόσπαστο κομμάτι του είναι η διάδοση της λύσης αυτής σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και η ενεργή τους συμμετοχή για αλλαγή πλεύσης και νοοτροπίας σε ό,τι αφορά θέματα απώλειας τροφίμων.

Κάθε μέρα, έμποροι της Κ.Α.Θ. Α.Ε παραδίδουν ποσότητες μη εμπορεύσιμων οπωροκηπευτικών στο “Social Plate” και υπό την εποπτεία του υπευθύνου ποιοτικού ελέγχου τα προϊόντα διαχωρίζονται σε κατάλληλα προς κατανάλωση και μη. Κατόπιν με τη βοήθεια εθελοντών από τους φορείς που επωφελούνται από το πρόγραμμα ανασυσκευάζονται. Κοινωνικοί φορείς της περιφέρειας (Κοινωνικά Παντοπωλεία, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, Συσσίτια Εκκλησιών, Συλλογικότητες κ.α.) συνεργαζόμενοι με το πρόγραμμα παραλαμβάνουν τα ανακτημένα προϊόντα και τα διανέμουν μαγειρεμένα ή μη, σε ευπαθείς ομάδες της κοινωνίας μας. Έτσι, άστεγοι, άνεργοι, πρόσφυγες και όσοι χρειάζονται ένα πιάτο φαγητό, το έχουν χάρη στην εθελοντική συμμετοχή όλων αυτών των ανθρώπων που συνεργάζονται με το “Social Plate”.

Η Κατερίνα Δεμερτζή, υπεύθυνη του γραφείου νομικών υπηρεσιών της Κεντρικής Αγοράς Θεσσαλονίκης αναφέρει: “Το Κοινωνικό Πιάτο στηρίζει ευπαθείς κοινωνικές ομάδες και άτομα που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας μέσω της λειτουργίας μιας μη κερδοσκοπικής εταιρείας στη Θεσσαλονίκη, παρέχοντας δωρεάν διανομή τροφίμων (φρέσκα φρούτα και λαχανικά) σε κοινωνικές δομές υποστήριξης, όπως κοινωνικά παντοπωλεία και συσσίτια εκκλησιών.”

Πριν το έργο, τα εν λόγω φρούτα και λαχανικά θα είχαν πεταχτεί στα σκουπίδια. Ο απώτερος στόχος ήταν η παροχή τροφίμων σε ευπαθή άτομα και θέσεων εργασίας σε μακροχρόνια άνεργους που θα αναλάμβαναν τη διαλογή και θα περιόριζαν αυτήν τη σπατάλη. Το σύστημα καταπολέμησε τον υποσιτισμό παρέχοντας υγιεινά τρόφιμα σε αυτές τις ομάδες-στόχος.

Οι εθελοντές επανασυσκεύαζαν τα προϊόντα και τα έστελναν σε τοπικές κοινωνικές οργανώσεις για αναδιανομή, μαγειρεμένα ή φρέσκα, σε ευπαθείς ομάδες όπως άστεγοι, άνεργοι και πρόσφυγες. Εβδομήντα οργανισμοί συμμετείχαν στην αναδιανομή, συμπεριλαμβανομένων ΜΚΟ, δήμων, τραπεζών τροφίμων και συσσιτίων εκκλησιών.

Από το ξεκίνημα του έργου, τον Απρίλιο του 2018 έως και τον Δεκέμβριο του2020, η ομάδα του “Social Plate” διαχειρίστηκε 660 τόνους φρούτων και λαχανικών από τα οποία ανακτήθηκαν και προσφέρθηκαν 464 τόνοι σε συνανθρώπους μας. Ταυτόχρονα αποτράπηκε η μετατροπή όλης αυτής της ποσότητας τροφίμων σε οργανικό απόβλητο.

Διάδοση του μηνύματος

Μια κοινωνική επιχείρηση έχει δημιουργηθεί έτσι ώστε το έργο να μπορεί να συνεχίσει τις δράσεις του, παρά τη λήξη της χρηματοδότησης. Η πρωτοβουλία έχει δημοσιοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη και πέρα από αυτή έτσι ώστε να συμμετέχει το κοινό. Στη Βουλγαρία, θα ιδρυθεί παράρτημα της κοινωνικής επιχείρησης ώστε να τεθεί σε εφαρμογή ένα παρόμοιο σύστημα.

Οι περιβαλλοντικοί στόχοι του έργου ήταν ο περιορισμός της σπατάλης, η ανακύκλωση της συσκευασίας και η σωστή διαχείριση οργανικών περισσευμάτων τροφίμων. Έγινε κατάρτιση 30 νεαρών εργαζομένων ΜΚΟ.

Το έργο δημιούργησε μια σειρά θέσεων εργασίας. Προσελήφθησαν προσωρινά για 10 μήνες δύο εργαζόμενοι μέσω χρηματοδότησης της ΕΕ και δημιουργήθηκαν δύο μακροπρόθεσμες θέσεις εργασίας στην αγορά. Προσελήφθη ένας συντονιστής έργου για να επιβλέπει τις δράσεις και παραχωρήθηκαν δύο εθελοντές από το πρόγραμμα εθελοντισμού «Interreg Volunteer Youth».

Συνολική επένδυση και χρηματοδότηση από την ΕΕ

Η συνολική επένδυση για το έργο «Κοινωνικό Πιάτο – Υποστήριξη Κοινωνικών Επιχειρήσεων για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού» ανέρχεται σε 551 779 ευρώ, με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης της ΕΕ να συνεισφέρει 469 012 ευρώ μέσω του Επιχειρησιακού.