Λίμνη Κάρλα: Η αναγέννηση μιας λίμνης και η επαναδημιουργία του φυσικού περιβάλλοντος στην Θεσσαλία

H σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης [Myanmar Business Today]

Μία λίμνη ξαναγεννιέται με το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό έργο στα Βαλκάνια, που υλοποιείται από την Περιφέρεια Θεσσαλίας στη Λίμνη Κάρλα. Πρόκειται για ένα έργο τοπικής ανάπτυξης και εθνικής σημασίας με πολλαπλές θετικές επιπτώσεις στην περιοχή της Λίμνης, στη Θεσσαλία και στην ευρύτερη ανάπτυξη.

Το έργο «Επαναδημιουργία Λίμνης Κάρλας» άρχισε να υλοποιείται από το Σεπτέμβριο του 1999, εντάχθηκε αρχικά στο Γ΄ ΚΠΣ 2000-2006 και μετά ως έργο γέφυρα στο ΕΣΠΑ 2007-2013 και ολοκληρώθηκε με το ΕΣΠΑ 2014-2020. Η συνολική δαπάνη του έργου ξεπέρασε τα 250.000.000 €

Στα βασικά υποέργα που σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν, με καθυστερήσεις, αλλά και ορατό πλέον αποτέλεσμα, εντάχθηκαν για ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση:

Ο ταμιευτήρας της λίμνης, η κατασκευή των απαιτούμενων έργων τροφοδοσίας της λίμνης από τον ποταμό Πηνειό, ηκατασκευή έργων μεταφοράς και διανομής νερού της λίμνης, η κατασκευή των έργων ενίσχυσης ύδρευσης μείζονος περιοχής Βόλου, η κατασκευή έργων ανάδειξης του περιβάλλοντος της λίμνης, η κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων και έργων ορεινής υδρονομίας και η ανάδειξη αρχαιολογικών ευρημάτων

Τα σημαντικότερα αναμενόμενα οφέλη από το έργο αυτό είναι:

  • Η ενίσχυση της ύδρευσης της μείζονος περιοχής του Βόλου με καλής ποιότητας υπόγειο νερό. Η υποκατάσταση της χρήσης υπογείων νερών της περιοχής για άρδευση με νερά της Λίμνης Κάρλας δίνει τη δυνατότητα αξιοποίησης μέρους των νερών αυτών, με τη διάνοιξη νέων υδρογεωτρήσεων, για την ύδρευση του Πολεοδομικού Συγκροτήματος του Βόλου, το οποίο σήμερα αντιμετωπίζει έλλειμμα νερού καλής ποιότητας (η μείζονα περιοχή Βόλου είναι αναγκασμένη για να ικανοποιήσει τις ανάγκες της να χρησιμοποιεί και νερά βεβαρημένα με χλωριόντα).
  • Η μερική αποκατάσταση του (προϋπάρχοντος της αποξήρανσης) οικοσυστήματος, με την επαναδημιουργία της λίμνης και τη δημιουργία των προβλεπόμενων υγροτόπων και φυτικών οικοσυστημάτων γύρω από αυτήν.
  • Η ανάκαμψη της στάθμης του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα, με τη μείωση των απολήψεων, που θα επιτευχθεί με υποκατάσταση της χρήσης υπογείων νερών για άρδευση με νερά της δημιουργούμενης λίμνης.
  • Η ελαχιστοποίηση της συμβολής των απορροών της λεκάνης της Κάρλας στη ρύπανση του Παγασητικού κόλπου, με τη συγκέντρωση των απορροών στη λίμνη. Μετά τη δημιουργία της λίμνης, χρήση της σήραγγας Κάρλας για την απομάκρυνση των νερών της λεκάνης Κάρλας προς τον Παγασητικό κόλπο θα γίνεται μόνο στην περίπτωση έντονων πλημμυρών ή πλημμυρών μεγάλης χρονικής διάρκειας, όταν πλέον είναι αδύνατη η αντιπλημμυρική λειτουργία της τεχνητής λίμνης.
  • Η βαθμιαία βελτίωση της ποιότητας και η αύξηση της αξιοποιήσιμης ποσότητας των επιφανειακών νερών, μέσω της κατασκευής του ταμιευτήρα και του καθαρισμού των στραγγισμάτων από την άρδευση των καλλιεργειών με φυσικές διαδικασίες (υγρότοπος καθαρισμού στραγγιδίων).
  • Η βελτίωση της ποιότητας των εδαφών. Με το προτεινόμενο έργο επιτυγχάνεται η βελτίωση των φυσικών και των χημικών ιδιοτήτων των εδαφών της μείζονος περιοχής. Συγκεκριμένα:

Με τη συγκέντρωση στη δημιουργούμενη λίμνη των απορροών της κλειστής λεκάνης Κάρλας εξασφαλίζεται η αντιπλημμυρική προστασία των πεδινών περιοχών και οι συνθήκες καλής στράγγισης των εδαφών, γεγονός που θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας των εδαφών.
Με τη μείωση των αντλήσεων του υπόγειου νερού αναμένεται σταδιακή απάλειψη των αιτίων των ρωγματώσεων και των καθιζήσεων που παρατηρούνται σήμερα λόγω των αυξημένων αντλήσεων σε όλα τα εδάφη της περιοχής.
Με τη διάθεση επαρκών ποσοτήτων καλής ποιότητας επιφανειακού νερού για την άρδευση (νερά μικρής αλατότητας και αλκαλικότητας) και την εξαφάλιση καλών συνθηκών στράγγισης της περιοχής επιτυγχάνεται η αποκατάσταση της παθογένειας των εδαφών που παρατηρείται σήμερα στην περιοχή γύρω από τη δημιουργούμενη λίμνη (εδάφη αλατούχα και κατά τόπους αλκαλιωμένα).

  • Η περιβαλλοντική αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής, της χλωρίδας και της πανίδας. Με την υποστήριξη της άγριας ζωής και ιδιαίτερα της ορνιθοπανίδας μεταναστευτικών πτηνών.
  • Η αποτελεσματική αντιπλημμυρική θωράκιση της ευρύτερης περιοχής με δεδομένο ότι βρίσκεται υψομετρικά στο χαμηλότερο σημείο του Θεσσαλικού κάμπου.
  • Η υποστήριξη του εποικισμού (μόνιμου και εποχιακού) της περιοχής. Το έργο θα συμβάλλει στην αναστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης της περιοχής και στην προσέλκυση επισκεπτών με τη δημιουργία έργων οικοτουρισμού και αναψυχής.
  • Η δημιουργία υποδομών και ευνοϊκών συνθηκών για την πραγματοποίηση νέων, συμβατών με τη βιώσιμη ανάπτυξη, δραστηριοτήτων και απασχόλησης (αλιεία, οικοτουρισμός).
  • Η αναμενόμενη αλλαγή του μικροκλίματος της περιοχής (χαμηλότερες θερμοκρασίες το καλοκαίρι υψηλότερες το χειμώνα)
  • Η αναβάθμιση της αισθητικής του τοπίου.

Ένας μύθος ξαναζωντανεύει!

Όπου υπάρχει νερό, υπάρχει ζωή… και όπου υπάρχει ζωή, υπάρχει και μύθος! Η Λίμνη Κάρλα, ως τόπος διαχείμασης πτηνών φιλοξενούσε ανέκαθεν και πριν την αποξήρανσή της το 1960, χιλιάδες πτηνά. Ένα από αυτά, ο Ήταυρος Αστερίας, ήταν αυτό που έγινε μύθος και θρύλος της περιοχής.

Ο Ήταυρος, ένα είδος μεγαλόσωμου ερωδιού, με ιδιαίτερη και παράξενη φωνή και χοντρό λαιμό αλλά και κοντά πόδια στα οποία οφείλει το παράξενο βάδισμά του, στοίχειωσε τη φαντασία των ντόπιων. Η φωνή του, που έμοιαζε με μουγκρητό βοδιού, ακουγόταν την αυγή ή το σούρουπο, σε απόσταση 5 χιλιομέτρων, δίνοντας στη Λίμνη Κάρλα, το δικό της «τέρας», δημιουργώντας έναν τοπικό μύθο. Η φήμη του όμως ξεθώριασε όταν η Λίμνη αποξηράνθηκε.

 

****

 

Διαβάστε περισσότερα:

https://euchangesthessaly.gr/erga/ta-erga/item/4-epanadhmiourgia-limnhs-karlas

https://www.agorastos.gr/aiovg_videos/limni-karla-panoramiki/

https://observatory.sustainablegreece2020.com/gr/practice/epanadhmioyrgia-limnhs-karlas.1454.html

http://www.limnikarla.gr/el/

https://www.espa.gr/el/Pages/BestPracticesFS.aspx?item=1237