Η Επιτροπή θα υποχρεώσει τις διαδικτυακές πλατφόρμες να συμβάλουν στην ψηφιακή υποδομή

«Οι κανόνες που ισχύουν εδώ και είκοσι χρόνια εξαντλούνται και οι φορείς εκμετάλλευσης δεν έχουν πλέον τη σωστή απόδοση των επενδύσεών τους. Είναι απαραίτητο να αναδιοργανωθεί η δίκαιη αμοιβή των δικτύων». [OLIVIER HOSLET/EPA]

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να παρουσιάσει νομοθετική πρωτοβουλία για να αναγκάσει τις πλατφόρμες με μεγάλο περιεχόμενο να συνεισφέρουν στο κόστος των τηλεπικοινωνιακών δικτύων πριν από το τέλος του έτους.

Ο επίτροπος εσωτερικής αγοράς Τιερί Μπρετόν έκανε την ανακοίνωση αυτή σε συνέντευξή του στο γαλλικό μέσο ενημέρωσης Les Echos την Τρίτη (2 Μαρτίου), προσθέτοντας ότι η Επιτροπή εργάζεται πάνω σε μια πρωτοβουλία εδώ και ένα χρόνο και ότι αυτή θα παρουσιαστεί πριν από το τέλος του 2022.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην αντιμετώπιση μιας μακροχρόνιας καταγγελίας των τηλεπικοινωνιακών φορέων που κατηγορούν τις διαδικτυακές πλατφόρμες ότι καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες δεδομένων χωρίς να πληρώνουν το κόστος αυτής της χωρητικότητας. Η πολεμική επανήλθε στην επιφάνεια αυτή την εβδομάδα, καθώς η εμπορική ένωση ETNO δημοσίευσε μια μελέτη που διεξήγαγε η Axon για να τεκμηριώσει το αίτημά της.

«Οι κανόνες που ισχύουν εδώ και είκοσι χρόνια εξαντλούνται και οι φορείς εκμετάλλευσης δεν έχουν πλέον τη σωστή απόδοση των επενδύσεών τους. Είναι απαραίτητο να αναδιοργανωθεί η δίκαιη αμοιβή των δικτύων», δήλωσε ο Μπρετόν στη συνέντευξη.

Η έκκληση των τηλεπικοινωνιών

Σύμφωνα με τη μελέτη της ETNO, ένας μικρός αριθμός εταιρειών του διαδικτύου που αποτελείται από την Alphabet, την Apple, τη Meta, τη Microsoft και το Netflix συγκεντρώνει πάνω από το 56% της παγκόσμιας κίνησης δεδομένων. Μια δεύτερη μελέτη, που χρηματοδοτείται ακόμη από εταιρείες τηλεπικοινωνιών, εκτιμά ότι οι πλατφόρμες αυτές ενδέχεται να δημιουργήσουν κόστος που κυμαίνεται μεταξύ 36-40 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών.

Για τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών, η Big Tech μπορεί να επιβάλει τέτοιο κόστος λόγω της εδραιωμένης θέσης της στην αγορά, η οποία καθιστά αδύνατη τη διαπραγμάτευση δίκαιων εμπορικών όρων. Για τον λόγο αυτό ζητούν νομοθετική παρέμβαση, η οποία, κατά την άποψή τους, συνάδει με την ατζέντα της Επιτροπής για την αντιμετώπιση των ανισορροπιών ισχύος στον δικτυακό τόπο.

Οι φορείς εκμετάλλευσης υποστηρίζουν ότι η κατάσταση αυτή εξαντλεί τους πόρους τους, όταν οι επενδύσεις σε ψηφιακά δίκτυα είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίες για την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του 5G και άλλων δικτύων υψηλής χωρητικότητας.

Η αναφορά στην ανάγκη να υπάρξει δίκαιη και αναλογική συνεισφορά στο κόστος των δημόσιων αγαθών, υπηρεσιών και υποδομών είχε ήδη συμπεριληφθεί στη δήλωση για τα ευρωπαϊκά ψηφιακά δικαιώματα και αρχές που δημοσιεύθηκε φέτος.

Αντιδράσεις των πλατφορμών

Οι τεχνολογικοί κολοσσοί δεν έμειναν απαθείς μπροστά στην προσπάθεια άσκησης πίεσης από τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2018 για λογαριασμό τους επεσήμανε ότι οι πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών συνεισφέρουν όλο και περισσότερο στις υποδομές του διαδικτύου, όπως τα κέντρα δεδομένων υπερκλίμακας.

Η Google και το Facebook επενδύουν όλο και περισσότερο στην ανάπτυξη υποθαλάσσιων καλωδίων, καθώς οι φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιών δεν μπορούσαν να συμβαδίσουν με την έκρηξη της παγκόσμιας ζήτησης δεδομένων στην οποία συνέβαλαν οι δύο εταιρείες. Το να πληρώνουν επιπλέον οι εταιρείες τεχνολογίας για τη χρήση δικτύων που ανήκουν στις τηλεπικοινωνίες θα μπορούσε να τις ενθαρρύνει περαιτέρω να δημιουργήσουν τις δικές τους υποδομές διαδικτύου.

Οι πλατφόρμες τονίζουν ότι συμβάλλουν στη δημιουργία της ζήτησης για τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, για τις οποίες ουσιαστικά πληρώνουν οι καταναλωτές. Η χρέωση των παρόχων περιεχομένου θα ισοδυναμούσε με διπλή πληρωμή, σύμφωνα με το επιχείρημά τους.

«Αυτό θα ισοδυναμούσε με την προσπάθεια των εταιρειών ενέργειας να εισπράξουν τέλη από τους κατασκευαστές συσκευών για την κατανάλωση ενέργειας από τα πλυντήρια ρούχων, ενώ οι καταναλωτές χρεώνονται ήδη για την πραγματική ποσότητα ενέργειας που χρησιμοποιείται για να πλύνουν τα ρούχα τους», δήλωσε ο Christian Borggreen, αντιπρόεδρος της ένωσης τεχνολογικών εταιρειών CCIA.

Τα ανοικτά ερωτήματα

Αρκετά ανοιχτά ερωτήματα παραμένουν. Δεν είναι ακόμη σαφές τι είδους νομοθετική πρωτοβουλία ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επιπλέον, η Επιτροπή θα πρέπει να αντιμετωπίσει ορισμένα θεμελιώδη ζητήματα στην πρότασή του, όπως ο τρόπος με τον οποίο θα συνδυαστεί αυτή η «δίκαιη συνεισφορά» με τα διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα των πλατφορμών.

Πλατφόρμες on-demand, όπως το Netflix, καταναλώνουν πολύ περισσότερα δεδομένα από τη Google, αλλά η μηχανή αναζήτησης έχει ένα πιο κερδοφόρο επιχειρηματικό μοντέλο χάρη στις διαφημιστικές της υπηρεσίες.

Η μελέτη του ETNO προτείνει τον περιορισμό των εν λόγω συνεισφορών σε λίγες μεγάλες εταιρείες του διαδικτύου με βάση είτε την έννοια των «ρυθμιστών πρόσβασης» του νόμου για τις ψηφιακές αγορές είτε τις «πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες» της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA).

Ωστόσο, μια τέτοια στοχευμένη προσέγγιση ενδέχεται να μην είναι εύκολο να συμβιβαστεί με την αρχή της ουδετερότητας του δικτύου. Αυτή θα απαιτούσε από κάθε διαδικτυακό παίκτη να συνεισφέρει στο κόστος της υποδομής του διαδικτύου με βάση τη χρήση του. Μια τέτοια λύση θα ήταν πιθανότατα ανέφικτη λόγω της γραφειοκρατίας.

Οι τηλεπικοινωνιακοί φορείς προτείνουν έναν ρυθμιζόμενο μηχανισμό για άμεσες συμφωνίες, ακολουθώντας το παράδειγμα της οδηγίας για τα πνευματικά δικαιώματα, η οποία αποτελεί προηγούμενο για τον εξαναγκασμό των πλατφορμών να καταβάλλουν μερίδιο της υπηρεσίας που παρέχουν.

Ωστόσο, το ποια είναι η «αναλογική αποζημίωση» είναι καταδικασμένο να αποτελεί σημείο διαφωνίας σε τέτοιες άμεσες συμφωνίες. Οι τηλεπικοινωνίες ζητούν μηχανισμό επίλυσης διαφορών, το οποίο αποτελεί και πάγιο αίτημα των εκδοτών στο πλαίσιο των πνευματικών δικαιωμάτων.

Δεν είναι επίσης σαφές πώς η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι τα αυξημένα έσοδα θα επενδυθούν σε υποδομές, προς όφελος των καταναλωτών και όχι προς αύξηση των περιθωρίων κέρδους των φορέων εκμετάλλευσης.