Κατάινεν: απαραίτητη η καινοτομία για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών ζητημάτων

Ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Επίτροπος αρμόδιος για θέματα Απασχόλησης, Ανάπτυξης, Επενδύσεων και Ανταγωνιστικότητας Γίρκι Κατάινεν.

Κατά τη διάρκεια της εβδομάδος κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φιλοξενεί τις φετινές «Ημέρες Βιομηχανίας της ΕΕ» (EU Industry Days 2019), μια σειρά διασκέψεων που εξετάζουν τις βασικές βιομηχανικές προκλήσεις της χρονιάς, η EURACTIV συζήτησε με τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν, Jyrki Katainen για την απόσταση που έχουν καλύψει οι βιομηχανίες της ΕΕ από το 2014 έως τώρα.

Ο Jyrki Katainen είναι αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Απασχόληση, την Ανάπτυξη, τις Επενδύσεις και την Ανταγωνιστικότητα, καθώς και πρώην πρωθυπουργός της Φινλανδίας.

Μίλησε στον δημοσιογράφο Samuel Stolton της EURACTIV.com.

Πώς θα αξιολογούσατε τη στρατηγική για τη βιομηχανική πολιτική που εφαρμόζει η Επιτροπή; Θεωρείτε ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση σε σχέση με το 2014;

Προφανώς και η σκληρή δουλειά που έχουμε κάνει πρέπει να συνεχιστεί στο μέλλον. Θα έλεγα ότι η βιομηχανία της ΕΕ βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση τώρα, λόγω του γεγονότος ότι οι επενδύσεις ξεκίνησαν να αυξάνονται. Αυτό μας επέτρεψε να ενισχύσουμε τους βιομηχανικούς μας τομείς και να βελτιώσουμε τη θέση μας στην παγκόσμια σκηνή.

Για παράδειγμα, χωρίς τον ισχυρό βιομηχανικό μας τομέα, δεν θα είχαμε τη δυνατότητα να υπογράψουμε την πρόσφατη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της ΕΕ και της Ιαπωνίας, η οποία αποτελεί μεγάλο επίτευγμα για εμάς.

Καλά όλα αυτά, αλλά δεν είναι αλήθεια ότι τα επίπεδα των επενδύσεων παραμένουν ακόμα χαμηλότερα από τα επίπεδα πριν από την κρίση;

Αυτό είναι αλήθεια, είμαστε ακόμα λίγο πιο κάτω από τα επίπεδα πριν από την κρίση, αλλά πηγαίνουμε προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η ΕΕ βρίσκεται υπό πολιτική, γεωπολιτική και οικονομική πίεση τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές επίπεδο, διακινδυνεύοντας έτσι την υπονόμευση των επενδύσων και της καινοτομίας στην Ευρώπη. Ανησυχείτε για το τι μπορεί να σημαίνει αυτό για το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας; Σε ποιες δυνάμεις θα πρέπει να βασίσει η ΕΕ τη στρατηγική της;

Φυσικά, αυτός είναι ένας χρόνος δοκιμών για την Ευρώπη, αλλά και μια εποχή εξαιρετικών ευκαιριών. Έχουμε τόσα πολλά πράγματα για τα οποία είμαστε ενθουσιασμένοι.

Για την ΕΕ, οι δύο μεγαλύτεροι παράγοντες της οικονομικής ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια θα είναι το πακέτο κυκλικής οικονομίας και το έργο που κάνουμε στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης (Artificial Intelligence-Al). Στους στόχους μας για την Κυκλική Οικονομία, θα αναδειχτούμε ως παγκόσμια δύναμη για την επίτευξη των Στόχων Αειφόρου Ανάπτυξης.

Επιπλέον, στην ευρωπαϊκή μας προσέγγιση στην Τεχνητή Νοημοσύνη ενθαρρύνουμε την υιοθέτηση της τεχνολογίας τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα με τα κατάλληλα επενδυτικά πλαίσια, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τις απαραίτητες δεοντολογικές και νομικές εκτιμήσεις που θα πρέπει να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πολιτικής καθώς η εδραίωση του ΑΙ βρίσκεται όλο και πιο κοντά στην πραγματικότητα.

Η χώρα σας, η Φινλανδία, ξεκίνησε πρόσφατα ένα φιλόδοξο σχέδιο για την εκπαίδευση του 1% του πληθυσμού της πάνω στις βασικές αρχές της Τεχνητής Νοημοσύνης. Θα μπορούσε αυτό να αποτελέσει ένα μελλοντικό πρότυπο για προγράμματα έρευνας, ανάπτυξης και κατάρτισης σε όλη την ΕΕ;

Θα μπορούσε πράγματι να αποτελέσει ένα τέτοιο πρότυπο. Το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι έχει δημιουργήσει ένα πλήρως ανοικτό μάθημα που ονομάζεται «Elements AI». Η χώρα θέλει πραγματικά να επενδύσει στην κατανόηση της τεχνολογίας από τους πολίτες. Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομίας και Εργασίας έχει διαμορφώσε μια ειδική ομάδα για τη στρατηγική στην τεχνητή νοημοσύνη.

Η γνώση της AI είναι σημαντική επειδή θα αυξήσει την παραγωγικότητα και θα αλλάξει τον τρόπο που δουλεύουμε στις επιχειρήσεις, επιτρέποντας στους ανθρώπους να γίνουν ακόμη πιο ανθεκτικοί στην αγορά εργασίας. Και όχι μόνο, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί επίσης να βελτιώσει την υγεία, την πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες. Πρέπει να προσέξουμε να μη μείνει κανείς πίσω. Η παιδεία εδώ είναι σημαντική.

Πώς μπορείτε να διασφαλίσετε ότι τα εννέα δισεκατομμύρια δολάρια της δαπάνης για τη Ψηφιακή Ευρώπη θα επενδυθούν σε έργα που θα επιτρέψουν στους πολίτες της ΕΕ να είναι πιο ευέλικτοι στην ψηφιακή αγορά εργασίας;

Μέρος των δαπανών θα διατεθεί σε επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές και η Επιτροπή επιθυμεί να διασφαλίσει ότι ένα μέρος του προϋπολογισμού θα αφιερωθεί στην βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού της ΕΕ.

Οι υψηλού επιπέδου τεχνικοί εμπειρογνώμονες στον τομέα της ανάλυσης, της ασφάλειας του κυβερνοχώρου και της AI είναι από τους εργαζόμενους με τις περισσότερες απαιτήσεις σε όλο το μπλοκ. Τα κράτη μέλη μας δεν μπορούν να προσφέρουν αρκετούς εξειδικευμένους επαγγελματίες. Η εκπαίδευση των ατόμων αυτών είναι πολύ σημαντική για την ικανοποίηση αυτών των αναγκών.

Ένα πρόσφατα δημοσιευμένο έγγραφο στρατηγικής από μια κορυφαία εμπορική ένωση της ΕΕ, την Orgalim, υποστηρίζει ισχυρές αλληλεπιδράσεις στην ώθηση των τεχνολογικών εξελίξεων και στην αντιμετώπιση των κοινωνικών αναγκών (κυρίως στον τομέα της κλιματικής αλλαγής, την περιβαλλοντική πίεση και τις δημογραφικές ανισορροπίες). Τι πιστεύετε για αυτό το όραμα; Είναι αυτός ένας καλός τρόπος για να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης;

Σίγουρα. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα ζητήματα του κλίματος χωρίς τεχνολογική πρόοδο. Οι καινοτομίες είναι απαραίτητες. Η καινοτομία είναι σημαντική για την κοινωνική δικαιοσύνη και τους περιβαλλοντικούς στόχους και η τεχνολογία είναι ο πυρήνας όλων όσων κάνουμε.

Τα επιτεύγματα της ΕΕ (κυρίως η εσωτερική αγορά, η εμπορική πολιτική) συνέβαλαν στην παγκόσμια επιτυχία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Βλέπετε ήδη ή περιμένετε η βιομηχανία να διαδραματίσει εξέχοντα ρόλο στην προώθηση τους;

Σίγουρα. Ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ είναι επιτυχής οφείλεται στο γεγονός ότι έχουμε μια ενιαία αγορά και έχουμε κάνει πολλά άλματα σε εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες. Η ΕΕ είναι η πρώτη αγορά δοκιμών για νέες καινοτομίες.

Η ΕΕ αντιμετωπίζει διάφορες προκλήσεις που συνδέονται με τις οικονομικές ανισορροπίες μεταξύ των μελών της ΕΕ, ιδίως – αλλά όχι περιοριστικά – όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση. Σε αυτό το πλαίσιο, είπατε πρόσφατα αναφερόμενος στην ελληνική κυβέρνηση ότι «η εμπιστοσύνη είναι σαν το οξυγόνο – παρατηρείται μόνο όταν τελειώνει». Πώς μπορεί, λοιπόν, μια μελλοντική Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι πολίτες των λιγότερο ανθεκτικών οικονομικών περιοχών του μπλοκ θα έχουν καλή πρόσβαση στις θέσεις εργασίας καθώς επίσης την πεποίθηση ότι η τεχνολογική βιομηχανία της ΕΕ θα μπορεί να είναι ανταγωνιστική σε παγκόσμια κλίμακα;

Νομίζω ότι πρέπει να ρωτήσουμε τους ανθρώπους στο ίδιο το πεδίο, στα εργοστάσια. Έχω προσπαθήσει να ενθαρρύνω τα επενδύσεις, οι οποίες είναι που δίνουν κουράγιο στον κόσμο. Με αυτόν τον τρόπο ελπίζουμε ότι θα αυξηθεί η ευρύτερη εμπιστοσύνη στις κοινωνίες.

Ένας τομέας στον οποίο πιστεύω ότι σημειώσαμε μεγάλη πρόοδο είναι η βελτίωση της γενικότερης συνειδητοποίησης των περιβαλλοντικών ζητημάτων, τα οποία εξετάζονται πολύ περισσότερο σε σχέση με πριν. Η κυκλική οικονομία ενίσχυσε την εμπιστοσύνη των λαών αναφορικά με το ότι η ανάπτυξη μπορεί επίσης να είναι βιώσιμη.

Φυσικά, οι άνθρωποι σε όλη την ήπειρο είχαν από πάντα ανησυχίες αναφορικά με το ότι ο αντίκτυπος της ανάπτυξης στον ευρύτερο πολιτισμό θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες. Με τις καινοτόμες προσεγγίσεις της ΕΕ για τη βιομηχανία και πιο δημιουργικούς τρόπους παραγωγής, είμαστε σε θέση να αποδείξουμε ότι η ανάπτυξη μπορεί να είναι βιώσιμη μακροπρόθεσμα.

[Τη συνέντευξη επιμελήθηκε ο Sam Morgan]

X