COP26: 190 έθνη, περιφέρειες και οργανισμοί δεσμεύονται για τη σταδιακή κατάργηση της ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα

Ο πρόεδρος του Ηνωμένου Βασιλείου για την COP26, Alok Sharma, προώθησε την επίτευξη διεθνούς συμφωνίας για τη μετάβαση από τον άνθρακα [Robert Perry / EPA-EFE]

Οι μεγαλύτερες οικονομίες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οργανισμοί  ενώθηκαν σε έναν  «παγκόσμιο» συνασπισμό για να επιταχύνουν την κατάργηση της  παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα και της χρηματοδότησης νέων έργων με ορυκτά καύσιμα στην COP26, αναφέρει το edie.net, συνεργάτης του EURACTIV .

Η βρετανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι περισσότερα από 190 μέρη, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, της Πολωνίας και θεσμικών χρηματοπιστωτικών οργανισμών, συμφώνησαν σε μια σειρά μέτρων που θα οδηγήσουν στο τέλος του άνθρακα ως παγκόσμιας πηγής ενέργειας.

Οι δεσμεύσεις έχουν εκδοθεί μέσω μιας «Παγκόσμιας Δήλωσης για τη Μετάβαση από τον Άνθρακα στην Καθαρή Ενέργεια» στην COP26 στη Γλασκόβη. Αυτή αποτυπώνει τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα στις αναπτυσσόμενες χώρες, τα ευάλωτα έθνη και σε ορισμένους από τους μεγαλύτερους ρυπαντές του κόσμου.

Η δήλωση επιβεβαιώνει τις προσπάθειες των εθνών να τερματίσουν όλες τις νέες επενδύσεις που αφορούν στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η χρηματοδότηση μπορεί αντ’ αυτού να χρησιμοποιηθεί για την «ταχεία κλιμάκωση» της ανάπτυξης της παραγωγής με καθαρή ενέργεια, σημειώνει η Δήλωση.

Επιπλέον, ο συνασπισμός συμφώνησε η ηλεκτροπαραγωγή με άνθρακα να καταργηθεί  σταδιακά από τις μεγάλες οικονομίες έως το 2030 και στον υπόλοιπο κόσμο  έως το 2040. Αυτό, σύμφωνα με τη δήλωση, θα γίνει στο πλαίσιο μιας «δίκαιης μετάβασης» που θα ωφελήσει και τους εργαζόμενους και τις κοινότητες που σήμερα βασίζονται στη βιομηχανία άνθρακα.

Οι  νέες δεσμεύσεις ανοίγουν το δρόμο προς το τέλος περισσότερων από 40GW ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα σε 20 χώρες. Από την επικύρωση της Συμφωνίας του Παρισιού, υπήρξε μείωση κατά 76% του αριθμού των νέων και σχεδιαζόμενων μονάδων άνθρακα παγκοσμίως. Αυτό  ισοδυναμεί με περισσότερες από 1000GW ορυκτών καυσίμων.

Ο υπουργός Επιχειρήσεων και Ενέργειας Κούασι Κουαρτένγκ δήλωσε: «Η σημερινή ημέρα αποτελεί  ορόσημο στις παγκόσμιες προσπάθειές μας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, καθώς έθνη από όλες τις γωνιές του κόσμου ενώνονται στη Γλασκόβη για να δηλώσουν ότι ο άνθρακας δεν έχει πλέον θέση στη μελλοντική παραγωγή  ηλεκτρικής ενέργειας».

 «Οι σημερινές φιλόδοξες δεσμεύσεις των  διεθνών εταίρων μας αποδεικνύουν ότι το τέλος του άνθρακα είναι ορατό. Ο κόσμος κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Είναι έτοιμος να τερματίσει τη  μοίρα του άνθρακα και να αγκαλιάσει τα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη της  καθαρής ενέργειας», συμπλήρωσε ο ίδιος.

20 δισ. δολάρια για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα

Οι υπουργοί αναμένεται σηματοδοτήσουν την Ημέρα Ενέργειας (4 Νοεμβρίου) στην COP26 με την αναλυτική παρουσίαση συγκεκριμένων δεσμεύσεων.

Αναμένεται να ενώσουν τη συμφωνία “No New Coal Power” που εισήχθη από έξι έθνη του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο με τη Δήλωση για τη Μετάβαση από τον Άνθρακα στην Καθαρή Ενέργεια. Οι υπουργοί αναμένεται επίσης να επιβεβαιώσουν ότι κάθε νέα δημόσια χρηματοδότηση για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα θα σταματήσει μέχρι το τέλος του έτους.

Είναι γεγονός ότι  περισσότερα από 20 δισ. δολάρια δεσμεύτηκαν στην COP26 για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα σε παγκόσμιο επίπεδο με βασικό υπέρμαχο το Ην. Βασίλειο.

Νωρίτερα μάλιστα, οι ηγέτες των χωρών της G7 συμφώνησαν σε μια κοινή δέσμευση:  να διασφαλίσουν ότι οι τομείς ενέργειας των χωρών τους θα φτάσουν στο καθαρό μηδέν τη δεκαετία του 2030, προετοιμάζοντας τη μετάβαση ολόκληρης της οικονομίας μέχρι το 2050.

Στο νέο ανακοινωθέν περιλαμβάνεται λεπτομερώς η δέσμευση όλων των μελών της G7 να σταματήσουν τη  δημόσια χρηματοδότηση στον τομέα του άνθρακα αυτή τη δεκαετία. Αρκετά κράτη της G7 ήδη έχουν δεσμευτεί να τερματίσουν την παραγωγή άνθρακα πριν από το 2030. Αυτή η  δέσμευση είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Ιαπωνία, όπου  ο άνθρακας αντιπροσώπευε το 31% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κατά το οικονομικό έτος 2019-20 και αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο υποστηρικτή άνθρακα στον κόσμο, μετά την Κίνα.

Περιλαμβάνει επίσης μια δέσμευση για τερματισμό της άμεσης χρηματοδότησης σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα σε χώρες του ΟΟΣΑ έως το τέλος του 2021. Φημολογείται ότι η επίσημη ανακοίνωση αυτού θα γίνει στην COP26.

Διεθνής Διακήρυξη για τη Δίκαιη Μετάβαση

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου θα γιορτάσει επίσης την Ημέρα Ενέργειας εγκαινιάζοντας μια νέα Διεθνή Διακήρυξη για τη Δίκαιη Μετάβαση. Αυτή θα δεσμεύει έθνη και οργανισμούς να διασφαλίσουν ότι η απαλλαγή από τον άνθρακα θα δημιουργήσει νέες πράσινες θέσεις εργασίας και ευκαιρίες για την κοινωνία, ιδίως στις αναδυόμενες οικονομίες. Μέχρι στιγμής, 12 έθνη έχουν υπογράψει την εν λόγω  Διακήρυξη, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου και της Επιτροπής της ΕΕ.

Συμμαχία για την Εξάλειψη του Άνθρακα

Συνολικά 27 νέα μέλη προσχώρησαν στη Συμμαχία για την Εξάλειψη του Άνθρακα                   (Powering Past Coal Alliance – PPCA), ανεβάζοντας το συνολικό αριθμό των μελών σε 164 έθνη, πόλεις και περιφέρειες. 50 νέα μέλη  παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια του 2021, ενώ συμμετέχουν πλέον το 65% των χωρών του ΟΟΣΑ και της ΕΕ .

Στα σημαντικά νέα μέλη περιλαμβάνονται ο τρίτος μεγαλύτερος στόλος άνθρακα στην Ευρώπη, η Ουκρανία, η οποία στοχεύει σε σταδιακή κατάργηση έως το 2035 και η Χιλή, η οποία στοχεύει να επισπεύσει μια υφιστάμενη προθεσμία του 2040. Ο Μαυρίκιος έχει επίσης, δεσμευτεί να καταργήσει σταδιακά τη χρήση άνθρακα έως το 2030 και η Σιγκαπούρη γίνεται το πρώτο ασιατικό κράτος που προσχωρεί στη Συμμαχία.

Η Σλοβενία και η Εσθονία θα διαδραματίσουν σημαίνοντα ρόλο  στη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα εντός  ΕΕ καθώς η Εσθονία είναι ήδη απαλλαγμένη από τον άνθρακα. Επίσης, προσχώρησε κι η Κροατία τον Ιούνιο και ανακοίνωσε στην COP26 τη σταδιακή κατάργηση της χρήσης άνθρακα έως το 2033.

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν επίσης προσχωρήσει στην PCCA. Αναγνωρισμένα ιδρύματα όπως η NatWest, η HSBC, η Lloyds Bank, η Fidelity International, η Impax Asset Management, η Generation Investment Management, το Ethos Foundation, η SCOR Global Investments, η Vancity και η United Church of Canada έχουν επιβεβαιωθεί ως μέλη της Συμμαχίας.

Η Export Development Canada είναι ο πρώτος οργανισμός εξαγωγικών πιστώσεων που εντάσσεται στη Συμμαχία. Συνολικά, τα 33  μέλη της Συμμαχίας που ασχολούνται με τη χρηματοδότηση καλύπτουν περισσότερα από 17 τρις δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία.

Αρκετές υποεθνικές κυβερνήσεις και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας από χώρες που εξαρτώνται από τον άνθρακα έγιναν επίσης μέλη, όπως οι «πράσινες» πόλεις της Πολωνίας, πόλεις της Νότιας Αφρικής και των Φιλιππίνων.

Τέλος, η DTEK, ο μεγαλύτερος ιδιωτικός επενδυτής στον ενεργειακό τομέα της Ουκρανίας, έχει θέσει ως στόχο το 2040 για τη σταδιακή κατάργηση και η Indika Energy, μια ινδονησιακή ενεργειακή εταιρεία, σχεδιάζει να κλείσει τον τελευταίο σταθμό παραγωγής ενέργειας το 2047.

Ο Γκρεγκ Χαντς, Υπουργός Καθαρής Ανάπτυξης, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής του Ηνωμένου Βασιλείου, δήλωσε: «Η Συμμαχία είναι ένα φανταστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η συγκέντρωση εθνών, περιφερειών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μπορεί να προωθήσει την αλλαγή. Έτσι θα αφήσουμε πίσω τον άνθρακα και θα υλοποιήσουμε την ιστορική Συμφωνία του Παρισιού. Η αύξηση των παγκόσμιων δεσμεύσεων για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα είναι μια τεράστια νίκη που πρέπει να γιορτάσουμε . Η υποδοχή νέων μελών σήμερα, όπως η Χιλή και η Σιγκαπούρη, θα μας φέρει ένα ακόμη βήμα πιο κοντά στην εξασφάλιση ενός πιο πράσινου μέλλοντος από καθαρή, ανανεώσιμη ενέργεια».

Νωρίτερα φέτος, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου επιβεβαίωσε ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα θα απαγορευτεί στο Ηνωμένο Βασίλειο από τον Οκτώβριο του 2024. Αναμένεται μάλιστα ο τελευταίος σταθμός άνθρακα του Ηνωμένου Βασιλείου να τεθεί εκτός λειτουργίας ένα μήνα πριν από την προθεσμία αυτή.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) έχει υποστηρίξει ότι όλες οι χώρες και οι επιχειρήσεις πρέπει να σταματήσουν την κατασκευή νέων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα και να καταργήσουν πλήρως τις υφιστάμενες μονάδες μέχρι το 2030 στον ΟΟΣΑ και μέχρι το 2040 στον υπόλοιπο κόσμο.

Η Ημέρα Ενέργειας θα σηματοδοτηθεί από σημαντικές ανακοινώσεις για την επιτάχυνση της απεξάρτησης από τον άνθρακα και την εξυγίανση του παγκόσμιου ενεργειακού μείγματος, ενώ οι υπουργοί θα συμφωνήσουν σε μια συμφωνία για τη σταδιακή κατάργηση της χρηματοδότησης των ορυκτών καυσίμων.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο edie.net και αναδημοσιεύεται εδώ με την ευγενική άδεια.