Με βάση ποιο Σύνταγμα μας έχουν στερήσει τα πεζοδρόμια;

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

πλατείο - κέντρο πόλης - πεζοί - ποδηλάτες [ΑΠΕ-ΜΠΕ]

του Θανάση Φροντιστή

Aξιότιμοι κύριοι,

Δεν είμαι ο μόνος πεζός που περπατώ κάθε μέρα στο οδόστρωμα, αφού τα πεζοδρόμια είναι είτε ανύπαρκτα, είτε απροσπέλαστα. Τι άλλο μου έχει απομείνει; Ο εγκλεισμός, ο φόβος, ο πλήρης αποκλεισμός από την κοινωνία που θεωρούσα χώρο μου, ο αποκλεισμός από την αγκαλιά των παιδιών και των εγγονιών μου.

Μη με ρωτάτε τι σχέση έχετε εσείς στην ΠΟΜΙΔΑ με όλα αυτά. Με λίγη υπομονή, διαβάζοντας αυτό το σύντομο σημείωμα, θα έχετε την απάντηση.

Εκπροσωπώ την σύζυγό μου, που ως ιδιοκτήτρια είναι μέλος σας, αλλά μετέχω και στη νεοσύστατη κίνηση πολτών για την απόδοση των πεζοδρομίων στους πεζούς. Υπό αυτές τις δύο ιδιότητες σας απευθύνω αυτή την ανοιχτή επιστολή. Όχι για να αντιδικήσω μαζί σας, αλλά, αντίθετα, για να σας βοηθήσω να προασπίσετε περισσότερο από όσο το κάνετε το δίκαιο των μελών σας, σε μια υπόθεση με την οποία φοβάμαι, ότι δεν έχετε ίσως καταπιαστεί. Η οποία όμως επιβαρύνει τους ιδιοκτήτες ακινήτων πανελλαδικά, με ένα σημαντικό οικονομικό βάρος και μια μεγάλη ευθύνη που όμως δεν τους ανήκει. Ή που τους ανήκει μόνο ένα μικρό μέρος. Να διευκρινίσω όμως, ότι σας γράφω αυτή την επιστολή, όχι για να υπερασπιστώ τα δικαιώματα των ιδιοκτητών, αυτό είναι δική σας δουλειά, αλλά για να προβάλλω και να υπερασπιστώ τα δικαιώματα των πεζών, που είναι και δική μου δουλειά. Πιστέψτε με, τα δύο συμπίπτουν, όπως θα αποδειχτεί παρακάτω. Ανέλαβα αυτήν την πρωτοβουλία ως ένας απλός πολίτης, που όμως δεν δέχεται αδιαμαρτύρητα να του αρνούνται το στοιχειώδες δικαίωμα, το κατοχυρωμένο από το Σύνταγμα της χώρας μας στο άρθρο 5, παρ. 1, το «δικαίωμα στη χρήση των κοινών τοις πάσι, απορρέον από το αυτοτελές δικαίωμα στην προσωπικότητα». Εννοώ, το δικαίωμα της «ελεύθερης, συνεχούς, ασφαλούς και ανεμπόδιστης χρήσης των πεζοδρομίων, που αποτελούν δημόσιο χώρο. Για όλους τους πεζούς, ιδίως για τους ανάπηρους και τις μανάδες/γιαγιάδες/παππούδες που κάνουν περίπατο τα μωρά τους στα αμαξίδια!

Τα πεζοδρόμια, αγαπητοί κύριοι της ΠΟΜΙΔΑ, είναι πράγματι μια πολύ παλιά, πονεμένη ιστορία. Γνωστή σε όλους τους πεζούς. Σε όλες τις οργανώσεις που διαμαρτύρονται κατά καιρούς, σε όλα τα ΜΜΕ που συχνά δημοσιεύουν ιστορίες πεζών που δεν μπορούν να περπατήσουν ελεύθερα στα απροσπέλαστα πεζοδρόμια, ή που είχαν σοβαρά ατυχήματα. Γνωστή όμως ιστορία και στους κύριους υπεύθυνους για την επικρατούσα απαράδεκτη και κατά καιρούς τραγική κατάσταση των πεζοδρομίων, τους ΟΤΑ. Το γιατί θα φανεί ξεκάθαρα παρακάτω.

Πέρα από το Σύνταγμα που κατοχυρώνει το δικαίωμα των πεζών στην ελεύθερη χρήση των πεζοδρομίων, πέρα από τον Χάρτη των Δικαιωμάτων των πεζών που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 1988, πέρα από την διακήρυξη της Κοπεγχάγης του 1996 ή το Πράσινο Βιβλίο για το Αστικό Περιβάλλον και άλλα Ευρωπαϊκά νομοθετήματα, υπάρχει μια πλειάδα ελληνικών νόμων που έχουν ψηφιστεί και ισχύουν επί δεκαετίες χωρίς όμως να έχουν λύσει το πρόβλημα της Ελεύθερης, Συνεχούς, Ασφαλούς και Ανεμπόδιστης κυκλοφορίας των πεζών στα πεζοδρόμια, τα οποία, όλα, πρέπει υποχρεωτικά να διαθέτουν μια ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ ΟΔΕΥΣΗΣ. Ρίξτε μια ματιά σε μερικά από αυτά τα νομοθετήματα. Πιστεύω ότι υπάρχουν και άλλα, τα οποία δεν κατάφερα να εντοπίσω:

1. Π.Δ. 20/3/1926
2. Νόμοι 4014/2011, 4178/2013, 4495/2017 για την αυθαίρετη δόμηση
3. Άρθρο 24 του ΤΕΕ
4. Ν. 1577/1985 Γ.Ο.Κ
5. Ν. 2696/ Περί Κ.Ο.Κ.
6. Εγκύκλιος 85195/55/2000 για ΑΜΕΑ
7. Απόφαση ΥΠΕΧΩΔΕ 52716/2001
8. Απόφαση ΥΠΕΧΩΔΕ Γ4α/Φ. 201/1791/1998
9. Νομικό πλαίσιο και κανονιστικές αποφάσεις για πεζόδρομους και πεζοδρόμια
10. Ποινικός Κώδικας Άρθρο 292, παρ. 1
11. Άρθρα 9 και 47 του Ν. 2696/1999
12. Το άρθρο 367 «πεζοδρόμια», παρ. 2 του Π.Δ. 14/07 ΦΕΚ 580/27.7.1999
13. Ν. 1080/80 ΦΕΚ 246 Α)
14. Πόρισμα του Συνήγορου του Πολίτη του 2006 για την υπόθεση 984/11.4.1999

Με εξαίρεση το εξαίρετο Πόρισμα του Συνήγορου του Πολίτη, που έχει όμως μόνο συμβουλευτικό χαρακτήρα, οι παραπάνω νόμοι και διατάξεις συνιστούν μια πολυνομία, που ως γνωστό μπερδεύει παρά ξεκαθαρίζει το πρόβλημα της μη προσβασιμότητας των πεζοδρομίων. Όλοι βέβαια αυτοί οι νόμοι, κατά τα άλλα, κατοχυρώνουν το δικαίωμα στην Ελεύθερη, Συνεχή, Ασφαλή και Ανεμπόδιστη Όδευση των πεζών και των ΑΜΕΑ στα πεζοδρόμια! Η οποία όμως, για όλους εμάς τους πεζούς, είναι όνειρο θερινής νυκτός. Γιατί; Γιατί απλά οι νόμοι δεν εφαρμόζονται. Και γιατί δεν εφαρμόζονται; Γιατί όλοι αυτοί οι νόμοι, κατά την προσωπική μου άποψη, κατά παράβαση του Συντάγματος, προβλέπουν ότι την ευθύνη και το κόστος για την κατασκευή, ανακατασκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων την έχουν οι παρόδιοι ιδιοκτήτες! Η ρύθμιση αυτή είναι κατά τη γνώμη μου αντισυνταγματική, κύριοι της ΠΟΜΙΔΑ, ας το δουν οι νομικοί σας, γιατί τα πεζοδρόμια δεν είναι ιδιωτικός, είναι κοινόχρηστος χώρος που χρησιμοποιείται από όλους τους διερχόμενους. Δεν είναι τμήμα του οικοπέδου των παρόδιων ιδιοκτητών. Άρα την ευθύνη και το κόστος των πεζοδρομίων αυτών πρέπει να την έχουν, όπως την έχουν για τους δρόμους τους, οι Δήμοι, δηλ. όλοι οι δημότες, ίσως κατά ένα ελάχιστο ποσοστό να επιβαρύνονται περισσότερο οι παρόδιοι ιδιοκτήτες, χωρίς όμως να είναι επιφορτισμένοι με τη βαριά ευθύνη γι’ αυτά, δηλ. την κατασκευή, ανακατασκευή και συντήρησή τους.

Οι παραπάνω νόμοι προβλέπουν, ότι ο δήμος «υποχρεούται» να κάνει αυτό που δεν κάνουν οι παρόδιοι ιδιοκτήτες για τα πεζοδρόμια, ακολουθώντας τους λεπτομερείς κανονισμούς και τις οδηγίες που παρέχουν οι κανονιστικοί νόμοι του ΥΠΕΧΩΔΕ, του ΤΕΕ, κ.λ.π. Τα αρνητικά πρακτικά αποτελέσματα για μας τους πεζούς από την μη εφαρμογή όλων αυτών των νόμων είναι:
α) οι παρόδιοι ιδιοκτήτες να κατασκευάζουν τα πεζοδρόμια όπως βολεύει τον καθένα χωριστά! Συνήθως, τα θεωρούν προέκταση του κήπου τους, φυτεύουν δέντρα, η θάμνους, κατασκευάζουν διάφορες κατασκευές, κλπ., που όλα ακόμα και αποκλείουν την όποια όδευση πεζών, αναπήρων, αμαξιδίων.
β) οι ΟΤΑ κάνουν πως δεν τα βλέπουν, δεν εφαρμόζουν τον νόμο που προβλέπει συγκεκριμένες ευθύνες γι’ αυτούς και αποδίδουν τα όποια προβλήματα στους παρόδιους ιδιοκτήτες νίπτοντας τας χείρας τους! Μάλιστα, μερικοί ΟΤΑ εκμεταλλεύονται τα πεζοδρόμια ενοικιάζοντάς τα σε παρόδια καταστήματα!
γ) το κράτος και στην περίπτωση αυτή, το παίζει ανεύθυνο!

Και όλα αυτά γιατί όλοι οι πολιτικοί σε τοπικό, περιφερειακό, ή κεντρικό επίπεδο υπολογίζουν το πολιτικό κόστος! Η Κίνηση Πολιτών για την απόδοση των πεζοδρομίων στους πεζούς, δημοσιοποιεί την παρακάτω πρόταση προς εσάς, αλλά και προς κάθε υπεύθυνο, και επιφυλάσσεται να την αποστείλει και στα ΜΜΜ και όχι μόνο και να προβεί και σε άλλες ενέργειες:

ΠΡΟΤΑΣΗ

Με μια απλή τροποποίηση του νομικού πλαισίου που είναι άριστο κατά τα άλλα, η ευθύνη για την κατασκευή, ανακατασκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων σύμφωνα με τις υπάρχουσες άριστες προδιαγραφές, να περάσει από τους παρόδιους ιδιοκτήτες στους δήμους και να χρηματοδοτείται όπως και οι δρόμοι. Αφού και τα πεζοδρόμια είναι κοινόχρηστοι χώροι. Έτσι, και εμείς οι πεζοί, έχοντας έννομο συμφέρον, θα γνωρίζουμε ποιους θα παραπέμπουμε στον εισαγγελέα για μη εφαρμογή του νόμου, δηλ. για μη Ελεύθερη, Συνεχή, Ασφαλή και Ανεμπόδιστη όδευση στα πεζοδρόμια και για διακινδύνευση της ζωής ή της αρτιμέλειας των πεζών. Λοιπόν, ενστερνιστείτε και σεις το σύνθημά μας:

ΑΠΟΔΩΣΤΕ ΤΑ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟΥΣ.

X