O χωρικός σχεδιασμός δεν θα πρέπει να μένει σε επίπεδο ευχής

Παρουσίαση του προγράμματος URBACT

Αυτό το άρθρο είναι μέρος των ειδικών εκθέσεων μας Βιώσιμη Κινητικότητα και Περιφερειακή Πολιτική.

Τα σχέδια βιώσιμης κινητικότητας γίνονται στην πραγματικότητα πάνω σε διαμορφωμένες αστικές περιοχές και επεκτάσεις πόλεων, όπως υπογράμμισε η Ρένα Κλαμπατσέα, Καθηγήτρια ΕΜΠ και Γενική Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ.

Η κα Κλαμπατσέα μίλησε στην εκδήλωση του ΤΕΕ με τη EURACTIV.GR θέμα: «Βιώσιμη κινητικότητα και χωρικός σχεδιασμός: οι προοπτικές στην περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας» και ανέλυσε ιδιαίτερα τα προβλήματα και τις προκλήσεις, σε θεωρητικό αλλά και πολιτικό επίπεδο, που δημιουργεί η σημερινή ανάγκη για αλλαγές στην κατεύθυνση της βιωσιμότητας και της ποιότητας ζωής όταν καλείται η Πολιτεία, σε πρακτικό επίπεδο, να σχεδιάσει και να υλοποιήσει σε υφιστάμενες καταστάσεις αστικού και περιαστικού – εξωαστικού περιβάλλοντος που έχουν προκύψει με διαφορετικές διαδικασίες στο βάθος δεκαετιών.

Σημείωσε ακόμη τις αντιθέσεις που δημιουργούνται πολλές φορές ανάμεσα στο σχεδιασμό για βιώσιμη κινητικότητα και τις μεταφορές σε σχέση με το σχεδιασμό του χώρου, τονίζοντας ότι το μέτρο πρέπει να είναι εν τέλει πάντα η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Επεσήμανε πως ο χωρικός σχεδιασμός δεν θα πρέπει να μένει σε επίπεδο ευχής και πως τα ΣΒΑΚ είναι ένα εργαλείο διαβούλευσης που έχει επίσης να κάνει με την ποιότητα ζωής των πολιτών στο χώρο. Και όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «οι όμορφες πόλεις, βιώσιμα κινούνται».

Χωρικός Σχεδιασμός και ΣΒΑΚ

Τέλος, ο Δημήτρης Οικονόμου, ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ανέπτυξε το θέμα: «Η θέση και ο ρόλος των ΣΒΑΚ στο ελληνικό σύστημα χωρικού σχεδιασμού», σημείώνοντας τα σημεία που τέμνονται τα δύο θέματα υπό το πρίσμα του νέου συστήματος χωρικού σχεδιασμού της χώρας και τονίζοντας ανάγκες και αλληλεπιδράσεις, με συγκεκριμένο περιεχόμενο, όπως:

  1. Ολοκλήρωση του συνολικού συστήματος χωρικού σχεδιασμού
  2. Διασύνδεση – θεσμική και ουσιαστική – όλων των χωρικών μελετών επιπέδου πόλης
  3. Διασύνδεση χωρικού σχεδιασμού με αναπτυξιακό και κοινωνικό προγραμματισμό:
    1. Συντονισμός (διακριτοί ρόλοι με μηχανισμό συντονισμού), ή
    2. Ενιαίος (ολοκληρωμένος) πολυτομεακός σχεδιασμός
  4. Παράλληλη εκπόνηση ΤΧΣ και Κυκλοφοριακής Μελέτης
  5. Ειδικά για τα ΣΒΑΚ:
  6. Μεμονωμένη εκπόνηση (χρήσιμο για τροφοδότηση Αναπτυξιακού Προγράμματος Δήμου), ή/και
  7. Εκπόνηση στο πλαίσιο άλλων μελετών (ΤΧΣ ή ΣΟΑΠ ή Μελέτη Ανάπλασης.

Ο άνθρωπος σε πρώτο πλάνο

«Η δυναμική των ελληνικών πόλεων στη διαδικασία μετάβασης προς τη βιώσιμη κινητικότητα αποτελεί μείζον ζήτημα για την ενσωμάτωση τους σε ένα νέο ευρωπαϊκό χωροταξικό μοντέλο που θα θέτει σε πρώτο πλάνο τον άνθρωπο και τη σχέση του με το περιβάλλον» τόνισε σε σύντομοι χαιρετισμό της η Χριστίνα Ζυγομαλά, εκπρόσωπος του ευρωπαϊκού δικτύου ενημέρωσης EURACTIV.

Η ίδια επισήμανε τη συμβολή του προγράμματος URBACT και των Αστικών Καινοτόμων Δράσεων (Urban Innovative Actions) στη πραγματοποίηση ενός πιο «πράσινου μέλλοντος», προσθέτοντας ότι: «Μέσα από τα διαρθρωτικά προγράμματα, η ΕΕ χρηματοδοτεί μία σειρά παρεμβάσεων τόσο σε επίπεδο στρατηγικού σχεδιασμού όσο και σε υποδομές και έργα παρέμβασης.

Παρέχει με τον τρόπο αυτό όχι μόνο την απαραίτητη χρηματοδότηση αλλά και το πολιτικό πλαίσιο το οποίο απαιτείται για να εξασφαλίσει μακροχρόνιο στρατηγικό σχεδιασμό που θα αποφεύγει αποσπασματικές δράσεις με αυξημένο κόστος και μειωμένα αποτελέσματα».

Δυνατότητες χρηματοδότησης

Την παρουσίαση προγραμμάτων URBACT και Urban Innovative Actions έκανε η Ματθίλδη Κωνσταντοπούλου, από Υπουργείο Οικονομίας & Ανάπτυξης, Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού και Αξιολόγησης, Μονάδα Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών.

Αναφερόμενη στο URBACT είπε πως είναι ένα Ευρωπαϊκό πρόγραμμα εδαφικής συνεργασίας, συγχρηματοδοτούμενο από το ΕΤΠΑ και τα Κράτη Μέλη/ Κράτη Εταίρους (Ελβετία και Noρβηγία) με κύριο στόχο την προώθηση ολοκληρωμένης & βιώσιμης αστικής ανάπτυξης στην Ευρώπη, συμβάλλοντας στην Πολιτική της Συνοχής, διευκολύνοντας την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ πόλεων, διαδίδοντας καλές πρακτικές και στηρίζοντας τους τοπικούς φορείς στην εκπόνηση τοπικών σχεδίων δράσης (ΤΣΔ).  

Τα οφέλη για τις πόλεις είναι:

  • Ευκαιρία για ανταλλαγή εμπειριών & εκμάθηση από πόλεις του Ευρωπαϊκού χώρου
  • Ευκαιρία για συνεργασία με πόλεις για αντιμετώπιση μιας πρόκλησης ή την επίλυση ενός κοινού προβλήματος
  • Σχεδιασμός καινοτόμων λύσεων με τη μορφή ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης ή υλοποίησης στρατηγικής αστικής ανάπτυξης
  • Παροχή «εκπαίδευσης» και εργαλείων για ολοκληρωμένες και συμμετοχικές δράσεις στις πόλεις
  • Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών & εμπειρογνωμοσύνης & αξιοποίησή τους στις τοπικές πολιτικές και πρακτικές
  • Παροχή πόρων για συνεργασία με Ευρωπαϊκές πόλεις στην ανάπτυξης ολοκληρωμένων σχεδίων δράσης.

Το ΕΣΠΑ

Η Αικατερίνη Βουλοδήμου, Πολιτικός Μηχανικός – Συγκοινωνιολόγος, MSc, DIC, Στέλεχος Μονάδας Αξιολόγησης Πράξεων Τομέα Μεταφορών, μίλησε για το  «Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΥΜΕΠΕΡΑΑ, Επιδόσεις, έργα και η επόμενη ημέρα». Όπως είπε, μέσα από τις επενδύσεις του Επιχειρησιακού Προγράμματος, επιδιώκεται η ανάπτυξη ενός συστήματος αστικών συγκοινωνιών το οποίο:

  • να παρέχει προσβασιμότητα σε όλους,
  • να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις βιωσιμότητας, σταθμίζοντας τις ανάγκες για οικονομική βιωσιμότητα, κοινωνική ισότητα, υγεία και περιβαλλοντική ποιότητα,
  • να αξιοποιεί καλύτερα τον αστικό χώρο και τις υπάρχουσες υποδομές και υπηρεσίες μεταφορών,
  • να βελτιώνει την ελκυστικότητα του αστικού περιβάλλοντος, την ποιότητα ζωής και τη δημόσια υγεία,
  • να βελτιώνει την ασφάλεια της κυκλοφορίας και την προστασία,
  • να μειώνει την ατμοσφαιρική ρύπανση και την ηχορρύπανση, τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και την κατανάλωση ενέργειας και
  • να συμβάλλει σε καλύτερες συνολικές επιδόσεις του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών και του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών στο σύνολό του.
X