Ελλάδα 4.0: Αξιοποίηση της τεχνολογικής αλλαγής για μια συνεκτική και βιώσιμη οικονομική ανάκαμψη

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Greece-Elections_Horo-1 [greek_presidency.jpg]

Πώς μπορεί η ελληνική οικονομία να συνεχίσει την ανάκαμψή της; Η επένδυση σε δεξιότητες και τεχνολογικές αλλαγές θα αποτελέσει μέρος της λύσης, υποστηρίζει ο Σίριλ Μούλερ.

Ο Σίριλ Μούλερ είναι αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία.

Η Αθήνα υπήρξε πηγή σταθερών καλών ειδήσεων τους τελευταίους μήνες. Μετά από οκτώ χρόνια οικονομικής κρίσης, η Ελληνική οικονομία αυξάνεται και πάλι. Το 2018, υπήρξε ανάπτυξη  περίπου 2% και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι η ετήσια ανάπτυξη θα αυξηθεί στο 2,3% το 2020, παρά το επιδεινούμενο περιβάλλον στην Ευρώπη μέσα και έξω από αυτήν.

Η ανεργία μειώθηκε, αφού στο αποκορύφωμα της κρίσης, δηλαδή το 2013 ήταν 27,5% και το 2018 έπεσε στο 20%. Τον Αύγουστο του 2018, η Ελλάδα έφυγε από το τελευταίο της πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής μετά την εφαρμογή διαφόρων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με στόχο να αποτελέσει τη βάση για συνεχή ανάκαμψη.

Καθώς οι άμεσες πιέσεις της κρίσης πέφτουν, οι αρμόδιοι για τη χάραξη πολιτικής σκέπτονται τώρα τι χρειάζεται για να διατηρηθεί αυτή η αρχική ανάκαμψη και μακροπρόθεσμα. Η ανάκαμψη της Ελλάδας μετά την κρίση θα εξελιχθεί σε ένα ριζικά μεταβαλλόμενο παγκόσμιο και Ευρωπαϊκό οικονομικό πλαίσιο. Οι τεχνολογικές αλλαγές – η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση (κοινώς γνωστή ως Βιομηχανία 4.0), ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η οικονομία των δεδομένων – αλλάζουν ριζικά το σκηνικό για τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους της Ελλάδας.

Έχει ήδη δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για την ελληνική οικονομία, παρά την κρίση: δείτε τις αξιοσημείωτες ιστορίες επιχειρηματικής επιτυχίας στον κλάδο της τεχνολογίας της Ελλάδας με παγκόσμια εμβέλεια, όπως η πλατφόρμα κινητών Upstream, η εφαρμογή Beat για ταξί και το λογισμικό προσλήψεων Workable. Επιπλέον, ο αγροτικός τομέας της Ελλάδας διαθέτει εντυπωσιακά παραδείγματα για το πώς η τεχνολογία και οι σύγχρονες γεωργικές πρακτικές μπορούν να εκκινήσουν τη γεωργική παραγωγικότητα.

Οι επιτυχημένες επιχειρήσεις τεχνολογίας έχουν επωφεληθεί από τα Ελληνικά πλεονεκτήματα, όπως μια ισχυρή τοπική δεξαμενή ταλέντων, με ανταγωνιστικούς μισθούς και ένα καθιερωμένο παγκόσμιο δίκτυο μέσω της ελληνικής διασποράς. Αυτές οι επιτυχημένες ιστορίες δεν είναι ακόμα αντιπροσωπευτικές μιας νέας ελληνικής οικονομίας.

Και υπάρχει ένα μειονέκτημα: οι τεχνολογίες «διατάραξης» κινδυνεύουν να διευρύνουν τις οικονομικές και κοινωνικές διαιρέσεις μεταξύ νοικοκυριών, επιχειρήσεων και περιοχών εντός της Ελλάδας. Γιατί; Επειδή η τεχνολογία προσφέρει ολοένα και περισσότερες ευκαιρίες για εργαζόμενους με υψηλή εξειδίκευση και προωθημένες επιχειρήσεις, ενώ οι εργαζόμενοι με χαμηλή ειδίκευση και οι λιγότερο παραγωγικές επιχειρήσεις κινδυνεύουν ολοένα και περισσότερο να μείνουν πίσω.

Μια πρόσφατη έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας υποστηρίζει ότι η φημισμένη «μηχανή σύγκλισης» της Ευρώπης, η οποία εδώ και δεκαετίες έχει επιτύχει ορισμένα από τα υψηλότερα επίπεδα διαβίωσης και τα χαμηλότερα επίπεδα ανισότητας εισοδήματος στον κόσμο, χρειάζεται τώρα αναβάθμιση ώστε να συνεχίσει να προσφέρει ευκαιρίες σε όλους τους πολίτες, σε μια εποχή ριζικής τεχνολογικής αλλαγής.

Η Ελλάδα πρέπει να δώσει έμφαση σε πολιτικές που συνδυάζουν καλύτερες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και για τους ανθρώπους, έτσι ώστε να επωφεληθούν από τις τεχνολογικές αλλαγές. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα φιλικότερο επιχειρηματικό και καινοτόμο περιβάλλον για την προσέλκυση περισσότερων εγχώριων και ξένων επενδυτών.

Στην περίοδο προ κρίσης, η οικονομία της Ελλάδας ακολουθούσε ήδη τους γείτονές της, καθώς πολλές Ελληνικές επιχειρήσεις επέλεξαν να παραμείνουν μικρές, επικεντρώνονταν στην εγχώρια οικονομία και ασχολούνταν με δραστηριότητες χαμηλής παραγωγικότητας. Αυτό δεν έχει αλλάξει.

Η Ελλάδα έλαβε την 72η θέση από τις 190 στην αξιολόγηση Doing Business του 2019 (και τελευταία από 33 οικονομίες υψηλού εισοδήματος του ΟΟΣΑ), γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχει ευρύ περιθώριο για βελτιώσεις, ιδίως όσον αφορά την ευκολία εγγραφής ακινήτων, τη χορήγηση πίστωσης, την επιβολή συμβάσεων και την αντιμετώπιση της αφερεγγυότητας.

Σημαντικές βελτιώσεις στο σύστημα χορήγησης αδειών για επενδύσεις είχαν ήδη τεθεί σε εφαρμογή κατά τη διάρκεια της κρίσης και η ανάπτυξη ενός εθνικού κτηματολογίου που βρίσκεται σε εξέλιξη, θα διευκολύνει την απόκτηση περιουσίας.

Είναι ζωτικής σημασίας να επιταχυνθούν αυτές οι βελτιώσεις και να καλλιεργηθεί το αναδυόμενο οικοσύστημα καινοτομίας γύρω από την τεχνολογική βιομηχανία προκειμένου να σηματοδοτήσει στους εγχώριους και διεθνείς επενδυτές ότι η Ελλάδα είναι ανοικτή για τις επιχειρήσεις και είναι έτοιμη να εξάγει προϊόντα και υπηρεσίες παγκόσμιας κλάσης.

Οι καλύτερες ευκαιρίες για τους ανθρώπους έρχονται μέσω καλύτερων δεξιοτήτων και μιας αγοράς εργασίας που προσφέρει ευελιξία και προστασία στους εργαζόμενους. Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση στην παγκόσμια τάση οι μηχανές να αναλαμβάνουν καθημερινές και χειρωνακτικές εργασίες που προηγουμένως διεξήγαγαν οι άνθρωποι.

Για να είναι ανθεκτική στις διαταραχές της αγοράς εργασίας, η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει στους ανθρώπους της, να εξοπλίσει τους Έλληνες εργαζόμενους με ισχυρές ικανότητες ανάγνωσης και μαθηματικών, κριτική σκέψη, επίλυση προβλημάτων και διαπροσωπικές δεξιότητες.

Ενώ η Ελλάδα έχει από καιρό ισχυρό ιστορικό στους νέους που φοιτούν στο πανεπιστήμιο, η χώρα βρίσκεται πίσω από πολλούς ευρωπαίους γείτονές της, διασφαλίζοντας ότι όλα τα παιδιά της έχουν ισχυρές βασικές δεξιότητες.

Το 36% των Ελλήνων ηλικίας 15 ετών έπεσε κάτω από το βασικό επίπεδο γνώσης μαθηματικών στο Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Φοιτητών (PISA) του 2015 και έτσι δεν είναι προετοιμασμένοι να επωφεληθούν από την τεχνολογία.

Η φτώχεια διαδραματίζει ένα ρόλο: το ισοδύναμο ποσοστό για τους φοιτητές από τα φτωχότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα ήταν 60%, γεγονός που δείχνει ότι οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στην κοινωνική πρόνοια της Ελλάδας είναι μια απαραίτητη επένδυση στην επόμενη γενιά.

Η επιτυχία της οικονομικής ανάκαμψης της Ελλάδας θα εξαρτηθεί από το πόσο καλά είναι εξοπλισμένες οι εγχώριες επιχειρήσεις και οι άνθρωποι για να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες που δίνουν οι τεχνολογικές αλλαγές, λαμβάνοντας έμπνευση από τις τρέχουσες επιτυχίες ώστε να παραδωθεί η Ελλάδα 4.0

X