Διασώζονται από τη διάβρωση οι ακτές της Δυτικής Ελλάδος

triton [symboulos.gr]

Η διάσωση των ακτών της Δυτικής Ελλάδος είναι ο στόχος του έργου ΤRITON με το οποίο η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος επιδιώκει να αντιμετωπίζει το πρόβλημα της διάβρωσης των ακτών στην περιοχή μας. Το έργο TRITON συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας Ελλάδα-Ιταλία 2014-2020 και αποτελεί μία κοινή πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση του φαινομένου της διάβρωσης και χαρακτηρίζεται ως ο πυρήνας της Πολιτικής Συνοχής.

Τον περασμένο Οκτώβριο εγκαταστάθηκαν σε επιλεγείσες θέσεις του Νέου Λιμένα Πατρών και του Λιμένα Κυλλήνης από ένας μετεωρολογικός σταθμός (Μ/Σ) και ένας παλιρροιογράφος.  Επίσης ακολούθησε η πόντιση στη θαλάσσια περιοχή του Νέου Λιμένα Πατρών, του πρώτου κυματογράφου στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.

Χάρη  στη βάση των δεδομένων που  συλλέγονται, έχει ήδη δημιουργηθεί     ένα μοντέλο ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών μεταξύ της Απουλίας και της Δυτικής Ελλάδας, προκειμένου να εγκαθιδρυθούν εργαλεία υποστήριξης για τη λήψη αποφάσεων με στόχο την προστασία των παράκτιων περιοχών και τη μείωση των συνεπειών της διάβρωσης των ακτών είτε οφείλεται σε φυσικά αίτια, όπως τους θυελλώδεις ανέμους, τα ψηλά κύματα και τα ισχυρά ρεύματα είτε σε ανθρωπογενή, όπως η επέκταση των πόλεων, η τουριστική ανάπτυξη και οι υποδομές.

Τα αναμενόμενα κύρια αποτελέσματα του έργου είναι ένα σύνολο εργαλείων πολιτικής για τους φορείς χάραξης πολιτικής, ένα διαδικτυακό συμμετοχικό εργαλείο GIS/SIT που θα επιτρέπει στους κατοίκους και τους επισκέπτες να επικοινωνούν αποτελεσματικά με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

Οι παράκτιες ζώνες είναι στρατηγικής σημασίας για όλους τους Ευρωπαίους. Οι λόγοι είναι πολλαπλοί: Αποτελούν πηγή τροφής και πρώτων υλών, συνιστούν ζωτικής σημασίας μεταφορικό και εμπορικό κόμβο και  σε αυτές απαντώνται μερικά από τα πιο αξιόλογα οικοσυστήματα. Επιπρόσθετα  είναι προσφιλείς τόποι αναψυχής και σημαντικό ποσοστό του ευρωπαϊκού πληθυσμού διαμένει σε αυτές.  Όπως η πλειονότητα των ευρωπαϊκών ακτών, έτσι και οι παράκτιες περιοχές της Απουλίας και της Δυτικής Ελλάδας πλήττονται από εκτεταμένη διάβρωση ακτών, τόσο λόγω φυσικών αιτιών (εκτεταμένες προσβολές, θυελλώδεις άνεμοι, υψηλά κύματα, και ισχυρά ρεύματα), όσο και ανθρωπογενών, όπως η αστική επέκταση, η τουριστική ανάπτυξη, οι παράκτιες υποδομές.Παρά το Πρωτόκολλο για την ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών (ICZM) στη Μεσόγειο που υπογράφηκε το 2008, εξακολουθούν να υφίστανται προβλήματα, τα οποία επηρεάζουν δυσμενώς ανθρώπους και οικοσυστήματα. Δεδομένης της ζωτικής σημασίας των ακτών και των δυνατοτήτων τους, τα εν λόγω προβλήματα πρέπει να λυθούν, τα δε μέτρα αντιμετώπισης πρέπει να περιλαμβάνουν δράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο λόγω της ευρωπαϊκής διάστασης των προβλημάτων.

Έτσι χάρη στο ευρωπαϊκό έργο «TRITON» που χρηματοδοτήθηκε από το Interreg V-A Greece-Italy, αναπτύχθηκε ένα μοντέλο ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών μεταξύ της Απουλίας και της Δυτικής Ελλάδας.

Τον περασμένο Ιούλιο παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα του συγκεκριμένου έργου, όπου μεγάλο βάρος δίνεται στην περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας. Και αυτό γιατί αποφασίστηκε η  ένταξη της παράκτιας ζώνης του Δήμου Μεσολογγίου ως κύρια περιοχή παρέμβασης του έργου  και οφείλεται στο γεγονός ότι αποτελεί το σημαντικότερο μέλος του Ευρωπαϊκού Ομίλου Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΟΕΣ)  Εύξεινη Πόλη στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.Ο   Ευρωπαϊκός Όμιλος Εδαφικής Συνεργασίας (Ε.Ο.Ε.Σ.) δραστηριοποιείται από το Σεπτέμβριο του 2012. Αποτελεί τη μετεξέλιξη προϋπάρχοντος Δικτύου Τοπικών Αυτοδιοικήσεων, που ιδρύθηκε το 1995. Σήμερα, ο ΕΟΕΣ απαρτίζεται  από 42 συνολικά μέλη, εκ των οποίων τα 32 είναι δήμοι κυρίως από την Ελλάδα, αλλά και το εξωτερικό. Σε αυτόν συμμετέχει ο Δήμος Μεσολογγίου. Έχουν συλλεχθεί  δορυφορικά δεδομένα για να εξεταστούν σε βάθος οι μεταβολές στην ακτογραμμή του Δήμου, έχουν προσδιοριστεί οι  περιοχές υψηλής επικινδυνότητας και τρωτότητας στην παράκτια διάβρωση και η κλιματική αλλαγή. Επίσης έχουν  προταθεί  λύσεις αντιμετώπισης, λαμβάνοντας υπόψη τα γεωμορφολογικά, υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά της παράκτιας ζώνης του Δήμου Μεσολογγίου.

Παράλληλα  έχει δημιουργηθεί ένα εύχρηστο διαδικτυακό εργαλείο που   επιτρέπει στους κατοίκους να επικοινωνούν άμεσα και εύκολα με τις υπηρεσίες που εμπλέκονται στην διαχείριση της παράκτιας ζώνης για θέματα που σχετίζονται με την καθημερινότητα.

Με τον τρόπο αυτό οι μέθοδοι και οι λύσεις που προτείνει η σύγχρονη Περιβαλλοντική Μηχανική γίνονται εργαλεία για τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό και την ομαλή υλοποίηση έργων υποδομής και ανάπτυξής σε τοπικό επίπεδο, σύμφωνα με τις αρχές και τους κανόνες που επιβάλλει η Εθνική και Ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Mιλώντας στον «Σύμβουλο Επιχειρήσεων» ο αρμόδιος αντιπεριφερειάρχης Πρασίνου-Περιβάλλοντος  της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος    Λάμπρος Δημητρογιάννης, τονίζει ότι : « Το πρόγραμμα αφορά τη διάβρωση των ακτών και είχε ξεκινήσει εδώ και καιρό. Είναι ευρωπαϊκό και διαπεριφερειακό. Περιλαμβάνει συγκεκριμένες δράσεις και βαίνει σιγά-σιγά για ολοκλήρωση. Πιστεύουμε μέχρι το καλοκαίρι ότι θα έχει ολοκληρωθεί. Όπως όλα τα ευρωπαϊκά προγράμματα περιλαμβάνει και αυτό κάποια υποέργα. Με την ολοκλήρωση αναμένεται να βγουν κάποια συμπεράσματα, που μέχρι σήμερα δεν τα έχουμε. Τα συμπεράσματα αυτά θα δοθούν σε εταίρους και στο συντονιστικό του όλου εγχειρήματος. Έχουμε σημαντική υποδομή λάβει, όπως παλιρροιογράφους, κυματογράφους κ.α. συστήματα για την καταγραφή των στοιχείων».

Ο ίδιος εμφανίζεται ικανοποιημένος από την πορεία του συγκεκριμένου έργου, που για πρώτη φορά θα δώσει λύση σε ένα χρονίζον πρόβλημα που αφορά τη Δυτική Ελλάδα, αυτό της διάβρωσης των ακτών. Κάτι που έχει αντανάκλαση και στον τουρισμό της περιοχής, μιας και είναι στις προθέσεις της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος η ανάδειξη του τουριστικού προφίλ.

Το Έργο TRITON με λίγα λόγια

Το έργο TRITON συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας Ελλάδα-Ιταλία 2014-2020 και αποτελεί μία κοινή πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση του φαινομένου της διάβρωσης των ακτών και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις Περιφέρειες της Δυτικής Ελλάδας και της Απουλίας. Διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 858.000 ευρώ με προβλεπόμενη διάρκεια 24 μήνες (Απρίλιος 2018-Απρίλιος 2020).                                                                    Επικεφαλής Εταίρος είναι η Περιφέρεια Απουλίας και συμμετέχουν ως Εταίροι, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, το Ευρώ-Μεσογειακό Κέντρο για την Κλιματική Αλλαγή, το Πανεπιστήμιο Πατρών και ο ΕΟΕΣ Εύξεινη Πόλη.

Με το έργο “Triton”, θα αναπτυχθεί ένα μοντέλο ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών μεταξύ της Απουλίας και της Δυτικής Ελλάδας, προκειμένου να εγκαθιδρυθούν εργαλεία υποστήριξης για την λήψη αποφάσεων με στόχο την προστασία των παράκτιων περιοχών και την μείωση των συνεπειών της διάβρωσης των ακτών είτε οφείλεται σε φυσικά αίτια, όπως τους θυελλώδεις ανέμους, τους ισχυρούς κυματισμούς και τα θαλάσσια ρεύματα είτε σε ανθρωπογενή, όπως η επέκταση των πόλεων, η τουριστική ανάπτυξη και οι υποδομές. Τα αναμενόμενα κύρια αποτελέσματα του έργου είναι ένα σύνολο εργαλείων για τους φορείς χάραξης πολιτικής, ένα διαδικτυακό συμμετοχικό εργαλείο GIS/SIT που θα επιτρέπει στους κατοίκους και τους επισκέπτες να επικοινωνούν αποτελεσματικά με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, ένα σύνολο κοινόχρηστων δεικτών και εργαλείων υποστήριξης αποφάσεων για την επιχειρησιακή χαρτογράφηση και παρακολούθηση του κινδύνου διάβρωσης των ακτών, ένα νομοθετικό προσχέδιο για την διασυνοριακή συνεργασία Ελλάδας και Ιταλίας σε θέματα της διαχείρισης των παράκτιων ζωνών, ένα πιλοτικό παρατηρητήριο στον τομέα παρέμβασης για τη δημιουργία ενός κατανοητού κοινόχρηστου τρόπου συλλογής δεδομένων και παρακολούθησης της διάβρωσης, ένα διεθνές εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το προσωπικό των εμπλεκόμενων φορέων και των επαγγελματικών ενώσεων καθώς και ένα έγγραφο εργασίας για την υιοθέτηση κοινού επιχειρησιακού σχεδίου για τη διαχείριση των παράκτιων ζωνών σε επίπεδο Αδριατικής-Ιονίου.   Το πρόγραμμα Interreg V-A Greece-Italy είναι ένα πρόγραμμα ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας που στοχεύει να βοηθήσει τους δημόσιους οργανισμούς και τους τοπικούς φορείς να αναπτύξουν διασυνοριακά έργα και πιλοτικές δράσεις και να δημιουργήσουν νέα πολιτική, προϊόντα και υπηρεσίες με τελικό στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των πολιτών της ζωής. Στρατηγικά, το πρόγραμμα θα ενισχύσει την καινοτομία σε διάφορους τομείς, όπως η μπλε ανάπτυξη, ο τουρισμός και ο πολιτισμός, η αγροτική βιομηχανία τροφίμων και οι πολιτιστικές και δημιουργικές βιομηχανίες. Το πρόγραμμα Interreg V-A Ελλάδας-Ιταλίας στοχεύει στην επίτευξη της μέγιστης αξιοποίησης των 123 εκατομμυρίων ευρώ που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) κατά 85% και από τα 2 κράτη μέλη κατά 15% μέσω εθνικής συγχρηματοδότησης

[το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα Σύμβουλος Επιχειρήσεων και το symboulos.gr και αναδημοσιεύεται στην EURACTIV.gr στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή Δίπλα μας»]