ECONET – Δημιουργώντας καινοτόμες συσκευές προστασίας νεαρών ψαριών

Το ECONET είναι το ακρωνύμιο του έργου «Συσκευές Προστασίας Νεαρών Ψαριών». Το έργο υλοποιείται με τη χρηματοδότηση του προγράμματος «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 2011» Συμπράξεις Παραγωγικών και Ερευνητικών Φορέων σε Εστιασμένους Ερευνητικούς και Τεχνολογικούς Τομείς του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» και Περιφερειών σε Μετάβαση του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007-2013. Το έργο ECONET είναι το αποτέλεσμα της κοινής προσπάθειας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) – Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων, του Πανεπιστήμιου Κρήτης – Τμήμα Βιολογίας, της εταιρείας ΔΙΟΠΑΣ ΑΕ και της εταιρείας ΝΑΥΣ ΕΠΕ.

Βασικός στόχος του έργου είναι να ανταποκριθεί στη ζήτηση της αγοράς για καινοτόμα προϊόντα που θα μπορέσουν να βοηθήσουν τον αλιευτικό κλάδο να εφαρμόσει μεγάλης κλίμακας προγράμματα προστασίας των ψαριών με φθηνά υλικά.

Αυτό θα επιτευχθεί με τη χρήση συνθετικών υλικών από σπάγκους, ίνες και δίχτυα τα οποία είναι φθηνά υλικά και χρησιμοποιούνται ήδη στον κλάδο της αλιείας ώστε να κατασκευαστούν, Συσκευές Προστασίας Νεαρών Ψαριών. Αυτές οι πρωτοποριακές, έξυπνες συσκευές θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προστασία των ιχθυδίων στην πιο ευάλωτη φάση της ζωής τους, με σκοπό την αύξηση του πληθυσμού των ψαριών με φυσικό τρόπο μέσω της μείωσης της φυσικής θνησιμότητας. Αυτή η απλή τεχνική αναζωογόνησης των αποθεμάτων είναι κατάλληλη για εμπορικής σπουδαιότητας μη μεταναστευτικά είδη τα οποία αποτελούν και τον κύριο στόχο της μικρής παράκτιας αλιείας. Η τεχνική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα από τους ίδιους τους ψαράδες ή και από ενώσεις παραγωγών για την ανάταξη των αποθεμάτων σε τοπική κλίμακα επιτυγχάνοντας σαφή τη βελτίωση του εισοδήματός τους.

Η κεντρική ιδέα του έργου ECONET είναι να δημιουργήσει φθηνές, απλές στην κατασκευή και εύκολες στην εγκατάσταση συσκευές που θα μπορούσαν να προσφέρουν τα ίδια ή καλύτερα αποτελέσματα με τις συμβατικές εφαρμογές στην ανάταξη των αποθεμάτων ψαριών. Αντί για μπετόν, μέταλλα, ξύλο ή άλλο υλικό προτείνεται η χρήση των διχτυών. Τα ορθογώνια δίχτυα δίνουν τη δυνατότητα να κατασκευαστούν τρισδιάστατες δομές που μπορούν να προσφέρουν καταφύγιο και τροφή σε πολλά είδη ψαριών στη νεανική φάση της ζωής τους. Όταν το δίχτυ ή οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο τοποθετηθεί στη θάλασσα, ξεκινά αμέσως μετά η διαδικασία ανάπτυξης θαλάσσιας ζωής στην επιφάνειά του. Σταδιακά, η γυμνή κατασκευή εποικίζεται και δημιουργείται ένας νέος βιότοπος που μπορεί να προσφέρει καταφύγιο και ένα νέο τροφικό πλέγμα. Αυτοί είναι οι παράγοντες που προσελκύουν τα ψάρια.

Τα σχέδια συσκευών του ECONET είναι το συλλογικό αποτέλεσμα των εργασιών της ομάδας του ΕΛΚΕΘΕ και ΔΙΟΠΑΣ A.E. Το έργο ΔΙΟΠΑΣ A.E. είναι να πειραματιστεί με διαφορετικών ειδών συνθετικούς σπάγκους, ίνες και δίχτυα, προκειμένου να δημιουργήσει μια σειρά κατασκευών από αυτά τα υλικά, οι οποίες να πληρούν τις απαιτήσεις σε πλευστότητα και αντοχή για μόνιμη εγκατάσταση σε θαλάσσιο περιβάλλον.Τα σχέδια συσκευών του ECONET είναι το συλλογικό αποτέλεσμα των εργασιών της ομάδας του ΕΛΚΕΘΕ και ΔΙΟΠΑΣ A.E. Το έργο της ΔΙΟΠΑΣ A.E. είναι να πειραματιστεί με διαφορετικών ειδών συνθετικούς σπάγκους, ίνες και δίχτυα, προκειμένου να δημιουργήσει μια σειρά κατασκευών από αυτά τα υλικά, οι οποίες να πληρούν τις απαιτήσεις σε πλευστότητα και αντοχή για μόνιμη εγκατάσταση σε θαλάσσιο περιβάλλον.

Η ομάδα του ΕΛΚΕΘΕ εργάζεται για το δομικό σχεδιασμό των συσκευών και την προετοιμασία των πειραμάτων στις δεξαμενές και στη θάλασσα. Εν τω μεταξύ, η ομάδα του Πανεπιστημίου Κρήτης πειραματίζεται με την συμπεριφορά των ψαριών και την αλληλεπίδραση μεταξύ των ψαριών και των συσκευών μοντέλων σε μικρές πειραματικές δεξαμενές.

Μέχρι στιγμής έχουν σχεδιαστεί τέσσερα μοντέλα συσκευών προστασίας ψαριών και η πρώτη από αυτές έχει κατασκευαστεί στις πραγματικές της διαστάσεις. Η συσκευή έχει αναπτυχθεί και δοκιμαστεί σε μια μεγάλη δεξαμενή μεσοκόσμου στις εγκαταστάσεις Aqualab του ΕΛΚΕΘΕ στις Κάτω Γούβες Ηρακλείου.