Αμήχανες οι περιφέρειες απέναντι στο μέλλον της Συνοχής και το Brexit

6 Δεκεμβρίου 2018, 132η σύνοδος ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών [European Union / Fred Guerdin]

Δεν υπάρχει περιθώριο για δύο μέτρα και δύο σταθμά στη μελλοντική πολιτική Συνοχής, παρά μόνο η ανάγκη συνεργασίας μεταξύ κονδυλίων και προγραμμάτων, βασικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών, σημείωσε η Επίτροπος για την Περιφερειακή Πολιτική της ΕΕ, Κορίνα Κρέτσου κατά τη διάρκεια ολομέλειας της Επιτροπής των Περιφερειών στις Βρυξέλλες την Τετάρτη (5 Δεκεμβρίου).

Για το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, τόνισε η κ. Κρέτσου, η τοπική ανάπτυξη αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Η τοπική ανάπτυξη, ωστόσο, που θα είναι σχεδιασμένη από τους ίδιους τους ανθρώπους, τους ντόπιους, αυτούς που γνωρίζουν καλύτερα τις ανάγκες των ίδιων των περιφερειών τους, όπως ανέφερε η ίδια.

«Το πολύτιμο έργο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών για το μέλλον της πολιτικής συνοχής συνέβαλε στη διαμόρφωση του πλαισίου των διαπραγματεύσεων. Χαιρετίζω την εποικοδομητική της προσέγγιση όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής, ιδίως δε τη στήριξή τους στην αρχή μιας ισχυρής εταιρικής σχέσης, στην τοπική ανάπτυξη και στις συμφωνίες εταιρικής σχέσης σε όλα τα κράτη μέλη», τόνισε η Επίτροπος.

Από την πλευρά της, η ΕτΠ επιθυμεί μια πολιτική συνοχής που δεν θα χρησιμοποιηθεί ως κύρωση ή κίνητρο για την επίτευξη άλλων στόχων πέραν της αειφόρου ανάπτυξης.

«Θέλουμε την απλοποίηση, αλλά δεν τη θέλουμε με τίμημα τον συγκεντρωτισμό», υπογράμμισε ο Karl-Heinz Lambertz, πρόεδρος της ΕτΠ.

Το μέλλον του κανόνα Ν+ 3 παραμένει υπό διαπραγμάτευση

Ταυτόχρονα, αυτό που έχει ήδη δημιουργήσει ευρύτερη σύγχυση μεταξύ των περιφερειακών και τοπικών αρχών είναι ο λεγόμενος κανόνας αποδεσμεύσεων n+2 που περιλαμβάνεται στη νέα πρόταση της Κομισιόν για τη Συνοχή μετά το 2020.

Ο κανόνας, στα πλαίσια του οποίου το «n» είναι το έτος έναρξης, αναφέρεται στο χρονοδιάγραμμα για τη δήλωση των δαπανών του προγράμματος, καθορίζοντας το έτος μέχρι το τέλος του οποίου πρέπει να δαπανηθούν κονδύλια για τα προγράμματα.

Αυτή τη στιγμή ορίζεται στο n + 3, το οποίο η ΕτΠ θεωρεί ως καταλληλότερο για τις χώρες και τις περιφέρειες που αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες κατά τη διαδικασία εφαρμογής και την εφαρμογή των προγραμμάτων.

Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει επίσης ενδιάμεση αναθεώρηση των προγραμμάτων, την οποία η Κρέτσου περιέγραψε ως εργαλείο που θα βοηθήσει στην πρόληψη σφαλμάτων στη συνολική διαδικασία ή σχετικές καθυστερήσεις.

«Αυτό που έχουμε μάθει είναι ότι δεν μπορούμε να προβλέψουμε επτά χρόνια νωρίτερα το τι θα συμβεί στη συνέχεια», σημείωσε.

Υπογράμμισε δε, ότι πρόκειται για μια αλλαγή που θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές, εξυπηρετώντας παράλληλα την ευελιξία και την αποδοτικότητα στην εφαρμογή.

Προτάσεις για περαιτέρω τροπολογίες

Σε τέσσερις γνωμοδοτήσεις, η Επιτροπή των Περιφερειών έχει προτείνει διάφορες νομοθετικές τροποποιήσεις στις προτάσεις της Επιτροπής για την πολιτική συνοχής 2021-2027.

Κύριο μέλημα της ΕτΠ είναι να διασφαλίσει ότι η συνοχή θα είναι απλούστερη και πιο ευέλικτη για τους δικαιούχους και τους διαχειριστές κεφαλαίων στο μέλλον.

«Υπάρχει μια σαφής ανάγκη διατήρησης του σημερινού επιπέδου ποσοστών συγχρηματοδότησης για τις τρεις κατηγορίες περιφερειών, καθώς και για ένα δίχτυ ασφαλείας σε περιφερειακό επίπεδο, προκειμένου να αποφευχθούν δυσανάλογες περικοπές στις μεμονωμένα ενισχυόμενες περιοχές», επεσήμανε ο Michael Schneider (DE/EPP), υφυπουργός και εκπρόσωπος του ομόσπονδου κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Επιπρόσθετα, σημείωσε ότι το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) πρέπει συνεπώς να επανεισαχθεί στον Κανονισμό Κοινών Διατάξεων (ΚΚΔ), «προκειμένου να μεγιστοποιηθούν οι συνέργιες με τα άλλα ταμεία».

Οι δήμοι και οι περιφέρειες πλέον ζητούν να αναθεωρηθεί η περικοπή κατά 46% που προτείνει η Επιτροπή για το Ταμείο Συνοχής και να εξασφαλιστεί ένας σταθερός προϋπολογισμός για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης-ΕΤΠΑ (+1%).

«Για την καλύτερη αντιμετώπιση των αναγκών των κοινοτήτων μας, η θεματική συγκέντρωση, που επικεντρώνει τους πόρους του ΕΤΠΑ σε επιλεγμένους πολιτικούς στόχους, δεν πρέπει να λειτουργεί σε εθνικό επίπεδο όπως προτείνει η Επιτροπή, αλλά σε περιφερειακό επίπεδο », ανέφερε ο Michiel Rijsberman (NL/ALDE), Περιφερειακός υπουργός της επαρχίας Φλέβολαντ, υπεύθυνος για τη γνωμοδότηση του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής.

«Μια εθνική θεματική συγκέντρωση θα οδηγήσει στη συγκέντρωση του μηχανισμού κατανομής και θα είναι αντίθετη με την τοποκεντρική προσέγγιση της Πολιτικής Συνοχής», πρόσθεσε.

Το Brexit παραμένει πρωταρχική μέριμνα

Κατά τη διάρκεια συζήτησης που διεξήχθη την Πέμπτη με τον Michel Barnier, κύριο διαπραγματευτή της ΕΕ για το Brexit, οι περιφερειακοί εκπρόσωποι εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για τον αντίκτυπο της αναχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου στην περιφερειακή ανάπτυξη, την κινητικότητα, την εκπαίδευση, τις μεταφορές, την αλιεία και την αγορά των εξαγωγών.

«Το Brexit είχε, έχει και θα έχει πολλές συνέπειες», επεσήμανε ο κ. Barnier.

Ο ίδιος ανέφερε ότι η συμφωνία για την απόσυρση του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν μια ισορροπημένη συμφωνία. Ωστόσο, τόνισε ότι πρόκειται για μια περίπτωση όπου και οι δύο πλευρές θα χάσουν, μια διαπραγμάτευση περιορισμού των απωλειών, χωρίς καμία προστιθέμενη αξία.

Εξακολουθεί, όμως, να αποτελεί μια συμφωνία που σέβεται τα δικαιώματα των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου και των περιφερειών.

«Η Συμφωνία προσφέρει τον καλύτερο συμβιβασμό σε μια περίπλοκη διαπραγμάτευση, αλλά ο αντίκτυπός της θα είναι αισθητός στις περιοχές της ΕΕ των 27 και του Ηνωμένου Βασιλείου. Δεν θα υπάρξουν νικητές από το Brexit και η ΕΕ πρέπει τώρα να κάνει ό,τι μπορεί για να μετριάσει τις απώλειες. Ετοιμότητα σημαίνει συμμετοχή σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης», υπογράμμισε ο Karl-Heinz Lambertz.

X