Εντείνεται η πίεση για θετικά αποτελέσματα κατά την τελευταία μέρα της COP26

Η τελική συμφωνία θα απαιτήσει ομόφωνη συναίνεση από τις σχεδόν 200 χώρες που υπέγραψαν τη συμφωνία του Παρισιού το 2015. [EPA-EFE/ROBERT PERRY]

Στη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα στη Γλασκόβη, οι διαπραγματευτές αναμένεται να συγκρουστούν έντονα την τελευταία ημέρα της συνόδου, την Παρασκευή (12 Νοεμβρίου). Επίκεντρο συζητήσεων και συγκρούσεων αποτελεί η διακοπή υπερθέρμανσης του πλανήτη ώστε να μην αποβεί μοιραία.

Μετά από σχεδόν δύο εβδομάδες συνομιλιών, οι σχεδόν 200 χώρες που εκπροσωπούνται στη σύνοδο κορυφής εξακολουθούν να διαφωνούν για μια σειρά θεμάτων : από τον τρόπο με τον οποίο τα πλούσια έθνη θα πρέπει να αποζημιώνουν τα φτωχά για τις ζημιές που προκαλούνται από τις κλιματικές καταστροφές μέχρι το πόσο συχνά θα πρέπει να απαιτείται από τα κράτη να επικαιροποιούν τις δεσμεύσεις τους για τις εκπομπές ρύπων.

«Υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει», δήλωσε την Πέμπτη στους δημοσιογράφους ο Αλόκ Σάρμα, πρόεδρος της COP26, περιγράφοντας την κατάσταση των διαπραγματεύσεων.

Η διάσκεψη COP26 ξεκίνησε με έναν βασικό στόχο: να διατηρηθεί ζωντανός ο φιλόδοξος στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015 για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον +1,5 βαθμό Κελσίου (2,7 βαθμούς σε κλίμακα Φαρενάιτ) και να αποφευχθούν οι χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Όμως, σύμφωνα με τις τρέχουσες δεσμεύσεις των χωρών για τη μείωση των εκπομπών αυτή τη δεκαετία, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο κόσμος θα φτάσει σε επίπεδα υπερθέρμανσης πολύ πάνω από αυτό το όριο, προκαλώντας καταστροφική άνοδο της στάθμης της θάλασσας, πλημμύρες και ξηρασία.

Ενώ δεν υπάρχουν και πολλές ελπίδες για νέες υποσχέσεις την τελευταία ημέρα των συνομιλιών ώστε να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα, οι διαπραγματευτές προσπαθούν ακόμα να επιβάλουν νέες απαιτήσεις ώστε να αναγκάσουν τις χώρες να αυξήσουν τις μελλοντικές τους δεσμεύσεις. Οι απαιτήσεις αυτές υποβόσκουν την ελπίδα ότι θα γίνουν γρήγορα βήματα ώστε να διατηρηθεί ο στόχος του 1,5 βαθμού Κελσίου σε απόσταση αναπνοής.

Ένα σχέδιο της συμφωνίας της COP26 που κυκλοφόρησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, για παράδειγμα, θα ανάγκαζε τις χώρες να αναβαθμίσουν τους κλιματικούς τους στόχους το 2022. Τα ευάλωτα κλιματικά έθνη ελπίζουν ότι μπορούν να θεσπίσουν τις υποχρεωτικές ετήσιες αναθεωρήσεις για να διασφαλίσουν ότι ο πλανήτης παραμένει σε καλό δρόμο.

«Συνεχής διαδικασία»

«Η Γλασκόβη πρέπει να είναι η στιγμή που εμβάθυνση των φιλοδοξιών θα γίνει μια συνεχής διαδικασία σε κάθε COP. Η απόφαση της φετινής COP πρέπει να αποτελέσει εφαλτήριο για τις επόμενες ώστε να υπάρξουν ισχυρότερες δεσμεύσεις έως το 2025», δήλωσε ο Μοχάμετ Νασίντ, πρώην πρόεδρος των Μαλδίβων και πρεσβευτής της ομάδας 48 χωρών του Φόρουμ των κλιματικά ευάλωτων χωρών.

«Απαιτείται δράση αυτή τη δεκαετία. Το 2030 μοιάζει με το χείλος του γκρεμού και οδεύουμε ολοταχώς προς αυτό το σημείο », δήλωσε ο Νικολά Γαλάρζα, υφυπουργός Περιβάλλοντος της Κολομβίας.

Ένας ανώτερος αξιωματούχος των Ηνωμένων Πολιτειών δήλωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ, ως η μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, υποστηρίζει εμβάθυνση των υποσχέσεων για την επίτευξη των στόχων του Παρισιού, αλλά δεν μπορεί να υποστηρίξει την απαίτηση για ετήσιες αναθεωρήσεις των δεσμεύσεων.

Επί του παρόντος, οι χώρες υποχρεούνται να επανεξετάζουν τις δεσμεύσεις τους κάθε πέντε χρόνια.

Οι διαπραγματευτές μάχονται επίσης για τη διατύπωση σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων για τα ορυκτά καύσιμα που περιλαμβάνονται στα συμπεράσματα της COP26. Η εν λόγω διατύπωση έχει βρει αντίθετες τις αραβικές χώρες – πολλές από τις οποίες είναι μεγάλοι παραγωγοί ορυκτών καυσίμων.

Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Επιτροπής αρμόδιος για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία , Φρανς Τίμερμανς δήλωσε την Πέμπτη ότι η αφαίρεση της εν λόγω διατύπωσης «θα ήταν ένα εξαιρετικά, εξαιρετικά κακό μήνυμα».

Τα ζητήματα χρηματοδότησης εξακολουθούν να κυριαρχούν στις συνομιλίες, με τις αναπτυσσόμενες χώρες να πιέζουν για αυστηρότερους κανόνες. Επιθυμούν να διασφαλιστεί ότι οι πλούσιες χώρες – των οποίων οι ιστορικές εκπομπές ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τη θέρμανση του πλανήτη- θα προσφέρουν μεγαλύτερη χρηματοδότηση στα φτωχότερα έθνη ώστε να τα βοηθήσουν να προσαρμοστούν στις κλιματικές επιπτώσεις.

Οι υπουργοί προσπαθούν επίσης να ολοκληρώσουν τους αμφιλεγόμενους κανόνες σχετικά με τις αγορές άνθρακα και τη διαφάνεια, οι οποίοι θα θέσουν σε εφαρμογή τη συμφωνία του Παρισιού ουσιαστικά απαιτούν συμφωνία σε διαφωνίες ετών.

Η τελική συμφωνία θα απαιτήσει ομόφωνη συναίνεση από τις σχεδόν 200 χώρες που υπέγραψαν τη συμφωνία του Παρισιού το 2015.

Το βράδυ της Πέμπτης, οι διπλωμάτες έσπευσαν να ξεκαθαρίσουν τους τεχνικούς όρους του εγχειριδίου κανόνων του Παρισιού, ενώ σε άλλες αίθουσες διαπραγματεύσεων οι υπουργοί των κυβερνήσεών τους συζητούσαν για άλλα πολιτικά επίμαχα σημεία.