ΗΠΑ – Κίνα: «Κοινό ανακοινωθέν για την ενίσχυση δράσης για το κλίμα»

«Οι δύο πλευρές υπογραμμίζουν τη ζωτική σημασία της γεφύρωσης αυτού του χάσματος το συντομότερο δυνατό, ιδιαίτερα μέσω εντεινόμενων προσπαθειών». [EPA/NICOLAS ASFOURI]

Η Κίνα και οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν στο πλαίσιο της COP26 μια συμφωνία για την ενίσχυση δράσης για το κλίμα και την επιτάχυνση της μείωσης των εκπομπών μέσα στη δεκαετία.

Οι δύο μεγαλύτερες πηγές εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου στον κόσμο προκάλεσαν τον αιφνιδιασμό μέσω της κοινής τους δήλωσης το βράδυ της Τετάρτης. Ανέφεραν, λοιπόν, την πρόθεσή τους «να εκμεταλλευτούν αυτήν την κρίσιμη στιγμή για να προβούν σε μεμονωμένες και κοινές προσπάθειες για να επιταχύνουν τη μετάβαση σε μια οικονομία καθαρών μηδενικών εκπομπών άνθρακα».

Μάλιστα, ένα προσχέδιο της συμφωνίας τους κοινοποιήθηκε μέσω των δικτύων επικοινωνιών για το κλίμα σε μορφή googledoc, πριν καν δημοσιευτεί η επίσημη έκδοση από το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και το υπουργείο περιβάλλοντος της Κίνας.

Και οι δύο πλευρές αναγνώρισαν ότι «παραμένει ένα σημαντικό χάσμα» μεταξύ των τρεχουσών εθνικών δεσμεύσεων και πολιτικών για τη μείωση του άνθρακα, και για το τι χρειάζεται για την επίτευξη των στόχων του Παρισιού.

«Οι δύο πλευρές υπογραμμίζουν τη ζωτική σημασία της γεφύρωσης αυτού του χάσματος το συντομότερο δυνατό, ιδιαίτερα μέσω εντεινόμενων προσπαθειών», αναφέρεται.

Ο απεσταλμένος της Κίνας για το κλίμα Σίε Ζενχουά και ο ειδικός επιτετραμμένος των ΗΠΑ για το κλίμα Τζον Κέρι ανακοίνωσαν τη συμφωνία σε ξεχωριστές συνεντεύξεις τύπου.

Ο Σίε δήλωσε στα ΜΜΕ: «Στον τομέα της κλιματικής αλλαγής οι ΗΠΑ και η Κίνα περισσότερο συμφωνούν παρά διαφωνούν. Στον τομέα αυτόν, λοιπόν, υπάρχουν πολύ μεγάλες δυνατότητες για συνεργασία.

«Απέχουμε δύο μέρες μόνο από το τέλος της COP της Γλασκώβης, οπότε ελπίζουμε ότι αυτή η κοινή δήλωση Κίνα-ΗΠΑ μπορεί να συμβάλει στην επιτυχία της COP26».

Ο Κέρι είπε: «Αυτή η συμφωνία είναι ένα βήμα προς τη γεφύρωση του χάσματος [ως προς τις φιλοδοξίες]. Κάθε βήμα έχει σημασία αυτή τη στιγμή. Έχουμε ένα μακρύ ταξίδι μπροστά μας. Πρέπει να κινηθούμε γρηγορότερα για να μειώσουμε γρηγορότερα τις εκπομπές μεθανίου, να συνεχίσουμε να αυξάνουμε τις φιλοδοξίες και πάνω από όλα πρέπει να αναλάβουμε δράση για τον “1,5 βαθμός για να παραμείνουμε ζωντανοί”».

Οι δύο πλευρές διαπραγματεύονταν για τη συμφωνία «εδώ και μήνες», είπε ο Κέρι. Πραγματοποίησαν περισσότερες από 30 τηλεδιασκέψεις και συναντήθηκαν στη Σαγκάη, το Λονδίνο και τη Γλασκώβη πριν επιτευχθεί η συμφωνία το απόγευμα της Τετάρτης.

Αντιδράσεις

Οι αναλυτές χαιρέτισαν την νέα συνεργασία εν μέσω μιας τεταμένης διμερούς σχέσης τα τελευταία χρόνια.

Οι δύο δυνάμεις κατέληξαν σε συμφωνία το 2014 που θεωρήθηκε ευρέως ως κρίσιμη για την επιτυχία της συνόδου κορυφής του Παρισιού για το κλίμα, αλλά έκτοτε συγκρούονταν μεταξύ τους για διάφορα άλλα ζητήματα, όπως το εμπόριο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο Τομ Γούντρουφ, ανώτερος σύμβουλος της Asian Society, είπε ότι αν και τη συμφωνία της Τετάρτης δεν θα την χαρακτήριζε τόσο ως «αλλαγή των κανόνων του παιχνιδιού», «από πολλές απόψεις είναι εξίσου ένα βήμα προς τα εμπρός, με δεδομένο τις γεωπολιτικές τους σχέσεις».

«Ο διάλογος, δηλαδή, ΗΠΑ-Κίνας για το κλίμα μπορεί να οδηγήσει σε συνεργασία», είπε.

Η Μπερνίς Λι, ειδικός του think tank Chatham House από την Κίνα, είπε ότι η κοινή δήλωση «θα μπορούσε να φέρει μόνο καλά νέα». «Ακόμα δεν γνωρίζουμε λεπτομέρειες, αλλά αυτή η δήλωση θα πρέπει να απομακρύνει κάθε φόβο ότι οι εντάσεις ΗΠΑ-Κίνας θα σταθούν εμπόδιο στην επιτυχία της COP26», είπε.

Το έγγραφο, μάλιστα, χαρακτηρίζει τη μείωση των εκπομπών μεθανίου ως κρίσιμο τομέα συνεργασίας. Οι δύο πλευρές συμφωνούν να δρομολογήσουν πρόσθετα μέτρα έως την COP27 το 2022.

Οι ΗΠΑ μαζί με την Ε.Ε. ηγήθηκαν των προσπαθειών για τη δημιουργία μιας συμμαχίας περισσότερων από 100 χωρών που έχουν δεσμευτεί για μείωση των εκπομπών κατά τουλάχιστον 30% έως το 2030.

Αν και η Κίνα δεν έχει υπογράψει, δεσμεύτηκε να αναπτύξει «ένα ολοκληρωμένο και φιλόδοξο» εθνικό σχέδιο δράσης για το μεθάνιο και τη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου μέσα στη δεκαετία του 2020.

Το κοινό ανακοινωθέν δεσμεύει και τις δύο πλευρές να συνεργαστούν περαιτέρω για την ανάπτυξη τεχνολογιών όπως η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα και αέρα, και την ενσωμάτωση της ανανεώσιμης ενέργειας στο δίκτυο – μεταξύ άλλων.