Μεταναστατευτικό: η κρίση τελείωσε, η κρίση συνεχίζεται

Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος [European Commission]

Η μεταναστευτική κρίση στην Ευρώπη έχει τελειώσει. Σύμφωνα τουλάχιστον, με τα στατιστικά στοιχεία.

Περίπου 634.700 αιτήσεις ασύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση υποβλήθηκαν το 2018, δηλαδή 10% λιγότερες από αυτές του 2017, φτάνοντας το επίπεδο του 2014, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης Ασύλου την περασμένη εβδομάδα. Οι αιτήσεις ασύλου καορυφώθηκαν το 2015 και το 2016 με 1,4 εκατ. και 1,3 εκατ., αντίστοιχα.

«Επιστρέφουμε στα επίπεδα προ κρίσης. Βρισκόμαστε στο σωστό δρόμο», δήλωσε ο Επίτροπος Μετανάστευσης της ΕΕ Δημήτρης Αβραμόπουλος μετά τα στοιχεία της έκθεσης, ενώ πρόσθεσε ότι τα τρέχοντα επίπεδα μετανάστευσης είναι πιθανό να αποτελούν τον κανόνα για πολλά χρόνια και ότι οι στις ευρωπαϊκές χώρες, ειδικά εκείνες που φέρουν το μεγαλύτερο βάρος ροών μετανάστευσης, πρέπει να είναι καλύτερα προετοιμασμένες.

Ωστόσο, το αισιόδοξο μήνυμα δεν το συμμερίζονται πολλοί Ευρωπαίοι πολίτες.

Η πιο πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου δείχνει ότι το 40% των Ευρωπαίων θεωρούν ότι η μετανάστευση είναι ένα από τα δύο πιο σημαντικά ζητήματα που αντιμετωπίζει η ΕΕ – και το πιο σημαντικό από όλα όσα αναφέρθηκαν.

Ακόμα και αν οι ψηφοφόροι σε ολόκληρη την Ευρώπη ανησυχούν για τη μεταναστευτική πολιτική, οι πολιτικοί ηγέτες τους παραμένουν διχασμένοι όσον αφορά το πως να αντιμετωπίσουν τις μεταναστευτικές ροές και το πως να εντάξουν εκείνους που εγκαταστάθηκαν πρόσφατα στη χώρα τους.

Το πολιτικό αδιέξοδο στις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναθεώρηση των νόμων της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο θα παραμείνει και μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές του Μαΐου. Τον Δεκέμβριο, η Επιτροπή Γιούνκερ αναγνώρισε την ήττα σχετικά με τα σχέδια για τη μεταρρύθμιση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου.

Αντ ‘αυτού, το εκτελεστικό μέλος της ΕΕ επιθυμεί οι ευρωβουλευτές και οι υπουργοί να υιοθετήσουν τους πέντε από τους επτά νόμους σχετικά με τη μεταρρύθμιση της ΕΕ στον τομέα του ασύλου, όπου υπάρχει συμφωνία, πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές. Αυτές δεν περιλαμβάνουν τις προτάσεις για υποχρεωτική μετεγκατάσταση ή επανεγκατάσταση στον Κανονισμό Διαδικασίας για το Άσυλο και τον Κανονισμό του Δουβλίνου.

Οποιαδήποτε επανεγκατάσταση ή μετεγκατάσταση εντός της ΕΕ παραμένει προαιρετική, όπως συνέβη το φθινόπωρο του 2017, όταν εγκαταλείφθηκαν οι ποσοστώσεις προσφύγων μετά την επανεγκατάσταση από τα κράτη μέλη μόνο 28.000 προσφύγων, δηλαδή αρκετά μακριά από τον αρχικό στόχο των 160.000 που είχε θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η αποδοχή της ήττας από της Κομισιόν ώθησε τους ευρωβουλευτές της Πράσινης Ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να κατηγορήσουν το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ ότι «θάβει μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου».

Το Κοινοβούλιο, ιδιαίτερα οι κεντρώες και αριστερές του ομάδες, απογοητεύτηκαν από τις προσπάθειές του να ωθήσει τα κράτη μέλη στο να μεταρρυθμίσουν τον κανονισμό του Δουβλίνου, κατηγορώντας τα  ότι «σέρνονται» και την Επιτροπή για έλλειψη ηγεσίας.

«Είχαμε 1.3 εκατομμύρια (μετανάστες) το 2016 (στο επίκεντρο της μεταναστευτικής κρίσης), αλλά αυτό εξακολουθεί να είναι μόνο το 0,25% του ευρωπαϊκού πληθυσμού», δήλωσε ο Ely Schlein, ο κύριος εκπρόσωπος των Σοσιαλιστών και Δημοκρατικών για το θέμα, στη EURACTIV.com.

«Δεν είναι πρόβλημα μέσων και πληθυσμού αλλά έλλειψης πολιτικής βούλησης», πρόσθεσε. «Δεν υπάρχει ηγεσία και καμία κατανόηση ότι οι κοινές προκλήσεις χρειάζονται κοινές λύσεις».

Με το αδιέξοδο της μεταρρύθμισης των εσωτερικών κανόνων της, η εστίαση των υπευθύνων χάραξης πολιτικής της ΕΕ φαίνεται να αφορά περισσότερο την εξωτερική ανάθεση των συνόρων της ΕΕ. Η συμφωνία 4 δισ. ευρώ για τους μετανάστες με την Τουρκία που υπογράφηκαν αρχικά το 2016 φαίνεται να έχουν γίνει ένα πρότυπο για συμφωνίες με τα κράτη της Βόρειας Αφρικής, συμπεριλαμβανομένου του Μαρόκου και της Αιγύπτου.

Αλλά εδώ, και πάλι, υπάρχει διαφωνία. Το 2018, αρκετά κράτη του Βίσεγκραντ καθυστέρησαν τη συμφωνία για εντολή διαπραγμάτευσης της Κομισιόν για τη συνέχεια της Συμφωνίας του Κοτονού μεταξύ της ΕΕ και της κοινότητας της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού για αρκετούς μήνες, απαιτώντας μια πιο σκληρή στρατηγική για τις μεταναστευτικές επιστροφές.

Νωρίτερα αυτό το μήνα αναφέρθηκε ότι η Ουγγαρία και η Πολωνία είχαν εμποδίσει την αναφορά του Συμφώνου για τη Μετανάστευση του ΟΗΕ στην κοινή δήλωση του Αραβικού Συνδέσμου και της ΕΕ στη σύνοδος κορυφής μεταξύ των δύο χωρών στις 24-25 Φεβρουαρίου.

Αυτό δείχνει ότι ακόμη και με μια νέα Επιτροπή και μια νέα σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το εμπόδιο για τους κανόνες μετανάστευσης της ΕΕ θα παραμείνει ως έχει.

(το κείμενο επιμελήθηκε στην ελληνική έκδοση ο Θοδωρής Καραουλάνης)

X