Η Πολωνία καλεί την Ε.Ε. να «αναβάλει» τα σχέδιά για την ενεργειακή μετάβαση, όσο παραμένουν αυξημένες οι τιμές της ενέργειας

Το αίτημα της Πολωνίας διατυπώνεται σε ένα ανεπίσημο έγγραφο που κυκλοφόρησε πριν από τη σύνοδο κορυφής. [EPA-EFE/Marcin Obara]

Στο πλαίσιο της Συνόδου των ηγετών της Ε.Ε. την Πέμπτη και Παρασκευή όπου θα συζητηθεί το κύμα ακρίβειας στην ενέργεια, η Βαρσοβία ζητά την αναθεώρηση των πολιτικών της Ε.Ε. για το κλίμα. Το αίτημα της Πολωνίας διατυπώνεται σε ανεπίσημο έγγραφο που κυκλοφόρησε πριν από τη σύνοδο κορυφής.

«Η αύξηση των τιμών ενέργειας έχει άμεσο αντίκτυπο σε όλους τους πολίτες της Ε.Ε. και ιδιαίτερα υψηλό κοινωνικοοικονομικό κόστος, ειδικά για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά. Την ίδια ώρα, η Ε.Ε. εξακολουθεί να είναι αντιμέτωπη με την οικονομική ύφεση εξαιτίας του COVID-19», υποστηρίζει η Πολωνία.

Για να μετριάσει τον αντίκτυπο στα πιο φτωχά νοικοκυριά, η Βαρσοβία ζητά την αναθεώρηση του πακέτου της Ε.Ε. για το κλίμα που παρουσιάστηκε τον Ιούλιο («Fit for 55»), στοχεύωντας στην μείωση των εκπομπών CO2 κατά τουλάχιστον 55% πριν από το τέλος της δεκαετίας σε όλη την Ε.Ε.

«Θα πρέπει να αναλύσουμε λεπτομερώς τα στοιχεία του πακέτου Fit for 55 που μπορούν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας. Είναι σκόπιμο να εξετάσουμε την αναθεώρηση, ή και την αναβολή του σχεδίου», αναφέρει το έγγραφο.

«Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί, επίσης, στην αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ε.Ε. (ETS) ή σε αλλαγές στα ελάχιστα επίπεδα φορολόγησης για τα προϊόντα ενέργειας (ETD)».

Στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης, οι ηγέτες της Ε.Ε. θα συζητήσουν την «εργαλειοθήκη» των μέτρων που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών.

Η «εργαλειοθήκη» περιλαμβάνει βραχυπρόθεσμα μέτρα που θα πρέπει να λάβουν τα κράτη μέλη της Ε.Ε. – όπως η έκτακτη οικονομική στήριξη των νοικοκυριών, οι κρατικές ενισχύσεις προς εταιρείες και ενδεχομένως στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι κάθε βραχυπρόθεσμο μέτρο που λαμβάνεται σε εθνικό επίπεδο πρέπει να είναι σύμφωνο με την εσωτερική αγορά ενέργειας της Ε.Ε. και τα μακροπρόθεσμα σχέδια μείωσης των εκπομπών.

Μεταρρύθμιση του ETS

Το πολωνικό ανεπίσημο έγγραφο προτείνει μια κατεπείγουσα μεταρρύθμιση του ETS, πριν εγκριθεί το πακέτο «Fit for 55». Μεταξύ των προτάσεων είναι και η «εισαγωγή φόρου χρηματοπιστωτικών συναλλαγών» για την αγορά άνθρακα της ΕΕ, καθώς και περιορισμοί αναφορικά με το ETS για εταιρείες των οποίων οι εκπομπές ρυθμίζονται σε επίπεδο Ε.Ε.

Το πολωνικό έγγραφο προτείνει επίσης την εξαίρεση «ορισμένων χρηματοοικονομικών οντοτήτων», όπως τράπεζες και hedge funds από δημοπρασίες του ETS κατά το πρώτο τρίμηνο κάθε έτους, ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος στις εταιρείες που καλύπτονται από το ETS να αγοράσουν δικαιώματα στην αγορά.

Το αίτημα της Πολωνίας περί αναθεώρησης του ETS αντικατοπτρίζει τους φόβους της Βαρσοβίας ότι οι πολιτικές της Ε.Ε. για το κλίμα θα αποδειχθούν δύσκολα εφαρμόσιμες και δαπανηρές για τα φτωχότερα κράτη – μέλη της ΕΕ.

Προσπαθώντας να μετριάσει αυτούς τους φόβους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε προτάσεις για τη δημιουργία ενός κοινωνικού ταμείου για το κλίμα και διπλασίασε τη χρηματοδότηση προκειμένου να βοηθήσει τα φτωχότερα κράτη – μέλη της Ε.Ε. να επενδύσουν σε καθαρή ενέργεια.

Μάλιστα, τον περασμένο Μάιο οι νομοθέτες της Ε.Ε. έδωσαν την τελική τους έγκριση σε ένα Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (JTF) ύψους 17,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. «Το Ταμείο θα αποτελέσει βασικό εργαλείο για τη στήριξη των περιοχών που πλήττονται περισσότερο από τη μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα, παρέχοντάς τους εξατομικευμένη στήριξη», σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.