Η Επιτροπή τηρεί «σιγή ιχθύος» για τους αιτούντες άσυλο από την Αλβανία

Συνολικά 283 Αλβανοί έχουν λάβει καθεστώς πρόσφυγα ή επικουρική προστασία στην ΕΕ από τον Ιανουάριο του 2021, παρά το γεγονός ότι η Αλβανία θεωρείται «ασφαλής» χώρα καταγωγής. [Shutterstock/Alexandros Michailidis]

Περισσότεροι από 1.400 Αλβανοί ζήτησαν άσυλο στα κράτη μέλη της ΕΕ τον Αύγουστο του 2021, αριθμός αυξημένος κατά 46% σε σύγκριση με τον Ιούλιο και υπερδιπλάσιος σε σχέση με τον Ιούνιο, επιστρέφοντας σε μια προ της πανδημίας τάση, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ. Αυτό συμβαίνει καθώς η μείωση των αβάσιμων υποθέσεων ασύλου είναι ένας από τους όρους για ένταξη στην ΕΕ που σύμφωνα με την Επιτροπή, η Αλβανία έχει εκπληρώσει.

Οι αριθμοί ήταν υψηλότεροι από τους μήνες ακριβώς πριν από την πανδημία, όπου είχαν κατατεθεί 1.124 αιτήσεις τον Φεβρουάριο του 2020 και 1.122 τον Ιανουάριο του 2020. Τον Δεκέμβριο του 2019, υπήρχαν 1.532 και τον Νοέμβριο 1.672, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα τρέχοντα στοιχεία επανέρχονται στην τάση που είχε διακοπεί λόγω της επιδημίας του COVID-19.

Από τις αιτήσεις του Αυγούστου, 1.200 ήταν αιτήσεις που υποβλήθηκαν για πρώτη φορά και περίπου 230 ήταν επαναληπτικές. Η Αλβανία είχε περισσότερες αιτήσεις ασύλου τον Αύγουστο από ό,τι η Ουκρανία, το Κοσσυφοπέδιο, η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Βόρεια Μακεδονία και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη μαζί.

Ήταν η τρίτη μεγαλύτερη χώρα σε αιτήσεις ασύλου σε χώρες της ΕΕ από την ευρωπαϊκή ήπειρο. Η Τουρκία ήταν πρώτη με 3.066, ακολουθούμενη από τη Γεωργία με 1.524, την Αλβανία και στη συνέχεια τη Μολδαβία με 1.139.

Συνολικά 283 Αλβανοί έχουν λάβει καθεστώς πρόσφυγα ή επικουρική προστασία στην ΕΕ από τον Ιανουάριο του 2021, παρά το γεγονός ότι η Αλβανία θεωρείται «ασφαλής» χώρα καταγωγής. Εν τω μεταξύ, περισσότερες από 3.500 υποθέσεις εξακολουθούν να εκκρεμούν προς εκδίκαση.

Η στατιστική υπηρεσία της ΕΕ σημείωσε ότι «οι Αλβανοί προστέθηκαν στις 10 κύριες εθνικότητες που ζητούν διεθνή προστασία στην ΕΕ, για πρώτη φορά εδώ και δύο χρόνια».

Σχεδόν 250.000 Αλβανοί έχουν ζητήσει άσυλο σε κάποιο κράτος μέλος της ΕΕ την περίοδο 2008- 2021, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου μόνο το 2020 υποβλήθηκαν 7000 αιτήσεις.

Οι αριθμοί μειώθηκαν ελαφρώς το 2020 λόγω της πανδημίας, αλλά από τότε που μειώθηκαν τα ταξιδιωτικά μέτρα, οι αριθμοί έχουν επανέλθει σταδιακά.

Σύμφωνα με διάφορες εκθέσεις που πραγματοποιήθηκαν στη χώρα, οι συνήθεις λόγοι για την υποβολή αίτησης ασύλου περιλαμβάνουν την έλλειψη θέσεων εργασίας, τους χαμηλούς μισθούς, τη διαφθορά και το αδύναμο κράτος δικαίου. Πολλοί ζητούν επίσης άσυλο λόγω «αιματηρών βεντετών», μιας μορφής δολοφονίας για εκδίκηση ή λόγω εμπλοκής στο οργανωμένο έγκλημα, είναι δηλαδή θύματα εγκλημάτων όπως η εμπορία ανθρώπων, ακόμη και λόγω πολιτικής δίωξης.

Μια ανησυχητική τάση εντοπίστηκε επίσης όσον αφορά τους ασυνόδευτους ανηλίκους που ζητούν άσυλο. Περίπου 60.000 πιστεύεται ότι έχουν φύγει στη χώρα και οι τοπικές ΜΚΟ για τα δικαιώματα των παιδιών έχουν ζητήσει κοινοβουλευτική έρευνα για να διαπιστωθεί η τύχη τους.

Ένας εμπειρογνώμονας μάρτυρας ο οποίος παρείχε πληροφορίες για την Αλβανία στο Υπουργείο Εσωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου επί 20 χρόνια, δήλωσε στη EURACTIV ότι οι συνήθεις λόγοι για την υποβολή αίτησης περιλαμβάνουν την σωματεμπορία, γυναίκες που διαφεύγουν από προγραμματισμένους γάμους, σοβαρή ενδοοικογενειακή βία, τοκογλυφίες, κακομεταχείριση από την αστυνομία και «επιθέσεις λόγω πολιτικής τοποθέτησης».

Η μείωση των αιτήσεων ασύλου αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη της πρώτης διακυβερνητικής διάσκεψης, η οποία σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ.

Στην έκθεση προόδου του Οκτωβρίου 2021 σημειώνεται ότι ο αριθμός των αιτήσεων μειώνεται μαζί με το ποσοστό αναγνώρισης. Η Επιτροπή αναφέρει ότι οι προϋποθέσεις σχετικά με το εν λόγω κριτήριο ένταξης έχουν εκπληρωθεί, ωστόσο απαιτείται «στενή παρακολούθηση» και επιπλέον «ουσιαστικές προσπάθειες».

Η απότομη αύξηση του αριθμού των αιτούντων άσυλο υποδηλώνει ότι η κατάσταση απαιτεί περισσότερη δουλειά και παρακολούθηση προτού δηλωθεί πως σημειώθηκε πρόοδος.

Η EURACTIV επικοινώνησε με την Επιτροπή για να ρωτήσει αν το γεγονός ότι χιλιάδες Αλβανοί εγκαταλείπουν τη χώρα κάθε μήνα και ζητούν άσυλο αντικατοπτρίζει ότι «κάτι δεν πάει καλά» στα Τίρανα. Επιπλέον, αν είναι αποδεκτό το γεγονός ότι στους πολίτες μιας υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ χώρας χορηγείται προστασία και καθεστώς ασύλου σε άλλα κράτη μέλη. Η Επιτροπή, ωστόσο, δεν είχε τίποτα να προσθέσει στην προηγούμενη δήλωσή της, η οποία ελάχιστα αντιμετώπισε το ζήτημα στη ρίζα του.

Η εν λόγω δήλωση μίλαγε για «αυστηρότερους ελέγχους στα σημεία διέλευσης των συνόρων, ενδελεχείς συνεντεύξεις εξόδου, ενημέρωση σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που συνδέονται με τα ταξίδια χωρίς θεώρηση και στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη προορισμού» και σημείωσε ότι η Αλβανία είχε θέσει σε εφαρμογή μέτρα για την αντιμετώπιση του ζητήματος.

Όσον αφορά την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας στην ΕΕ, η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η επόμενη διακυβερνητική διάσκεψη θα μπορούσε να διεξαχθεί μέχρι το τέλος του έτους, ωστόσο αυτό φαίνεται απίθανο λόγω της ανησυχίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και του βέτο της Βουλγαρίας για τη Βόρεια Μακεδονία, το οποίο είναι απίθανο να αρθεί μέχρι τότε.