Ecofin: Ανοίγει ο δρόμος για μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ της ΕΕ

«Το ζήτημα αυτό συζητείται στο Συμβούλιο εδώ και πολύ καιρό, και χαίρομαι που καταλήξαμε κάπου» - όπως δήλωσε ο Σλοβένος υπουργός Οικονομικών Αντρέι Σίρτσελι. [EU Council Press Service]

Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν την Τρίτη (7 Δεκεμβρίου) σε μείωση του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) για αγαθά και υπηρεσίες που συνδέονται με την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, την προστασία της υγείας και τη μετάβαση σε μια πιο ψηφιακή οικονομία.

Ταυτόχρονα, συμφώνησαν να καταργήσουν σταδιακά έως το 2030 ορισμένους από τους υφιστάμενους χαμηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στα ορυκτά καύσιμα ή σε άλλα αγαθά που αυξάνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, ώστε η ένωση να επιτύχει τον στόχο για καθαρές μηδενικές εκπομπές έως το 2050.

«Το ζήτημα αυτό συζητείται στο Συμβούλιο εδώ και πολύ καιρό, και χαίρομαι που καταλήξαμε κάπου», δήλωσε ο Σλοβένος υπουργός Οικονομικών Αντρέι Σίρτσελι, ο οποίος και προήδρευσε της διαπραγμάτευσης στο Συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ. Η Σλοβενία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.

Οι σημερινοί ευρωπαϊκοί κανόνες ΦΠΑ χρονολογούνται πριν από σχεδόν 30 χρόνια. Η Επιτροπή πρότεινε τη μεταρρύθμισή τους το 2018.

Ο επίτροπος της ΕΕ για την Oικονομία, Πάολο Τζεντιλόνι, χαιρέτισε την ομόφωνη συμφωνία των υπουργών Οικονομικών των κρατών μελών, κάνοντας λόγο για «αποτέλεσμα μαραθώνιων διαπραγματεύσεων».

Οι φορολογικοί κανόνες συνήθως αργούν να προωθηθούν μέσω των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, καθώς η νομοθεσία της ΕΕ σε φορολογικά θέματα απαιτεί την ομόφωνη συμφωνία όλων των κρατών μελών της ΕΕ.

Ο κανονικός ελάχιστος συντελεστής ΦΠΑ της ΕΕ για όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες παραμένει στο 15% – εκτός από κάποιες εξαιρέσεις, όπου ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ πρέπει να είναι τουλάχιστον 5%.

Οι πραγματικοί φορολογικοί συντελεστές που εφαρμόζονται διαφέρουν μεταξύ των χωρών της ΕΕ και μεταξύ των προϊόντων.

Τα κράτη μέλη μπορούν ακόμη να διατηρήσουν τους ειδικούς συντελεστές ΦΠΑ, εφόσον δεν θέτουν σε κίνδυνο τους στόχους της ευρωπαϊκής πράσινης συμφωνίας. Ωστόσο, μια νέα ρήτρα «ίσης μεταχείρισης» καθιστά τις απαλλαγές αυτές διαθέσιμες σε όλα τα κράτη μέλη.

Οι υπουργοί συμφώνησαν επίσης ότι οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ και οι απαλλαγές για τα χημικά λιπάσματα και τα χημικά φυτοφάρμακα θα παραμείνουν σε ισχύ έως την 1η Ιανουαρίου 2032, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος στους αγρότες μικρής κλίμακας για να προσαρμοστούν.

Η συμφωνία θα επιτρέψει στις κυβερνήσεις να εφαρμόζουν χαμηλότερους συντελεστές ΦΠΑ σε προϊόντα και υπηρεσίες που θα πρέπει να καταστήσουν την οικονομία πιο κατάλληλη για την ψηφιακή εποχή, όπως η πρόσβαση στο διαδίκτυο και η ζωντανή μετάδοση πολιτιστικών και αθλητικών εκδηλώσεων.

Με γνώμονα την εμπειρία την πανδημία COVID-19, οι υπουργοί συμφώνησαν να προσθέσουν στον κατάλογο των προϊόντων που απολαμβάνουν χαμηλότερους συντελεστές ΦΠΑ και τον εξοπλισμό προστασίας της υγείας – όπως μάσκες προσώπου και άλλο ιατρικό εξοπλισμό, καθώς και είδη που θεωρούνται απαραίτητα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες.

Χαμηλότερος ΦΠΑ θα είναι επίσης δυνατός για προϊόντα που συνδέονται με την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής – όπως ποδήλατα, πράσινα συστήματα θέρμανσης και ηλιακούς συλλέκτες που εγκαθίστανται σε ιδιωτικές κατοικίες και δημόσια κτίρια.

Οι χαμηλότεροι συντελεστές θα καταστούν δυνατοί μετά τη διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τη συμφωνία, η οποία μπορεί να διαρκέσει έως τον Μάρτιο του 2022.