Η νέα γερμανική κυβέρνηση θα απαγορεύσει τη βιομετρική αναγνώριση προσώπου

«Απορρίπτουμε τη βιντεοπαρακολούθηση και τη χρήση βιομετρικής αναγνώρισης για σκοπούς επιτήρησης. Το δικαίωμα στην ανωνυμία, τόσο στους δημόσιους χώρους όσο και στο διαδίκτυο, πρέπει να διασφαλιστεί», αναφέρεται στη συμφωνία. [Clemens Bilan/EPA]

Η κυβέρνηση συνασπισμού της Γερμανίας σχεδιάζει να απαγορεύσει τη βιομετρική αναγνώριση προσώπου και να περιορίσει τη χρήση εργαλείων μαζικής παρακολούθησης – γεγονός που σηματοδοτεί μια απόκλιση από τη στάση της προηγούμενης κυβέρνησης.

Στη συμφωνία συνασπισμού μεταξύ των Γερμανών σοσιαλδημοκρατών, των Πρασίνων και του φιλελεύθερου FDP που παρουσιάστηκε την Τετάρτη (24 Νοεμβρίου), τα τρία κόμματα δεσμεύονται να απαγορεύσουν τις τεχνολογίες αναγνώρισης προσώπου σε δημόσιους χώρους και να περιορίσουν στο ελάχιστο τη χρήση εργαλείων μαζικής παρακολούθησης.

«Απορρίπτουμε τη βιντεοπαρακολούθηση και τη χρήση βιομετρικής αναγνώρισης για σκοπούς επιτήρησης. Το δικαίωμα στην ανωνυμία, τόσο στους δημόσιους χώρους όσο και στο διαδίκτυο, πρέπει να διασφαλιστεί», αναφέρεται στη συμφωνία.

Με βάση τη συμφωνία, τα τρία κόμματα θα πιέσουν επίσης για την απαγόρευση της αναγνώρισης προσώπου σε ευρωπαϊκό επίπεδο – στον νόμο για την τεχνητή νοημοσύνη που συζητείται επί του παρόντος.

Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια σαφή απόκλιση από την προσέγγιση της προηγούμενης κυβέρνησης υπό συντηρητική ηγεσία. Το 2020 ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Χορστ Ζεεχόφερ ανακοίνωσε σχέδια για τη χρήση αυτόματης αναγνώρισης προσώπου σε πολυάριθμους σιδηροδρομικούς σταθμούς και αεροδρόμια.

Έκτοτε, οι γερμανικές αρχές έχουν συσσωρεύσει τεράστιο όγκο βιομετρικών δεδομένων.

Ωστόσο, η Γερμανία δεν είναι η μόνη στη χρήση της αναγνώρισης προσώπου. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, οι αρχές επιβολής του νόμου σε 10 ακόμη χώρες της ΕΕ χρησιμοποιούν σήμερα την τεχνολογία, ενώ οκτώ ακόμη κράτη μέλη αναμένεται να ακολουθήσουν το παράδειγμα.

Επιτυχία για την κοινωνία των πολιτών

Διάφορες ομάδες της κοινωνίας των πολιτών χαιρέτισαν την απόφαση.

Μια ομάδα 65 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών έχει ήδη ξεκινήσει μια εκστρατεία με τίτλο «Διεκδικήστε το πρόσωπό σας» το 2020, η οποία κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ρυθμίσει αυστηρά τη χρήση βιομετρικών τεχνολογιών λόγω φόβων για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

«Αποτελεί μεγάλο επίτευγμα για την εκστρατεία το γεγονός ότι το αίτημά μας για μια Ευρώπη χωρίς βιομετρική επιτήρηση συμπεριλήφθηκε στη συμφωνία του γερμανικού κυβερνητικού συνασπισμού» όπως δήλωσε ο Ματ Μαρκς, εκπρόσωπος της λέσχης «Chaos Computer Club».

Ο Κόνσταντιν Μάτσερ της ΜΚΟ «digitalcourage» πρόσθεσε ότι «πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο για τους στόχους της εκστρατείας μας για την προστασία των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των ανθρώπων».

Οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας υποστηρίζουν επίσης την προσέγγιση της επερχόμενης γερμανικής κυβέρνησης.

Ο Όλιβερ Σούμε, πρόεδρος της «eco» – μιας εμπορικής ένωσης, χαιρετίζει την προσέγγιση της νέας γερμανικής κυβέρνησης.

«Στον δημόσιο τομέα… αυτή δεν είναι η κατάλληλη τεχνολογία για ασφάλεια» – δήλωσε ο Σούμε στην EURACTIV.

Συζητήσεις σε επίπεδο ΕΕ

Η ΕΕ έχει ήδη προτείνει τον περιορισμό της αναγνώρισης προσώπου στην πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση σε επίπεδο ΕΕ. Ωστόσο, η τρέχουσα νομική πρόταση περιλαμβάνει αρκετές εξαιρέσεις για την αντιμετώπιση επικείμενων κινδύνων – όπως η τρομοκρατία ή η απαγωγή, όπου επιτρέπεται η χρήση της αναγνώρισης προσώπου από τις αρχές επιβολής του νόμου.

Ωστόσο, η κοινωνία των πολιτών δεν είναι η μόνη που ζητά την απαγόρευση της αναγνώρισης προσώπου σε επίπεδο ΕΕ.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι επίσης στο πλευρό της. Στις αρχές Οκτωβρίου, ενέκρινε ψήφισμα που ζητούσε την απαγόρευση της τεχνολογίας αναγνώρισης προσώπου σε δημόσιους χώρους, στέλνοντας έτσι ένα ισχυρό μήνυμα στους συννομοθέτες στα κράτη μέλη.

Οι παρατηρητές δεδομένων της ΕΕ έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες. Επισημαίνοντας τους «εξαιρετικά υψηλούς» κινδύνους για την προστασία της ιδιωτικής ζωής, τα παρατηρητήρια ζήτησαν τη γενική απαγόρευση της τεχνολογίας.

Όπως δείχνουν τα πράγματα, οι επικριτές έχουν κερδίσει έναν ισχυρό υποστηρικτή στο μεγαλύτερο κράτος μέλος της Ευρώπης.