Πρακτικές κυκλικής οικονομίας και επιχειρηματικότητα φιλική προς το περιβάλλον μέσα από πόρους της Πολιτικής Συνοχής της Ε.Ε.

Κυκλική Οικονομία [ergasia-press.gr]

Με στόχο την ανάπτυξη ενός νέου πρότυπου συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης σε αγροτικές διασυνοριακές περιοχές και αξιοποιώντας πόρους της Πολιτικής Συνοχής της Ε.Ε., φορείς και οργανώσεις από την Ελλάδα και τη Βουλγαρία υλοποιούν, στο πλαίσιο του Προγράμματος Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας «Interreg VA Ελλάδα-Βουλγαρία 2014 – 2020», το έργο «Προώθηση της περιβαλλοντικής διαχείρισης στη νεανική επιχειρηματικότητα» («Environmental Management Enhancement by Youth-run SMEs») και ακρωνύμιο «EnvironmentYou».

Μέσα από τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ειδικών διαδικασιών προώθησης και οργάνωσης, το έργο αποσκοπεί στην επιτυχή διάδοση και την αποτελεσματική εφαρμογή ενός συστήματος διαχείρισης, βασισμένο σε μια κουλτούρα φιλικής προς το περιβάλλον επιχειρηματικότητας. Συγκεκριμένα, πρόκειται για μια ολοκληρωμένη και σύγχρονη προσέγγιση για την αειφορική ανάπτυξη κυρίως της νεανικής επιχειρηματικότητας σε οικολογικά ευαίσθητες αγροτικές διασυνοριακές περιοχές μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Φυσικά, το σύνολο των παρεμβάσεων αναμένεται να συμβάλλει και στην οικονομική τόνωση των περιοχών αυτών, μέσα από την ανάπτυξη ή την επίτευξη βιωσιμότητας για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον αγροτικό τομέα. Παράλληλα, τα αποτελέσματα του έργου αποσκοπούν στο να λειτουργήσουν ως μοχλός ανάπτυξης για την εργασιακή ένταξη νέων, οι οποίοι θα λάβουν κίνητρα, εφόδια και υποστήριξη για να συνεχίσουν να διαμένουν στον τόπο τους και από τις δύο πλευρές των συνόρων.

Στρατηγικοί στόχοι του έργου «EnvironmentYou» είναι:

-η θέσπιση αρχών περιβαλλοντικής ποιότητας για την ενίσχυση της νεανικής επιχειρηματικότητας σε διασυνοριακές περιοχές

-η ενσωμάτωση των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης και της προστασίας του περιβαλλοντικού κεφαλαίου στο διασυνοριακό παραγωγικό μοντέλο

-η προώθηση και ανταλλαγή καλών πρακτικών εντός της περιφερειακής επικράτειας αλλά και προς τις γειτονικές περιοχές.

Ενημέρωση προς τους συμμετέχοντες στην εκπαιδευτική επίσκεψη από ακαδημαϊκούς του ΔΙΠΑΕ (πηγή φωτογραφίας: Ευρωπεριοχή Νέστος – Μέσα / nestosmesta.gr

Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιούνται πόροι ύψους 1.332.043 ευρώ, οι οποίοι προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από εθνικούς πόρους των χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Interreg VA Ελλάδα-Βουλγαρία 2014 – 2020». Συγκεκριμένα οι πόροι από την Πολιτική Συνοχής της Ε.Ε. ανέρχονται σε 1.132.236,55 ευρώ, ενώ η συμμετοχή της Ελλάδας (μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων) και της Βουλγαρίας σε 199.806,45 ευρώ. Στο «EnvironmentYou» συμμετέχουν από ελληνικής πλευράς το Εθνικό Συμβούλιο Νεολαίας (Ε.ΣΥ.Ν.), ως επικεφαλής εταίρος, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΤΑΚΜ) και η Ευρωπεριοχή Νέστος – Μέστα, ενώ από βουλγαρικής πλευράς το Agricultural University of Plovdiv, η μη κυβερνητική οργάνωση «Youth Forum 21st Century Association (YF 21)», το Regional Center for Vocational Education & Training to CCI-Blagoevgrad και το Association for Regional Social & Economic Development (ARSED). Η ημερομηνία έναρξης του έργου ήταν η 1η Ιουλίου 2019 και η ημερομηνία ολοκλήρωσης είναι στις 31 Δεκεμβρίου 2021.

Το έργο έχει ιδιαίτερο τοπικό χαρακτήρα για τη Δράμα, καθώς το ελληνικό τμήμα της Ευρωπεριοχής Νέστος – Μέστα καλύπτει ολόκληρη την Περιφερειακή Ενότητα. Πρόκειται για μια μη κυβερνητική οργάνωση, η οποία ιδρύθηκε το 1992 και στην οποία συμμετέχουν οι Δήμοι Δράμας, Προσοτσάνης, Δοξάτου, Παρανεστίου και Νευροκόπιου, έχοντας ως στόχο την ενθάρρυνση και την προώθηση διαπεριφερειακών συνεργασιών, την ενίσχυση της ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των φορέων, του επιχειρηματικού κόσμου καθώς και μεταξύ των πολιτιστικών οργανισμών της διασυνοριακής ζώνης.

Επίσκεψη σε παραγωγικές μονάδες και παρουσίαση καλών πρακτικών (πηγή φωτογραφίας: Ευρωπεριοχή Νέστος – Μέσα / nestosmesta.gr)

Πρόσφατα, στις 25 Ιουνίου 2021, η Ευρωπεριοχή Νέστος Μέστα, στο πλαίσιο του έργου «EnvironmentYou» διοργάνωσε την πρώτη δια ζώσης διεθνή εκπαιδευτική επίσκεψη στην Δράμα.

Μέσα από παρουσιάσεις δράσεων τοπικών μονάδων, αλλά και μέσω τοποθετήσεων από καθηγητές του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας, τμήματα του οποίου έχουν έδρα στη Δράμα, οι συμμετέχοντες στην επίσκεψη, τόσο από την Ελλάδα όσο και από τη Βουλγαρία, είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν σε θεωρητικό, αλλά και σε πρακτικό επίπεδο για την εφαρμογή του μοντέλου της κυκλικής οικονομίας σε δραστηριότητες του πρωτογενούς τομέα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής πρακτικών κυκλικής οικονομίας στην παραγωγική και μεταποιητική διαδικασία, μέσω της αξιοποίησης των υποπροϊόντων που προκύπτουν, είναι ο ΑΣΟΠ Αγ. Αθανασίου, ο οποίος δραστηριοποιείται στην πώληση προϊόντων από την εκμετάλλευση ροδιού, με τα υποπροϊόντα να μετατρέπονται σε πρώτες ύλες για άλλες βιομηχανίες: ο χυμός τυποποιείται, τα κουκούτσια παράγουν αιθέριο έλαιο για τον κλάδο της κοσμετολογίας και τα απόβλητα του κελύφους αποτελούν πρώτη ύλη για την παραγωγή ζωοτροφής υψηλής θρεπτικής αξίας.

Μια άλλη μονάδα, η οποία εφαρμόζει καινοτόμες πρακτικές, συγκεκριμένα στην παραγωγή οίνου, είναι το οινοποιείο Κτήμα Τέχνη Οίνου». Στόχος είναι η βελτιστοποίηση του τελικού παραγόμενου προϊόντος, αλλά και η αξιοποίηση των καταλοίπων παραγωγής στην λίπανση.

Οι ακαδημαϊκοί του Διεθνούς Πανεπιστήμιου Ελλάδος παρουσίασαν στους συμμετέχοντες τη σημασία της διασυνοριακής συνεργασίας στη διαχείριση των κοινών φυσικών πόρων Ελλάδας

και Βουλγαρίας, ενώ επίσης εισήγαγαν το κοινό στις τεχνολογίες αιχμής στον τομέα της αγροτικής παραγωγής. Μάλιστα, στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής επίσκεψης, πραγματοποιήθηκε επίδειξη συγκομιδής σταφυλιών με drone.

Έτσι, οι επισκέπτες της Δράμας, στο πλαίσιο του έργου «EnvironmentYou», ενημερώθηκαν για καλές πρακτικές εφαρμογής της κυκλικής οικονομίας και έλαβαν σημαντικές πληροφορίες για τις δυνατότητες που παρέχονται σε μικρές και μεσαίες γεωργικές επιχειρήσεις να επωφεληθούν από την κυκλική οικονομία, υιοθετώντας κυκλικά επιχειρηματικά μοντέλα τα οποία λειτουργούν ως μοχλός εκκίνησης της πρωτογενούς παραγωγής.

Το επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται να πραγματοποιηθούν και νέες εκπαιδευτικές επισκέψεις στην Ελλάδα, οι οποίες θα φιλοξενηθούν από το Εθνικό Συμβούλιο Νεολαίας και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας, έχοντας ως θεματικές τη φιλική περιβαλλοντικά επιχειρηματικότητα των νέων στον αγροτικό τομέα καθώς η λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας εκπαίδευσης αγροτών (Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης).

Μέσα από την υλοποίηση του έργου «EnvironmentYou», οι συμμετέχοντες εταίροι προσπαθούν να εδραιώσουν την αντίληψη πως η βιώσιμη ανάπτυξη στη διασυνοριακή περιοχή περνάει μέσα και από την αειφορία και την αρμονική συνύπαρξη με το περιβάλλον, με τις γεωργικές επιχειρήσεις να καλούνται να στοχεύσουν στην υιοθέτηση καινοτόμων μοντέλων με βάση την κυκλική οικονομία. Και μέσα από την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων, στη διάρκεια των οποίων παρουσιάζονται καλές πρακτικές, οι συμμετέχοντες μπορούν να ενημερωθούν με χειροπιαστό τρόπο για παραδείγματα επιχειρήσεων, οι οποίες, πρωτοπορώντας, έχουν φτάσει στη βέλτιστη δυνατή διαχείριση των διαθέσιμων φυσικών πόρων κατά περίπτωση.

[το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα Εργασία… Συν και το ergasia-press.gr και αναδημοσιεύεται στην EURACTIV.gr στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή Δίπλα μας»]