CPMR: Η προστιθέμενη αξία της Πολιτικής Συνοχής για τη Μεσόγειο

[Apostolos Vouldis]

«Η θάλασσα της Μεσογείου δεν αποτελεί απλώς ένα γεωγραφικό σύνορο, αλλά ενώνει λαούς. Πάνω από την Μεσόγειο διαμορφώνεται ένα πολυεπίπεδο πλαίσιο συνεργασίας που μπορεί να ενδυναμώσει τις συμπράξεις και τη βιώσιμη ανάπτυξη σε ολόκληρη την περιοχή».

Αυτό ήταν το μήνυμα του περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδος, Απόστολου Κατσιφάρα, προέδρου της Διαμεσογειακής Επιτροπής της Διάσκεψης των Απομακρυσμένων και Θαλάσσιων Περιφερειών (CPMR).

Εκπρόσωποι από 24 περιφέρειες της Μεσογείου, συναντήθηκαν στην Πάτρα για τη διήμερη Γενική Συνέλευση της Διαμεσογειακής Επιτροπής της CPMR, προκειμένου να συζητήσουν από κοινού με στελέχη των ευρωπαϊκών οργάνων κρίσιμα ζητήματα που άπτονται της οικονομίας, της νεολαίας, της μετανάστευσης και του βιώσιμου τουρισμού με ιδιαίτερη έμφαση στην Πολιτική Συνοχής.

O κ. Κατσιφάρας, επανεκλεγείς πρόεδρος της Διαμεσογειακής Επιτροπής, δήλωσε: «Ασχολούμαστε με αναδυόμενες στρατηγικές, την εδαφική συνεργασία, την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, την ενέργεια, την οικονομική και κοινωνική συνοχή, τις μεταφορές, την μετανάστευση και την μεσογειακή ταυτότητα. Παρόλα αυτά, δεν περιοριζόμαστε μονο στον πολιτικό διάλογο, αλλά υλοποιούμε δράσεις και παρέχουμε υποστήριξη στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου».

Στις προτεραιότητες της Διαμεσογειακής Επιτροπής για την περίοδο 2018-2020 περιλαμβάνεται η προώθηση της γαλάζιας ανάπτυξης και των αναδυόμενων στρατηγικών, προστατεύοντας έτσι την Μεσόγειο ως πολιτιστικό, οικονομικό και παραγωγικό χώρο. Επιπρόσθετα, η Δ. Επιτροπή θα επικεντρωθεί στη μεσογειακή συνεργασία, βασισμένη σε καινοτόμα έργα και προώθηση συγκεκριμένων πρωτοβουλιών, καθώς και στην αξιοποίηση νεολαίας της Μεσογείου. Τέλος, σκοπός είναι να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες και το ενδογεωγραφικό/ευρωπαϊκό χάσμα, παράλληλα με τη μετανάστευση και το άσυλο, ώστε να ενισχυθεί ο ρόλος των μεσογειακών περιφερειών.

Από την πλευρά της, η σύμβουλος στην Περιφέρεια Προβηγκίας, Άλπεων και Κυανής Ακτής και πρόεδρος της Ευρωμεσογειακής Επιτροπής, Agnes Rampal, υπογράμμισε τη σημασία διεύρυνσης της διεθνικής συνεργασίας για την περιοχή. «Δεν μπορούμε να χωρίσουμε την Μεσόγειο μεταξύ Βορρά και Νότου, διότι η Ευρώπη αναπνέει με δύο πνεύμονες. Οφείλουμε να εντάξουμε στα προγράμματά μας τους εταίρους μας από το Νότο, για να δημιουργήσουμε την Μεσόγειο του αύριο».

Οι αλλαγές στη Συνοχή επηρεάζουν το αύριο των περιφερειών

Αναφορικά με τη νέα πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πολιτική Συνοχής μετά το 2020, η CPMR ζητά «έξυπνη περιφερειακή στόχευση», ευελιξία σε εδαφικό επίπεδο, προκειμένου οι περιφέρειες να μπορούν να εστιάσουν στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες, και παρατηρεί ασυνέπεια με τις ευρωπαϊκές συνθήκες όσον αφορά στην εδαφική διάσταση. Το ίδιο ισχύει και για τη πρόταση για συγχώνευση των προγραμμάτων διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των θαλάσσιων περιφερειών.

Η Policy Analyst της CPMR, Estela Lopez-Hermoso, προέβη σε ένα γενικό απολογισμό των έως τώρα θετικών και αρνητικών χαρακτηριστικών και της προστιθέμενης αξίας της Πολιτικής Συνοχής, η οποία παραμένει κεντρική επενδυτική πολιτική της ΕΕ που θα καλύπτει όλες τις περιφέρειες, ενώ παραμένουν και οι διατάξεις περί συνεργασίας και πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, ταυτόχρονα με τις προσπάθειες απλούστευσης των διαδικασιών. Μάλιστα, το Ηνωμένο Βασίλειο θα έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει σε ορισμένα προγράμματα INTERREG, ενώ εισέρχεται και η συνιστώσα των διαπεριφερειακών επενδύσεων στην καινοτομία.

Ωστόσο, «η έλλειψη στόχευσης της Πολιτικής Συνοχής θεωρείται το κυριότερο αρνητικό χαρακτηριστικό της», υποστηρίζει η κ. Lopez. «Τελικά, αποτελεί πολιτική που μειώνει τις ανισότητες, προσελκύει επενδύσεις, αντιλαμβάνεται το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, χρησιμοποιείται ως εργαλείο από τα κράτη μέλη ή μήπως θα έπρεπε να είναι ταυτόχρονα όλα αυτά;», κατέληξε.

Περιφέρεια Κρήτης: «Οι περιφέρειες αποτελούν την κατάλληλη κλίμακα διοίκησης»

«Η Πολιτική Συνοχής αλλάζει τα επόμενα χρόνια. Περιλαμβάνει απλούστευση διαδικασιών, παραμένει πολιτική για όλες τις περιφέρειες της Ευρώπης, ο κανόνας απορρόφησης από ν+2 μετατρέπεται σε ν+3 και παρατηρούνται διαπεριφερειακές συμπράξεις καινοτομίας», σημείωσε ο αντιπεριφερειάρχης Διεθνών & Ευρωπαϊκών Θεμάτων Γιώργος Αλεξάκης.

Οι στόχοι της Περιφέρειας Κρήτης για την εδαφική συνεργασία αφορούν, μεταξύ άλλων, τους τομείς έρευνας, καινοτομίας, Τεχνολογίας της Πληροφορίας, ανταγωνιστικότητας και ΜμΕ, οικονομίας χαμηλών ρύπων, κλιματικής αλλαγής, προστασίας περιβάλλοντος, απασχόλησης, βιώσιμων μεταφορών, κοινωνικής ένταξης και τέλος, εκπαίδευσης και δια βίου μάθησης.

Εντούτοις, «παρά το γεγονός ότι «το ποσοστό χρηματοδότησης αυξάνεται σε 8% (με πραγματικούς όρους 1,4 δις ευρώ), η εθνική χρηματοδότηση από 15% φθάνει στο 30%», συμπλήρωσε, ενώ διευκρινίζει ότι το ερώτημα που τίθεται είναι «αν υπάρχουν αυτά τα κονδύλια για την υλοποίηση δράσεων την περίοδο 2020-2027».

Όπως επισημαίνει ο αντιπεριφερειάρχης, η σύνδεση με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνιστά το βασικότερο αρνητικό χαρακτηριστικό της Πολιτικής Συνοχής, καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος να χαθεί η σταθερή στόχευση. Επιπροσθέτως, οι πραγματικές δαπάνες για τη Συνοχή μειώνονται και καταργείται η διασυνοριακή συνεργασία, γεγονός που επηρεάζει χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Κύπρος.

«Στην Κρήτη εφαρμόζουμε ευρωπαϊκά ανταγωνιστικά προγράμματα για τον τουρισμό, την έξυπνη εξειδίκευση, το περιβάλλον και τη γαλάζια ανάπτυξη. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι οι περιφέρειες αποτελούν την κατάληλη κλίμακα διοίκησης, προκειμένου να επιχειρήσουμε μια νέα δυναμική και μακροπεριφερειακή στρατηγική στην Μεσόγειο», κατέληξε ο κ. Αλεξάκης.

Περιφέρεια Ιονίων Νήσων: «Η εδαφική συνοχή πρέπει να βρίσκεται στην επικαιρότητα»

Από την πλευρά του, ο περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων, Θεόδωρος Γαλιατσάτος, εξέφρασε την αντίθεσή του στα σχέδια εθνικοποίησης της Πολιτικής Συνοχής, υποστηρίζοντας ότι είναι αναγκαία η επικέντρωσή της στην ανάπτυξη, την απασχόληση και τις στρατηγικές για τις θαλάσσιες λεκάνες.

Στόχος είναι η «εδραίωση συμμαχιών στην ΕΕ με απτά αποτελέσματα για τους πολίτες, καθώς και η ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ των περιφερειών, προκειμένου να φανούν οι θετικές επιπτώσεις των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων», τονίζει ο κ. Γαλιατσάτος.

Τέλος, ανέπτυξε τη δράση της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων αναφορικά με στρατηγικά έργα για τη συνοχή που περιλαμβάνουν τη δημιουργία οδικού και ακτοπλοϊκού άξονα Βορρά-Νότου, τη δημιουργία δικτύου υδατοδρομίων μέσω σύνδεσης με Ιταλία (ενδεχομένως και Κροατία), καθώς και τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας με αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση των ρύπων.