Ξεκάθαρη η αποτελεσματικότητα της πολιτικής συνοχής δηλώνει ακαδημαϊκός στη Euractiv

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μόνο το 10% του πληθυσμού ήταν ενήμερο για τη χρηματοδότηση της περιοχής τους από την πολιτική συνοχής [European Week of Regions and Cities / Flickr]

Η πολιτική συνοχής της ΕΕ, η οποία αποσκοπεί στην κάλυψη του αναπτυξιακού χάσματος μεταξύ πλούσιων και φτωχών περιφερειών, έχει καταφέρει να ενισχύσει την τοπική ανάπτυξη, αν και πολλοί άνθρωποι δεν το γνωρίζουν, δήλωσε σε συνέντευξή του στο Νίκο Λαμπρόπουλο, ο καθηγητής John Bachtler.

Ο John Bachtler είναι καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών και Διευθυντής του Κέντρου Ερευνών για την Ευρωπαϊκή Πολιτική στο Πανεπιστήμιο του Strathclyde στη Γλασκώβη. Είναι, επίσης, επικεφαλής του έργου «Cohesify».

Πιστεύετε ότι η πολιτική συνοχής έχει καταφέρει να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών και να φέρει τους πολίτες πιο κοντά τις τελευταίες δεκαετίες;

Υπάρχουν πολύ σαφή στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η πολιτική συνοχής έχει σημαντικό αντίκτυπο. Αν κοιτάξετε τα στοιχεία της αξιολόγησης της περιόδου 2000-2006 και τα πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία της περιόδου 2007-2013, μπορείτε να δείτε μια σημαντική επίδραση στις επενδύσεις και στην απασχόληση.

Ωστόσο, η αντίληψη των πολιτών όσον αφορά την πολιτική συνοχής, είναι δύσκολο να μετρηθεί, καθώς δεν έχουμε ένα ιδιαίτερα εξελιγμένο τρόπο για να το κάνουμε αυτό. Η πρωταρχική ερώτηση είναι: Οι άνθρωποι ξέρουν ποια είναι η πολιτική συνοχής;

Οι έρευνες του Ευρωβαρόμετρου δείχνουν τεράστιες ανισότητες σε όλη την ΕΕ όσον αφορά την πληροφόρηση των ανθρώπων. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την οποία το 10% του πληθυσμού είναι ενήμερο για τα προγράμματα της πολιτικής για τη συνοχή στην περιοχή τους. Από την άλλη πλευρά, σε χώρες όπως η Πολωνία και τις Βαλτικές χώρες, το ποσοστό της πληροφόρησης είναι εξαιρετικά υψηλό.

Για να υπάρξει μια επισκόπηση της αποδοτικότητας της πολιτικής συνοχής, οι άνθρωποι πρέπει να τη γνωρίζουν. Το πώς θα αξιολογηθεί η απόδοση είναι κάτι που πραγματικά θα θέλαμε να ερευνήσουμε στο πλαίσιο του «cohesify».

Πολλοί υποστηρίζουν ότι η πολιτική συνοχής αποτελείται από σχετικά δαπανηρές επενδύσεις, με καθυστέρηση και με τεράστια γραφειοκρατία. Ποια είναι η άποψή σας επ ‘αυτού;

Η συνοχή σχετίζεται με μεγάλα σύνθετα έργα, αλλά τα προβλήματα που σχετίζονται με κάποια μεγάλα έργα είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας, παρά το ο,τι βρίσκονται ως πρώτη είδηση. Τα περισσότερα από τα χρήματα βελτιώνουν τις τοπικές υποδομές, ενθαρρύνουν τις τοπικές επενδύσεις και την προστασία του περιβάλλοντος. Επιπλέον, υπάρχουν πολλά αποδεικτικά στοιχεία για την αποτελεσματικότητα.

Ωστόσο, το πιο σημαντικό σημείο είναι ότι η πολιτική συνοχής της ΕΕ έχει αξιολογηθεί περισσότερο σε ευρωπαϊκό ή εθνικό επίπεδο. Έχει αξιολογηθεί τόσο εκτεταμένα, καθώς υπάρχουν πολλά στοιχεία από την ακαδημαϊκή και την πολιτική έρευνα ότι υπάρχει μια δυσανάλογη έμφαση στο τι επιτυγχάνει η πολιτική συνοχής. Την ίδια στιγμή, σε άλλα σημεία του προϋπολογισμού της ΕΕ, υπάρχουν ερωτήματα για τα αποτελέσματα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεταφέρει το ενδιαφέρον της από τις επιχορηγήσεις των διαρθρωτικών ταμείων στα δάνεια και τις εγγυήσεις των χρηματοοικονομικών μέσων. Νομίζετε ότι η πολιτική συνοχής μπορεί να υπάρξει και υπ’αυτό το πλαίσιο;

Τα χρηματοπιστωτικά μέσα έχουν να διαδραματίσουν ένα σημαντικό ρόλο. Κατ’ αρχήν, έχουν πολλά πλεονεκτήματα, όπως την πιθανή μόχλευση χρηματοδότησης με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Έχουν σημαντικές πιθανότητες για συνέχιση, με την έννοια ότι χώρες με ανανεώσιμο κεφάλαιο όπως η Γερμανία φανερώνουν τις δυνατότητές τους. Εννοώ ότι στη Γερμανία εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται τα χρήματα που είχαν αρχικά δοθεί μέσω του Σχεδίου Μάρσαλ, και τα έχουν χρησιμοποιήσει πολύ σοφά. Έχει υπάρξει ένα πολύ επιτυχημένο πρόγραμμα.

Έχοντας υπόψη ότι η ΕΕ προχωρά πολύ γρήγορα προς τη χρήση χρηματοοικονομικών μέσων σε όλους τους διαφορετικούς τομείς μένει να δούμε τις ενδείξεις για την αποτελεσματικότητά τους σε σχέση με τις επιχορηγήσεις. Πριν από μερικούς μήνες, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο δημοσίευσε μια ιδιαίτερα επικριτική έκθεση για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων.

Η εκ των υστέρων αξιολόγηση από τη ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης περιλαμβάνει επίσης ορισμένες προκλήσεις για την πολιτική συνοχής και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Είναι πολύ σημαντικό ότι η χρήση των χρηματοδοτικών μέσων είναι σύμφωνη με τις ενδείξεις. Μέχρι στιγμής, ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι τα οικονομικά εργαλεία δεν είναι απαραίτητα η καλύτερη επιλογή, καθώς θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν ως μέρος του οπλοστασίου, ως μέρος της εργαλειοθήκης. Θα ήμουν προσεκτικός όσον αφορά τη χρήση τους ως το κύριο εργαλείο σε αυτό το στάδιο.

Υπάρχει επίσης ανησυχία στις φτωχότερες περιφέρειες, ιδιαίτερα όσον αφορά τα έργα που δεν έχουν δυνατότητα πρόσβασης στις τράπεζες. Πώς θα χρηματοδοτηθούν τα έργα αυτά;

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι θα πρέπει να συνδυαστούν οι στόχοι του ιδιωτικού τομέα με τους στόχους της δημόσιας πολιτικής, αλλά όσον αφορά τη δημόσια πολιτική δεν υπάρχει απαραίτητα το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Καθώς αποκτάμε εμπειρία, τα στοιχεία μπορεί να δείξουν ότι γινόμαστε πιο αποτελεσματικοι και πιο αποδοτικοί. Ωστόσο, δεν έχουμε τέτοια στοιχεία αυτή τη στιγμή. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο νομίζω ότι οι επιχορηγήσεις θα διαδραματίσουν έναν πιο σημαντικό ρόλο.

X