Δήμος Αγίας Παρασκευής: ανάσα πολιτισμού η αποκατάσταση της βίλας Ιόλα

Η Βίλα Ιόλα [Δήμος Αγίας Παρασκευής]

Αυτό το άρθρο είναι μέρος των ειδικών εκθέσεων μας Ένα έργο, μια πόλη.

Η αξιοποίηση ιστορικών κτηρίων ως εστίες πολιτισμού αποτελεί βασική προτεραιότητα για τους δήμους και τις περιφέρειες στην ελληνική επικράτεια. Η έλλειψη, ωστόσο, κρατικής οικονομικής υποστήριξης καθιστά συχνά τα έργα αυτά δυσβάσταχτα και ιδιαίτερα χρονοβόρα.

Στο Δήμο Αγίας Παρασκευής, το διατηρητέο μνημείο της βίλας Αλεξάνδρου Ιόλα, μια λεηλατημένη και εγκαταλελλειμένη έπαυλη με πλούσια ιστορία, πρόκειται πλέον να αποκτήσει ξανά τη χαμένη του αίγλη ως σημείο αναφοράς πολιτισμού και γνώσης. Το μεγαλόπνοο αυτό έργο θα υλοποιηθεί στα πλαίσια της δράσης «Δημιουργική Επανάχρηση Δημοτικής Ακίνητης Περιουσίας» του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία», συνολικού ύψους 25 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους, στόχος του οποίου είναι η αποκατάσταση και αναβίωση 12 ανενεργών εμβληματικών δημοτικών κτηρίων, προκειμένου να αξιοποιηθούν ως κέντρα πολιτιστικής, τουριστικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Ο δήμαρχος Αγίας Παρασκευής Γιάννης Σταθόπουλος συζήτησε με τη EURACTIV και τη δημοσιογράφο Σοφία Ελανίδου για το μέγεθος και τις προοπτικές του έργου, την σημασία του για την ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας και τα ουσιαστικά αποτελέσματα των έργων ΕΣΠΑ στην ελληνική επικράτεια.

Πώς προέκυψε η ανάγκη για αυτό το έργο και η απόφαση να χρηματοδοτηθεί;

Η ανάγκη να επωφεληθούμε από το πρόγραμμα του Υπουργείου Οικονομικών για τα ΕΣΠΑ και την ανάπλαση ιστορικών εγκαταλελειμμένων κτηρίων ήταν άμεση και κατεπείγουσα. Είχαμε αποκτήσει πριν από λίγους μήνες το κτήμα των επτά στρεμμάτων και τη βίλλα των 1600 τ.μ, οπότε και είχαμε μεγάλη ανάγκη από αυτό το πρόγραμμα, ήταν μάνα εξ ουρανού. Διότι, πρόκειται για ένα κόστος το οποίο δεν θα μπορούσε εύκολα να το υποστηρίξει ο δήμος, ένα κόστος το οποίο ετησίως αγγίζει τη δόση των 450.000 ευρώ. Επομένως, η υποστήριξη από το ΕΣΠΑ ενός έργου ύψους 2.5 εκατομμυρίων ήταν ένα πολύ χρήσιμη και εξαιρετικά επωφελής για το δήμο.

Προσπαθούμε να επιλύσουμε εδώ και χρόνια προβλήματα της πόλης, και σε αυτή τη κατεύθυνση η απόκτηση του κτήματος και της βίλας Ιόλα καθώς επίσης η ανάπλαση θα είναι μια πολύ σημαντική στιγμή. Μια στιγμή ώστε η Αγία Παρασκευή να ξεπεράσει τα τοπικά της σύνορα μέσα από την ακτινοβολία που θα έχει το ίδρυμα και το μουσείο που θα φτιάξουμε.

Πως θα συνεισφέρει ουσιαστικά το έργο στην αλλαγή της καθημερινότητας των κατοίκων;

Ο στόχος του δήμου – και αυτός ήταν και ο λόγος που προχωρήσαμε στην απόκτηση του κτήματος και της βίλας με απόφαση μεγάλης πλειοψηφίας του δημοτικού συμβουλίου-, ήταν να ξαναδώσουμε ζωντάνια στη περιοχή. Ήδη πια μετά από τη χρηματοδότηση του ΕΣΠΑ αυτό είναι εξαιρετικά ορατό, καθώς θα ζωντανέψει ένας χώρος εγκαταλελειμένος, κλειστός. Θα έχουμε ένα χώρο έξω στο κτήμα, που είναι πραγματικά ένας μαγικός χώρος, σε συνδυασμό με τη βίλα που θα παραμείνει στη διαμερισμάτωση που έχει και θα μετατραπεί σε ίδρυμα, μουσείο και χώρο πολιτισμού. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν, ότι έχουμε βάσιμες ελπίδες για αυτό. Θα είναι εν τέλει ένα επισκέψιμο κομψοτέχνημα, μουσείο, ίδρυμα και χώρος πολιτισμού με εκθέματα όλων των ειδών, με προσφορές ήδη που φαίνεται ότι έχουμε από καλλιτέχνες, με αντικείμενα του Ιόλα που θα προσφερθούν από συγκεκριμένους ανθρώπους.

Έχουμε μεγάλα σχέδια για μια αναπτυξιακή πορεία της περιοχής, για μια επισκεψιμότητα από όλη την Αθήνα και γιατί όχι και ευρύτερα. Αυτός είναι και ο στόχος: όχι απλώς να κάνουμε ένα πνευματικό κέντρο, αλλά να επανέλθουμε σε μια επισκεψιμότητα και σε μια δημιουργία χώρου πραγματικά υπερτοπικού, πολιτισμού και μουσείου.

Ποια είναι στο εξής η ροή του προγράμματος του έργου;

Αυτή τη περίοδο, ξεκινάμε τη μελέτη του τεχνικού συμβούλου, που θα οδηγήσει στη τελική μελέτη που θα δημοπρατηθεί. Πιστεύω ότι στα επόμενα λίγα χρόνια θα φτάσουμε στο σημείο να δημιουργήσουμε ένα κτήριο, στη βάση αυτού ακριβώς που είναι τώρα, με την ορθομαρμάρωση που έχει ήδη: με τα γλυπτά που έχουν απομείνει, ορισμένα έξω στο κήπο συν όσα θα προσθέσουμε εμείς. Με την ευθύνη και τη συμμετοχή της επιτροπής που διοικεί σήμερα το χώρο: του Πρύτανη της Ανώτατης Σχολής Καλών τεχνών, της Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου, μιας σειράς ανθρώπων της Τέχνης και μιας σειράς εξαιρετικών καθηγητών πανεπιστημίου που ασχολούνται ήδη με αυτή την υπόθεση.

Νομίζω ότι θα φτάσουμε στο στόχο, δε θα αργήσουμε πολύ. Ωστόσο, παρόλη τη γραφειοκρατία, εμείς θα ακολουθήσουμε τις κανονικές διαδικασίες προκειμένου να προχωρήσουμε στην ολοκλήρωση αυτού του μεγάλου πρότζεκτ που θα αλλάξει τελείως τα δεδομένα της πόλης.

Έχετε ταυτοποιήσει ήδη ορισμένες δυσκολίες σε σχέση με την περάτωση του έργου;

Το πρόβλημα που δεν έχουμε λύσει ακόμα είναι η μορφή που θα λάβει και θα διοικείται ως νομικό πρόσωπο. Θα το λύσουμε ωστόσο, είμαστε σε επικοινωνία με το νομικό τμήμα της κεντρικής ένωσης δήμων, με έγκριτους νομικούς και με νομικό που υπάρχει στην επιτροπή που διοικεί σήμερα τον Ιόλα. Όλα θα έχουν μια ευτυχή κατάληξη. Αυτό θα καταλήξει να είναι είτε ίδρυμα –που είναι και η πρώτη επιλογή-  είτε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με διοικητικό συμβούλιο.

Αναφορικά με τα συγχρηματοδοτούμενα από το ΕΣΠΑ έργα, πως κρίνετε από τη συνολικότερη εμπειρία σας τον τρόπο που αυτά υλοποιούνται στην Ελλάδα σήμερα;

Ο Δήμος μας αξιοποιεί τα προγράμματα ΕΣΠΑ ως εργαλεία χρηματοδότησης και άσκησης πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης, εξοικονόμησης ενέργειας, αντιμετώπισης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, δημιουργίας νέων ποιοτικών και βιώσιμων θέσεων εργασίας και στήριξης της καθημερινής ζωής των κατοίκων. Έτσι, για παράδειγμα, στην Αγία Παρασκευή μέσα από τα προγράμματα ΕΣΠΑ έγιναν έργα για  τη βιοκλιματική ανάπλαση οδών και τη δημιουργία ποδηλατοδρόμων, μήκους πολλών χιλιομέτρων, για την  εξοικονόμηση ενέργειας σε όλες τις κλειστές πολιτιστικές και αθλητικές υποδομές, κ.α. ενώ υλοποιούνται και δράσεις για  την  εναρμόνιση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, για τη λειτουργία Κέντρου Κοινότητας και Κοινωνικών Δομών Άμεσης Αντιμετώπισης της Φτώχειας, για τη στήριξη της απασχόλησης κ.α.

Σε επίπεδο χώρας έχει βελτιωθεί σημαντικά ο σχεδιασμός, η στόχευση και η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων ΕΣΠΑ ώστε να συμβάλουν στην αναζωογόνηση της ελληνικής οικονομίας, στη βιώσιμη ανάπτυξη, στη βιώσιμη απασχόληση και στη στήριξη και συνοχή της κοινωνίας.

X