Η δικαίωση που άργησε μερικές δεκαετίες

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Χρειάστηκε να φτάσει τα 89 του, για να του αναγνωριστεί ουσιαστικά αυτό που είχε ανακαλύψει αρκετές δεκαετίες νωρίτερα. Ο Γερμανός μετεωρολόγος Κλάους Χάσελμαν. [EPA-EFE/JONAS WALZBERG]

Ο Κλάους Χάσελμαν είναι 89 ετών. Ο Γερμανός μετεωρολόγος είναι ανάμεσα στους τρεις επιστήμονες που βραβεύτηκαν φέτος με το Νομπέλ Φυσικής. Μήπως όμως όλο αυτό έρχεται λίγο αργά;

Δεν εννοούμε φυσικά με αυτό ότι πιθανώς να μην του μένουν πολλά χρόνια για να το «χαρεί». Ο Χάσελμαν, που μοιράστηκε το βραβείο με τον Συουκούρο Μανάμπε από τις ΗΠΑ και τον Τζιόρτζιο Παρίζι από την Ιταλία, μάλλον δεν σκέφτεται έτσι. Ετσι κι αλλιώς δεν το περίμενε…

Θεωρείται κάτι σαν ο πρωτεργάτης της θεωρίας για την ανθρώπινη επίδραση στην αλλαγή του κλίματος. Αυτός που χτυπούσε το καμπανάκι και κάποιοι δεν τον άκουγαν. Ο «εφευρέτης» της απόδειξης του μοιραίου ανθρώπινου αποτυπώματος στο περιβάλλον. Κάτι που είχε αρχίσει να υποστηρίζει ήδη από το 1979.

Ανακάλυψε μια μέθοδο με την οποία μπόρεσε να συσχετίσει την εκπομπή των ρύπων του θερμοκηπίου με την άνοδο της θερμοκρασίας της γης. Ηταν το 1995 όταν παρουσίασε στον ΟΗΕ την πρώτη του έκθεση για το θέμα. Ηταν αυτός που μίλησε για τις απειλές από την άνοδο της στάθμης των θαλασσών.

Η θεωρία του ήταν επαναστατική, ανατρεπτική και δεν άρεσε σε όλους. Ειδικά σε εκείνους που θα έπρεπε να ξεβολευτούν. Αλλωστε μέχρι πρόσφατα κάποιοι, σαν τον πρώην Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ αμφισβητούσαν ότι μπορεί να αποδειχτεί μια τέτοια συσχέτιση.

Το Ινστιτούτο Κλιματικών Μελετών του Πότσνταμ τον χαρακτήρισε τώρα «ήρωα του επιστημονικού μας τομέα, θεμελιωτή της μοντέρνας επιστήμης για το κλίμα». Για τους φοιτητές του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ στο Αμβούργο, το οποίο διηύθυνε από το 1975 έως το 1999 ακόμα και αυτός ο χαρακτηρισμός είναι λίγος.

Ωστόσο πολλοί αναρωτιούνται αν πρόκειται απλώς για μια καθυστερημένη δικαίωση ή για την ομολογία αποτυχίας ενός ολόκληρου πλανήτη και του συστήματος διοίκησής του. Τι θα μπορούσε να είχε αποτραπεί αν το έργο επιστημόνων όπως ο Χάσελμαν είχε ληφθεί σοβαρά υπόψιν από τους πολιτικά υπέυθυνους, πολύ νωρίτερα;

Οι τρεις Φυσικοί μας βοήθησαν με τα μοντέλα τους να κατανοήσουμε καλύτερα πώς ο άνθρωπος επηρεάζει το περιβάλλον, είπε στην αιτιολόγησή της η επιτροπή των βραβείων. Και να προβλέψουμε τις συνέπειες. Μήπως οφείλαμε να το έχουμε κατανοήσει όλο αυτό, πριν η κατάσταση φτάσει στο «παρά πέντε»;

Στο παραπάνω ερώτημα μόνο υποθετικές απαντήσεις μπορούν να δοθούν. Το σίγουρο είναι ότι τα πράγματα θα ήταν μάλλον καλύτερα. Οπως σίγουρο είναι ότι η τωρινή του βράβευση δεν είναι άσχετη από το «κλίμα της εποχής». Σήμερα όλοι μιλούν για την κλιματική κρίση. Ακόμα και εκείνοι που την ειρωνεύονταν ως όρο μέχρι πριν λίγο. Και όλοι οι πολιτικοί ετοιμάζονται να παρελάσουν στη Γλασκώβη σε μερικές εβδομάδες, στην Παγκόσμια Διάσκεψη για το Κλίμα.

Το πρόβλημα είναι απλώς μήπως είναι αργά και για εκείνους, αλλά και για όσους είχαν ανοικτά τα αυτιά τους. Δυστυχώς απέναντι στα φαινόμενα που μας απειλούν, κανείς δε μπορεί να επικαλεστεί επιείκεια λόγω πρότερου έντιμου βίου.