ΔΙΑΡΡΟΗ: Η φαρμακευτική στρατηγική της ΕΕ ωθεί την καινοτομία για μια ανθεκτική Ευρώπη

Τιμή φαρμάκου στην Ιταλία αυξήθηκε έως και 1.500%! [tr0tt3r / Flickr]

Οι προσιτές τιμές, η διαθεσιμότητα και η βιωσιμότητα είναι τα κύρια σημεία στα οποία εστιάζει η νέα φαρμακευτική στρατηγική της ΕΕ, η οποία πρόκειται να δημοσιευθεί την Τετάρτη (25 Νοεμβρίου).

Εν μέσω της πανδημίας του COVID-19, η φαρμακευτική στρατηγική της ΕΕ στοχεύει να θωρακίσει στο άμεσο μέλλον τον ευρωπαϊκό τομέα υγειονομικής περίθαλψης.

Η νέα στρατηγική, που πρόκειται να παρουσιαστεί την Τετάρτη, έχει σχεδιαστεί για τη βελτίωση και την επιτάχυνση της πρόσβασης των ασθενών σε ασφαλή και προσιτά φάρμακα, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την καινοτομία στη φαρμακευτική βιομηχανία της ΕΕ.

Η Επίτροπος Υγείας Στέλλα Κυριακίδη είχε περιγράψει άλλωστε τη στρατηγική ως «ακρογωνιαίο λίθο» της πολιτικής για την υγεία ειδικότερα για τα επόμενα πέντε χρόνια. Θεωρείται βασικός πυλώνας του οράματος της Επιτροπής για την οικοδόμηση μιας ισχυρότερης υγειονομικής ένωσης, όπως ανέφερε η Πρόεδρος von der Leyen στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης το 2020.

Επιπλέον, η νέα στρατηγική αναμένεται να επικαιροποιήσει επίσης το πρόγραμμα EU4Health και να ευθυγραμμιστεί με το πρόγραμμα «Horizon» για την έρευνα και την καινοτομία, ενώ αναμένεται επίσης να συμβάλει και στο ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου.

Προτεραιότητα οι ασθενείς

Ένα πρώτο μέρος της στρατηγικής, υπογραμμίζει ότι «οι ερευνητικές προτεραιότητες πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τις ανάγκες των ασθενών και των συστημάτων υγείας».

Επομένως, τα κίνητρα του συστήματος του φαρμάκου της ΕΕ πρέπει να επαναπροσανατολιστεί στο να ενθαρρύνει την καινοτομία σε ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες, όπως στις νευροεκφυλιστικές και σπάνιες ασθένειες καθώς και στον καρκίνο των παιδιών.

Ένα ακόμα παράδειγμα ανεκπλήρωτων ιατρικών αναγκών, που αναφέρονται στο έγγραφο είναι η αντιμικροβιακή αντοχή (AMR), η οποία μειώνει την ικανότητα του γιατρού να θεραπεύει μολυσματικές ασθένειες και να εκτελεί χειρουργικές επέμβασεις ρουτίνας.

Όπως έγινε γνωστό, μέχρι το 2022, η Επιτροπή θα διερευνήσει νέους τύπους κινήτρων για καινοτόμα αντιμικροβιακά, καθώς και μέτρα για τον περιορισμό και τη βελτιστοποίηση της χρήσης αντιμικροβιακών φαρμάκων.

Η αναθεώρηση του συστήματος κινήτρων θα περιλαμβάνει θέματα ανταγωνισμού της αγοράς, προκειμένου να βελτιωθεί η πρόσβαση σε γενόσημα και παρόμοια φάρμακα.

Τα γενόσημα και τα βιοϊσοδύναμα παρέχουν σε μεγάλο αριθμό ασθενών προσιτές θεραπείες και επιτρέπουν εξοικονόμηση κόστους μέσω της θετικής τους επίδρασης στον ανταγωνισμό ως προς τις τιμές, αναφέρει το έγγραφο.

Όσον αφορά την προσιτή τιμή των φαρμάκων, η στρατηγική αναγνωρίζει ότι οι αποφάσεις σχετικά με την τιμολόγηση και την επιστροφή των φαρμάκων αποτελούν μέρος των εθνικών αρμοδιοτήτων.

Ωστόσο, η ΕΕ στοχεύει να αντιμετωπίσει την έλλειψη διαφάνειας και συναίνεσης όσον αφορά τις αρχές κοστολόγησης, μέσω της συνεργασίας μεταξύ των κρατών της, δια μέσου μη νομικών μέτρων, όπως για παράδειγμα τις κατευθυντήριες γραμμές για τις αρχές και τις μεθόδους κοστολόγησης.

Η στρατηγική επισημαίνει επίσης το ζήτημα των δαπανών για τα φάρμακα σε νοσοκομειακούς χώρους, το οποίο αναφέρεται ελλιπώς σε επίπεδο ΕΕ, αλλά αναπτύσσεται ραγδαία.

Οι φαρμακευτικοί προϋπολογισμοί αντιπροσωπεύουν το 20-30% των δαπανών ενός νοσοκομείου και αυξάνονται ταχύτερα από τις δαπάνες λιανικής, αναφέρει το έγγραφο.

Καινοτόμος φαρμακοβιομηχανία

Ένας από τους βασικούς στόχους της στρατηγικής είναι η υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας της φαρμακευτικής βιομηχανίας της ΕΕ. Η Επιτροπή θεωρεί αυτό ως βασικό παράγοντα δημιουργίας θέσεων εργασίας, εμπορίου και επιστήμης, έτσι ώστε ο φαρμακευτικός τομέας να μπορεί «να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των ασθενών».

Για να γίνει αυτό, η ΕΕ στοχεύει στη δημιουργία ενός «σταθερού και ευέλικτου ρυθμιστικού περιβάλλοντος», που προσφέρει ασφάλεια δικαίου για επενδύσεις και ανταποκρίνεται στις τεχνολογικές τάσεις, συμπεριλαμβανομένων των «ισορροπημένων και δίκαιων κινήτρων για την ανταπόδοση και την προστασία της καινοτομίας».

Όσον αφορά την κανονιστική αποτελεσματικότητα, η στρατηγική προτείνει την αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ και το σχετικό πλαίσιο για τα φάρμακα, προκειμένου να απλοποιηθούν και να συγκεκριμενοποιηθούν.

Προβλέπει επίσης την προσαρμογή των κανονιστικών απαιτήσεων για φάρμακα για ανθρώπινη χρήση, που περιέχουν ή αποτελούνται από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ), υπογραμμίζοντας ότι αυτά πρέπει να είναι «κατάλληλα για χρήση». Όμως, οι κλινικές δοκιμές επί του παρόντος «εμποδίζονται από τον κατακερματισμό των εθνικών απαιτήσεων», υποστηρίζει το έγγραφο.

Ένας σημαντικός τρόπος για να γίνει αυτό είναι να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε δεδομένα υγείας μέσω ενός «διασυνδεδεμένου συστήματος, που παρέχει πρόσβαση σε συγκρίσιμα και διαλειτουργικά δεδομένα υγείας από ολόκληρη την ΕΕ», αναφέρει το έγγραφο, επισημαίνοντας μια επικείμενη νομοθετική πρόταση για έναν κοινό ευρωπαϊκό πεδίο δεδομένων υγείας.

Η στρατηγική καθορίζει επίσης τη δημιουργία εταιρικών σχέσεων δημόσιου-ιδιωτικού και δημόσιου-δημόσιου τομέα, όπως η Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Υγείας, με ιδιαίτερη προσοχή στις ΜΜΕ, στον ακαδημαϊκό χώρο και σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς ως μέσο στήριξης της καινοτομίας.

Η στρατηγική περιλαμβάνει επίσης μια ισχυρή ώθηση για την ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη, που η Επιτροπή θεωρεί βασικούς παράγοντες τόσο για τη βελτίωση της πρόληψης και της διάγνωσης όσο και για την ανακάλυψη και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων.

«O προγραμματισμός υψηλής απόδοσης και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να βοηθήσουν στην επιτάχυνση του εντοπισμού πιθανών δραστικών ουσιών για την επανατοποθέτηση και τη μείωση των υψηλών ποσοστών αστοχίας», αναφέρει η στρατηγική και προσθέτει ότι πρέπει να ληφθεί η «δέουσα προσοχή» προκειμένου να αποφευχθούν προκαταλήψεις όσον αφορά φύλο, φυλή, ή οποιαδήποτε άλλη προκατάληψη όσον αφορά τα δεδομένα που παράγονται από την τεχνητή νοημοσύνη.

Αυτό είναι μέρος του στόχου της στρατηγικής για την εξατομίκευση της ιατρικής, η οποία περιλαμβάνει μια σειρά ψηφιακών θεραπειών καθώς και την πρόσβαση σε γενετικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένης και της καθιέρωσης της «ασφαλούς ομοσπονδιακής διασυνοριακής πρόσβασης σε 10 εκατομμύρια γονιδιώματα», με στόχο τη βελτίωση της πρόληψης των ασθενειών.

Ένα από τα σημεία δράσης σε αυτόν τον τομέα είναι η αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσίας, με στόχο την προσαρμογή της σε αυτές τις διαρκείς εξελίξεις και τους τεχνολογικούς μετασχηματισμούς

[Επιμέλεια στα Αγγλικά Frédéric Simon – δημοσιογραφική επιμέλεια στα Ελληνικά: Ηλίας Παλιαλέξης]

X