Ανακύκλωση πλαστικών: έρευνα της Greenpeace, τί συμβαίνει στην Ελλάδα

Απορρίμματα σε εργοστάσιο ανακύκλωσης [World Bank/ Flickr]

Το 87,6% των πολιτών που συμμετείχαν σε έρευνα της Greenpeace για την ανακύκλωση πλαστικών, πιστεύει ότι μπορεί να βοηθήσει δραστικά το περιβάλλον. Ωστόσο, μόλις το 9,4% γνωρίζει την πραγματική σημασία του βασικότερου σήματος της ανακύκλωσης συσκευασιών στην Ελλάδα, γνωστού και ως Green Dot. Η πλαστική ρύπανση είναι πλέον ένα κοινά αναγνωρισμένο πρόβλημα και έχει ξεκινήσει αγώνας δρόμου για να βρεθεί λύση.

Στην έρευνα συμμετείχαν 6.631 πολίτες, οι οποίοι έδωσαν τις απαντήσεις τους στο ερωτηματολόγιο της Greenpeace διαδικτυακά. Πέρα από τη σημασία της στην προστασία του περιβάλλοντος, η πλειοψηφία των συμμετεχόντων (73%) πιστεύει ότι η ανακύκλωση είναι το βασικότερο που μπορεί να κάνει ένας πολίτης για να βοηθήσει. Μάλιστα, το 50% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η ανακυκλωσιμότητα ή μη ενός προϊόντος επηρεάζει πολύ τις αγορές τους. Η αξία που δίνουν οι πολίτες στην ανακύκλωση αντικατοπτρίζεται και στη συχνότητα που ανακυκλώνουν, με το 92% να δηλώνει ότι κάνει ανακύκλωση κάθε εβδομάδα.

«Είναι ξεκάθαρο ότι η ανακύκλωση αποτελεί για την πλειοψηφία της κοινωνίας τη βασική απάντηση στο ζήτημα της καλύτερης διαχείρισης των σκουπιδιών μας. Συνιστά πράγματι μία βελτίωση και μία πρόοδο προς ένα καλύτερο σύστημα διαχείρισης. Ωστόσο, ειδικά στο κομμάτι του πλαστικού, η γνώση μας για το τι είναι τελικά ανακυκλώσιμο και το τι μπορεί να απορροφήσει ο κλάδος της ανακύκλωσης είναι ιδιαίτερα ελλιπής», δήλωσε ο Άλκης Καφετζής υπεύθυνος της εκστρατείας για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace.

Όπως επισημαίνει η περιβαλλοντική οργάνωση, η ανακύκλωση θα βελτιωθεί μόνο όταν ο πολίτης καταλάβει ότι πρόκειται για μία σύνθετη διαδικασία, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πολυπλοκότητα των συσκευασιών που καλείται να διαχειριστεί. Ακόμα όμως και στο πλέον απλό παράδειγμα, όπως το πλαστικό μπουκάλι του εμφιαλωμένου νερού, ο κόσμος στην πλειοψηφία του (80%) δεν γνωρίζει πόσα είδη πλαστικού έχει ένα τέτοιο μπουκάλι. «Και αν η γνώση είναι περιορισμένη για μία τόσο απλή συσκευασία, τι συμβαίνει για πιο σύνθετες που έχουν πολλά στρώματα πλαστικού σε συνδυασμό με άλλα υλικά (όπως χαρτί και αλουμίνιο);» διερωτάται η Greenpeace.

Η κατάσταση με την ανακύκλωση πλαστικών σήμερα

Η Ελλάδα εισάγει περίπου 700.000 τόνους πρώτων υλών πλαστικών τους καλοκαιρινούς μήνες στις παραθαλάσσιες περιοχές και η παραγωγή απορριμμάτων αυξάνεται σημαντικά (π.χ. στην Πάρο, ο όγκος των απορριμμάτων αυξάνεται κατά ~ 76% τους μήνες Μάρτιο-Οκτώβριο), ενώ μόνο 8% των πλαστικών απορριμμάτων ανακυκλώνεται. Το μεγαλύτερο μέρος τους (84%) δε, οδηγείται σε ταφή, ενώ η ελληνική οικονομία χάνει περίπου 26 εκατ. ευρώ ετησίως εξαιτίας της πλαστικής ρύπανσης, καθώς αυτή επηρεάζει τον τουρισμό, την αλιεία και τη ναυτιλία.

Πρόσφατα το υπουργείο Περιβάλλοντος έκανε γνωστό πως επιδιώκει να βάλει τέλος στα πλαστικά μιας χρήσης νωρίτερα και από την Ευρωπαϊκή Οδηγία, αφού μέχρι τον Ιούνιο του 2020 πρόκειται να κατατεθεί σχετική νομοθετική ρύθμιση.

Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην 24η θέση με ποσοστό 18,9% στη λίστα των ευρωπαϊκών χωρών που εφαρμόζουν την ανακύκλωση, ενώ αντίθετα βρίσκεται δεύτερη στην ταφή απορριμμάτων, έχοντας μάλιστα, ποσοστό 80%.

Στόχος εντός της τετραετίας είναι το ποσοστό ανακύκλωσης να φτάσει το 30% και σε ορίζοντα δεκαετίας το 50%. Παράλληλα, επιδιώκεται έως το 2029 η ανάκτηση στην πηγή να είναι στο 50%, η ανάκτηση στις Μονάδες Επεξεργασίας στο 30% και να… πέσει η ταφή στο 20%.

Οι χωματερές και τα έργα διαχείρισης αποβλήτων

Σήμερα, σε όλη την χώρα λειτουργούν 53 παράνομες χωματερές (22 από αυτές στα νησιά και 21 στην Πελοπόννησο), ενώ η χώρα τιμωρείται με πρόστιμο 5 εκατ. ευρώ ανά έτος για αυτό τον λόγο. Την ίδια ώρα, δεν έχουν απορροφηθεί τα κονδύλια από το ΕΣΠΑ, καθώς από το σύνολο των 940 εκατ. ευρώ, μόνον 230 έχουν συμβασιοποιηθεί.

Αυτή την στιγμή, λειτουργούν 6 ΜΕΑ, εκ των οποίων οι τρεις είναι νέας τεχνολογίας (Ήπειρος, Δυτική Μακεδονία, Σέρρες) και οι υπόλοιπες παλαιάς που χρήζουν αναβάθμισης (Φυλή, Χανιά, Ηράκλειο). Ταυτόχρονα, άλλα πέντε έργα βρίσκονται σε φάση μελέτης – υλοποίησης (Αλεξανδρούπολη, Ηλεία, Φωκίδα, Θήβα, Αρχάνες), 3 σε αναμονή έναρξης στην Πελοπόννησο, 12 έργα σε δημοπράτηση και 40 έργα σε διαδικασία σύνταξης ή ολοκλήρωσης μελέτης.


Συζήτηση για τα απόβλητα και τη διαχείρισή τους

Το economix.gr, με την έμφαση που δίνει στα τεχνικά και οικονομικά θέματα που ενδιαφέρουν την πραγματική οικονομία, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, διοργανώνει το συνέδριο «WASTE2019 Στερεά και Υγρά Απόβλητα» την επόμενη εβδομάδα, στις 31 Οκτωβρίου, στην Αθήνα.

Το συνέδριο απευθύνεται στους συμμετέχοντες στην αγορά αλλά και στους λαμβάνοντες μέρος στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, για να ανοίξει η συζήτηση με βάση τα πραγματικά σημερινά δεδομένα και να βγουν συμπεράσματα για τις αναγκαίες πολιτικές και δράσεις.

Ανάμεσα στους ξεχωριστούς και σημαντικούς ομιλητές περιλαμβάνεται στην έναρξη ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης, ο ΓΓ Περιβάλλοντος Κωνσταντίνος Αραβώσης ενώ βασικός ομιλητής από πλευράς των θεσμικών φορέων θα είναι ο Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος.

Περισσότερα για το πρόγραμμα, τους ομιλητές και το συνέδριο μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα της διοργάνωσης.

Η ελληνική EURACTIV, euractiv.gr, είναι χορηγός επικοινωνίας του συνεδρίου WASTE2019 Στερεά και Υγρά απόβλητα


(το ρεπορτάζ της Μαρίνας Ξυπνητού

X