Δήμαρχος Σφακίων: αναγέννηση μεγάλων διαστάσεων για το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4

Το παράκτιο τμήμα του ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4 που συνδέει την Σούγια με την Αγία Ρουμέλη στην Κρήτη. [www.cretanbeaches.com]

Αυτό το άρθρο είναι μέρος των ειδικών εκθέσεων μας Ένα έργο, μια πόλη.

Για περιοχές όπως τα Σφακιά στην Κρήτη, ο φυσικός και πολιτισμικός πλούτος αποτελούν μέρος της ταυτότητας τους και η διαφύλαξη τουςαποτελεί θεσμική προτεραιότητα. Και όταν πρόκειται για ένα σύμπλεγμα φυσικού και πολιτιστικού κάλλους με ευρωπαϊκές διαστάσεις, τότε μιλάμε για το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4: ένα μεγάλο δίκτυο μονοπατιών με ιδιαίτερη συλλογική αξία, το οποίο ενώνει την Κίσσαμο με τη Ζάκρο, διασχίζοντας παράλληλα όλους τους μεγάλους ορεινούς όγκους της Κρήτης (Λευκά Όρη, Ψηλορείτης, Γιούχτας κ.α).

Ο δήμαρχος Σφακίων Ιωάννης Ζερβός μίλησε στη EURACTIV.gr και στη δημοσιογράφο Σοφία Ελανίδου για το έργο της ανάδειξης του πολιτισμικού τοπίου των Σφακίων και του μονοπατιού Ε4, τη σημασία του σχεδίου για την περιοχή και την Κρήτη αλλά και για το αποτύπωμα της αξιοποίησης των έργων ΕΣΠΑ στην Ελλάδα σήμερα.

Πώς προέκυψε η ανάγκη για το έργο και η απόφαση να χρηματοδοτηθεί;

Ο Δήμος Σφακίων έχει μια φυσική ομορφιά, ένα φυσικό πλούτο μοναδικό. Μέσα σε αυτό τον πλούτο, υπάρχει το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4, το οποίο διέρχεται δυτικά από την περιοχή της Σούγιας. Σε αυτό το μονοπάτι, λοιπόν, υπάρχουν επίσης κάθετα μονοπάτια που οδηγούν σε οικισμούς, όπως επίσης και σε εκκλησιαστικά και ιστορικά μνημεία: αρχαίους ναούς, κουλέδες (σύστημα μεγάλων και μικρών πύργων), φρούρια και κτήρια.

Επιθυμία μας είναι να κάνουμε μια διασύνδεση όλων αυτών των χώρων, με πρωταρχικό σκοπό την προστασία, συντήρηση και ανάδειξη τους. Και όπως είναι φυσικό, όλα αυτά, εφόσον υλοποιηθούν, θα ωφελήσουν τόσο τις τοπικές κοινωνίες όσο και τους επισκέπτες μας.

Η δράση για το μονοπάτι Ε4 θα είναι ουσιαστικά μια συνέργεια με το Πολυτεχνείο Κρήτης. Στη δράση αυτή βέβαια, εκτός από τη συνεργασία με το Πολυτεχνείο, εμπλέκονται και άλλες συναρμόδιες υπηρεσίες όπως ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Λευκών Ορέων και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων.

Το έργο αφορά την έρευνα και ανάδειξη του πολιτισμικού τοπίου στο Δήμο Σφακίων. Που ακριβώς θα επικεντρωθείτε και τι θέλετε να πετύχετε;

Ειδικότερα, στο μονοπάτι Ε4, εκτός από την ανάδειξη και συντήρηση του μονοπατιού, θα διασφαλίσουμε και την ασφαλή επισκεψιμότητα της περιοχής: έχουν καταγραφεί δυστυχώς αρκετά περιστατικά ανάγκης για διάσωση, καθώς ορισμένοι επισκέπτες χάνουν τον προσανατολισμό τους εξαιτίας των ειδικών συνθηκών στα Λευκά Όρη και της μη σωστής σηματοδότησης σε κάποια σημεία.

Επιπλέον, με την καλύτερη διασύνδεση του μονοπατιού με όλα τα κάθετα μονοπάτια που οδηγούν σε οικισμούς όπως η Αγία Ρουμέλη, η Αράδαινα, ο Άγιος Ιωάννης και η Ανώπολη, θα δώσουμε τη δυνατότητα στους περιπατητές να επισκέπτονται και άλλα πλησιέστερα σημεία, όπως φυσικά τοπία, φρούρια-κουλέδες και εκκλησιαστικά ή ιστορικά κτίρια, τα οποία θα τους δίνουν μια συνολικότερη εικόνα για την περιοχή.

Συνεχίζοντας στο μονοπάτι, εμείς πηγαίνουμε και σε άλλα σημεία, σε ιστορικά κτήρια όπως το κτήριο «Ξενουδάκη» στην Ίμπρο και το κτήριο «Μπικουβάρη» στ’Ασκύφου. Ο τελευταίος είναι ένας χώρος με τριπλή λειτουργία: λαογραφικός χώρος, χώρος πληροφόρησης του Εθνικού Δρυμού Λευκών Ορέων και χώρος αναφοράς στους Σφακιανούς αγωνιστές στον μακεδονικό και ηπειρωτικό αγώνα.

Μαζί με το Πολυτεχνείο έχουμε προχωρήσει και σε άλλες παρόμοιες δράσεις σε πολιτιστικά μνημεία, όπως το εμβληματικό φρούριο του Φραγκοκάστελου, όπου με χρηματοδότηση της περιφέρειας και πάλι, ξεκινούν τις επόμενες μέρες οι εργασίες αποκατάστασης του, όπως η αποκατάσταση της τοιχοποιίας, των εσωτερικών χώρων-στρατώνων, αλλά και εσωτερικά πλέον ως μουσειακού χώρου και ως χώρου εκδηλώσεων.

Έχοντας λοιπόν καταφέρει να υλοποιήσουμε όλες αυτές τις δράσεις που σχεδιάζουμε, ευελπιστούμε να δώσουμε τη δυνατότητα στο ντόπιο πληθυσμό – ειδικά μέσω του περιπατητικού τουρισμού – να κρατήσει και τις θέσεις εργασίας στην περιοχή μας.

Έχετε ταυτοποιήσει ήδη συγκεκριμένες δυσκολίες ή εμπόδια που πρόκειται να αντιμετωπίσετε;

Εμείς έχουμε μια περιοχή με ιδιαίτερες δυσκολίες, λόγω των αδειοδοτήσεων που χρειαζόμαστε για κάθε έργο. Έτσι, λοιπόν, εκτός του ότι σχεδόν στο σύνολο μας αποτελούμε περιοχή NATURA 2000, παράλληλα εμπλέκονται πολλές άλλες υπηρεσίες, στην αρμοδιότητα των οποίων υπόκεινται οι άδειες για την πραγματοποίηση αναγκαίων έργων. Σε αυτές τις διαδικασίες δυστυχώς, όπως είναι γνωστό, η ελληνική πολιτεία δεν έχει γρήγορα αντανακλαστικά και αυτό μας πηγαίνει πίσω σε κάθε έργο που θέλουμε να υλοποιήσουμε, σε κάθε προσπάθεια που θέλουμε να κάνουμε. Και αυτή η παράμετρος μας ταλανίζει διαχρονικά.

Και το αναφέρω αυτό ως προβληματισμό, διότι κάποια στιγμή η Πολιτεία θα πρέπει να αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα, να βρει διαδικασίες πιο ευέλικτες και πιο αποτελεσματικές. Και σίγουρα αυτό είναι ένα σημείο που θα μας πάει πίσω όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα που επιδιώκουμε να έχουμε για τις δράσεις μας.

Σε κάθε περίπτωση, εμείς θα προσπαθήσουμε μέσα από τις διαδικασίες που δυστυχώς ή ευτυχώς ορίζονται από την Πολιτεία να λειτουργήσουμε, -δεν μπορούμε άλλωστε να κάνουμε και κάτι διαφορετικό. Πιστεύω όμως ότι ακόμη και με την όποια καθυστέρηση, το έργο αυτό θα έχει πολλαπλά οφέλη για την περιοχή μας, για την κοινωνία μας.

Και φανταστείτε όταν αυτό το έργο θα υλοποιηθεί, τι δυναμική θα αποκτήσει αυτός ο τόπος. Πρόκειται για παρακαταθήκες που θα πρέπει να διατηρηθούν, να αναδειχθούν και να μεταλαμπαδευτούν στις επόμενες γενιές, διότι ότι αυτό είναι που θα ωφελήσει το μέλλον του τόπου μας.

Διότι ζητούμενο για εμάς είναι να μπορέσουμε να διασφαλίσουμε και θέσεις εργασίας για τη νεολαία μας και την περιοχή μας, ώστε να μην έχουμε πλέον εσωτερική μετανάστευση από τα Σφακιά. Και αυτό υλοποιείται πιστεύω, διότι τα Σφακιά έχουν ήδη μια δυναμική, έχει σταματήσει να φεύγει η νεολαία των Σφακίων. Παραμένει εδώ και δραστηριοποιείται δυναμικά.

Πότε αναμένετε να ολοκληρωθεί το έργο;

Αυτή τη στιγμή είμαστε στη φάση της μελέτης. Ήδη το Πολυτεχνείο έχει ξεκινήσει, έχει προχωρήσει σε καταγραφές σε πολλούς χώρους, στην περιοχή της Αγίας Ρουμέλης, στο κουλέ που υπάρχει πάνω από τον οικισμό, στην οικία Σεϊμένη στην Ανώπολη. Μόλις ολοκληρωθεί η μελέτη, είμαστε υποχρεωμένοι να αναζητήσουμε χρηματοδοτικό εργαλείο για την υλοποίηση των δράσεων. Αυτό είναι το επόμενο βήμα μας αλλά είναι σίγουρο ότι θα υλοποιηθεί από τη στιγμή που θα έχουμε ολοκληρώσει τη μελέτη.

Άλλωστε πρόκειται για μια περιοχή όπου βρίσκουμε ανοιχτές πόρτες όπου και να πάμε –με την καλή έννοια- διότι όλοι γνωρίζουν τι είναι τα Σφακιά, τι είναι αυτός ο τόπος και ευτυχώς βρίσκουμε ανοιχτές πόρτες όπου και να απευθυνθούμε. Η Πολιτεία αλλά και η Περιφέρεια Κρήτης στηρίζουν όλες τις δράσεις που σχεδιάζουμε.

Αναφορικά με τα συγχρηματοδοτούμενα από το ΕΣΠΑ έργα, πώς κρίνετε τον τρόπο που αυτά υλοποιούνται στην περιοχή σας τα τελευταία χρόνια αλλά και γενικότερα;

Όπως ανέφερα προηγουμένως, ενώ η Πολιτεία δίνει χρηματοδοτήσεις σε έργα – διότι γωρίζω και την προσπάθεια που γίνεται σε εμάς αλλά και στην αυτοδιοίκηση-, όσον αφορά την υλοποίηση τους θα έλεγα δυστυχώς ότι υπάρχει μια σημαντική καθυστέρηση και αυτό οφείλεται στα αντανακλαστικά της Πολιτείας. Είναι ένα ζητούμενο εκ μέρους όλων μας.

Εμείς πολλές φορές έχουμε ένα κόστος το οποίο δε μας αναλογεί με βάση τα αποτελέσματα, διότι αυτά εν τέλει δεν υλοποιούνται γρήγορα και στο βαθμό που επιβάλλεται, στο βαθμό που επιθυμεί η κοινωνία. Η ελληνική πολιτεία θα πρέπει μέσα από τους μηχανισμούς της και μέσα από το προσωπικό της να έχει πιο γρήγορα αποτελέσματα.

Είναι ένα ζητούμενο που θα πρέπει να απαιτήσουμε όλοι μας να υλοποιηθεί.

X