DSA: Οι ευρωβουλευτές κοντά σε συμφωνία για τις στοχευμένες διαφημίσεις, το σύστημα συστάσεων και την ευθύνη της αγοράς

Οι τελευταίες συμβιβαστικές τροπολογίες δείχνουν ότι τα σημεία διαφωνίας μεταξύ των πολιτικών ομάδων αμβλύνονται. [Bernhard Richter/Shutterstock]

Τα κύρια πολιτικά κόμματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται σύντομα να συμφωνήσουν σε βασικά σημεία της πρότασης για τον κανονισμό των διαδικτυακών υπηρεσιών, σύμφωνα με τις τελευταίες συμβιβαστικές τροπολογίες που είδε η EURACTIV. Παρόλα αυτά, οι συζητήσεις ενδέχεται να μην ολοκληρωθούν εντός της προθεσμίας του Δεκεμβρίου.

Οι συμβιβαστικές τροπολογίες στην Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) θα συζητηθούν την Τρίτη (23 Νοεμβρίου) στη συνάντηση της επικεφαλής ευρωβουλευτή Κρίστελ Σαλντεμόσε και των ομολόγων της από τις άλλες πολιτικές ομάδες.

Η Σαλντεμόσε δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να εξασφαλίσει πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις προτάσεις της σχετικά με την τροποποίηση της νομοθεσίας-ορόσημο της ΕΕ. Συγκεκριμένα, η Δανή νομοθέτης ασκεί πιέσεις για την ευθύνη των διαδικτυακών αγορών προς τους λιανοπωλητές τρίτων χωρών, την απαγόρευση της στοχευμένης διαφήμισης και την εξ ορισμού απενεργοποίηση των συστημάτων συστάσεων των πλατφορμών.

Οι διαφωνίες με άλλες πολιτικές ομάδες, ιδίως με τους φιλελεύθερους και τους χριστιανοδημοκράτες, σήμαινε ότι η DSA καθυστερεί σε σύγκριση με την αδελφή πρόταση – την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA). Η τελευταία πρόκειται να εγκριθεί από την Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (IMCO) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την Τρίτη.

Ωστόσο, οι τελευταίες συμβιβαστικές τροπολογίες δείχνουν ότι τα σημεία διαφωνίας μεταξύ των πολιτικών ομάδων αμβλύνονται.

Στοχευμένες διαφημίσεις

Ο συμβιβασμός συνεπάγεται την απόρριψη της πλήρους απαγόρευσης της στοχευμένης διαφήμισης, μιας εμβληματικής πρότασης του διακομματικού συνασπισμού «Tracking Free Ads», του οποίου η Σαλντεμόσε είναι μέλος. Το κείμενο αντικατοπτρίζει τον συμβιβασμό που επετεύχθη στην DMA, το οποίο περιλαμβάνει την πλήρη απαγόρευση για εμπορικούς σκοπούς μόνο για ανηλίκους.

Ο τρόπος με τον οποίο οι πλατφόρμες προσδιορίζουν την ηλικία των χρηστών αποτελεί επίσης αντικείμενο συζήτησης – με ορισμένους ευρωβουλευτές να πιέζουν για τον προσδιορισμό των «γνωστών» ως ανηλίκων. Το επίθετο «γνωστοί» τελικά αποσύρθηκε, καθώς δεν παρείχε νομική σαφήνεια.

Η ευρωβουλευτής Σαλντεμόσε πρόκειται να συμπεριλάβει διατάξεις που θα υποχρεώνουν τις πλατφόρμες να αξιολογούν την ηλικία των χρηστών τους με βάση τα δεδομένα που συλλέγουν – δήλωσε αξιωματούχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη EURACTIV. Ωστόσο, οι υποχρεώσεις αυτές δεν περιλαμβάνονται στους τελευταίους συμβιβασμούς.

Το αναθεωρημένο κείμενο του άρθρου 24 επαναλαμβάνει επίσης την ανάγκη να ζητείται η συγκατάθεση των χρηστών για την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων για στοχευμένη διαφήμιση. Το ίδιο περιλαμβάνεται και στον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Δεδομένων, τον νόμο της ΕΕ για την προστασία της ιδιωτικής ζωής.

Επιπλέον, «οι επιγραμμικές πλατφόρμες διασφαλίζουν ότι η άρνηση της συγκατάθεσης δεν θα είναι πιο δύσκολη ή χρονοβόρα για τον παραλήπτη από ό,τι η παροχή συγκατάθεσης», αναφέρει το κείμενο.

Συστήματα συστάσεων

Η Σαλντεμόσε ήθελε να απενεργοποιήσει τα συστήματα συστάσεων των διαδικτυακών πλατφορμών από προεπιλογή. Ως αποτέλεσμα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (όπως το Facebook ή το Instagram) δεν θα εξατομικεύουν την εμπειρία του χρήστη με βάση τις ατομικές προτιμήσεις, εκτός εάν οι χρήστες το επιλέξουν.

Αν και η πρόταση δεν πέρασε, το άρθρο 29 αναθεωρήθηκε ώστε να συνιστά στις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες να παρέχουν τουλάχιστον μία επιλογή που δεν βασίζεται στο προφίλ. Επιπλέον, οι χρήστες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα «να επιλέγουν και να τροποποιούν ανά πάσα στιγμή την προτιμώμενη επιλογή τους για κάθε ένα από τα συστήματα συστάσεων που καθορίζει τη σχετική σειρά των πληροφοριών που τους παρουσιάζονται».

Επιπλέον, όλες οι διαδικτυακές πλατφόρμες θα πρέπει να καταστήσουν εύκολα προσβάσιμες τις «κύριες παραμέτρους» του αλγορίθμου τους για την κατάταξη του περιεχομένου και την εξατομίκευση της εμπειρίας του χρήστη. Αυτό περιλαμβάνει, τουλάχιστον, τον κατάλογο των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της συνάφειας του περιεχομένου, τον στόχο της βελτιστοποίησης, τον τρόπο με τον οποίο το σύστημα αλληλεπιδρά με τη συμπεριφορά των χρηστών και τη σχετική βαρύτητα κάθε παραμέτρου.

Ευθύνη της αγοράς

Μια άλλη εμβληματική πρόταση είναι η ευθύνη των διαδικτυακών αγορών, στις οποίες περιλαμβάνονται οι ιστότοποι ηλεκτρονικού εμπορίου όπου πολλαπλά μέρη μπορούν να ανταλλάσσουν υπηρεσίες και προϊόντα.

Η Σαλντεμόσε υποστηρίζει ότι οι διαδικτυακές αγορές είναι υπεύθυνες για έναν πωλητή που εδρεύει σε τρίτη χώρα, ο οποίος δεν μπορεί να προσεγγιστεί νομικά βάσει των διατάξεων περί ιχνηλασιμότητας του άρθρου 22.

Τα μέτρα επικρίθηκαν ως δυσανάλογα, ιδίως προς τις μικρότερες πλατφόρμες που έχουν μικρότερες δυνατότητες να διασφαλίσουν τη συμμόρφωσή τους. Οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις απολαμβάνουν γενικές εξαιρέσεις ευθύνης βάσει του άρθρου 16, το οποίο, ωστόσο, προβλέπει απαλλαγή από το άρθρο 22.

Ο τελευταίος συμβιβασμός εισάγει ένα σύστημα απαλλαγής για τους εν λόγω μικρότερους φορείς που θα μπορούν να ζητούν ολική ή μερική απαλλαγή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ θα πρέπει να καθορίσει αυτή τη διαδικασία μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, σε διαβούλευση με τις αρμόδιες εθνικές αρχές.

Επιπλέον, το νέο κείμενο υποδηλώνει ότι οι χρήστες ενδέχεται να είναι σε θέση να μηνύουν απευθείας τις πλατφόρμες με βάση την DSA. Θα έχουν το δικαίωμα να ζητούν «αποζημίωση από τους παρόχους υπηρεσιών διαμεσολάβησης, για κάθε άμεση ζημία ή απώλεια που υπέστησαν λόγω παράβασης από τους παρόχους υπηρεσιών διαμεσολάβησης των υποχρεώσεων, οι οποίες θεσπίζονται βάσει του παρόντος κανονισμού».

Πιθανές νέες καθυστερήσεις

Η DSA θα τεθεί σε ψηφοφορία στην IMCO στις 9 Δεκεμβρίου. Παρ’ όλα αυτά, ένας δεύτερος αξιωματούχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δήλωσε στη EURACTIV ότι το χρονοδιάγραμμα ενδέχεται να μην είναι ρεαλιστικό, καθώς η συζήτηση για τις αιτιολογικές σκέψεις έχει μόλις αρχίσει. Πολλά βασικά σημεία των διαπραγματεύσεων δεν είχαν συμπεριληφθεί στις αιτιολογικές σκέψεις – όπως τόνισε ο αξιωματούχος- πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να συζητηθούν διεξοδικά και να συμφωνηθούν.