Ο ευρωπαϊκός νόμος για τις μπαταρίες ως παγκόσμιο πρότυπο

Οι μπαταρίες θα είναι το πετρέλαιο του μέλλοντος, σημαντικές για την οικονομία, αλλά και για την κοινωνία και το περιβάλλον. [Smile Fight / Shutterstock.com]

Η προτεινόμενη νομοθεσία της ΕΕ για τη διασφάλιση της ηθικής και βιώσιμης προμήθειας υλικών για μπαταρίες θα αυξήσει τα παγκόσμια πρότυπα, καθιστώντας την Ευρώπη «πρωτοπόρο» στον τομέα, εκτιμά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η πρόταση της εκτελεστικής εξουσίας της ΕΕ, που υποβλήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο, είναι ο πρώτος στον κόσμο βιώσιμος νόμος για τις μπαταρίες. Στοχεύει στην αντιμετώπιση ζητημάτων στην αλυσίδα εφοδιασμού μπαταριών, συμπεριλαμβανομένων των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και θα εφαρμοστεί σε όλες τις εταιρείες του κλάδου που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Η νομοθεσία έρχεται εν μέσω της αύξησης της παραγωγής μπαταριών και των εργοστασίων γιγαντιαίων διαστάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς η ζήτηση για ηλεκτρικά οχήματα αυξάνεται. Αλλά η εξαγωγή των πολύτιμων μετάλλων που απαιτούνται για την παραγωγή αυτών των μπαταριών έχει συνδεθεί με την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και τις καταχρήσεις σε βάρος των εργαζομένων.

Το 2016, η Διεθνής Αμνηστία προκάλεσε τρόμο στη βιομηχανία της τεχνολογίας, όταν δημοσίευσε μια έκθεση που αποκάλυψε ότι 35.000 παιδιά εργάζονταν σε ορυχεία κοβαλτίου στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, μια σημαντική πηγή μετάλλου. Ο προτεινόμενος νόμος της ΕΕ για τις μπαταρίες θα απαιτήσει από τις εταιρείες να αντιμετωπίσουν τέτοιου είδους καταχρήσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού τους, με την απειλή να αντιμετωπίσουν σε διαφορετική περίπτωση αποκλεισμό από την αγορά της ΕΕ.

Είναι ένα «πρότυπο» για τη ρύθμιση των προϊόντων σε κύκλο ζωής, ανεξάρτητα από το πού κατασκευάζονται, δήλωσε ο Στέφανο Σόρο, αξιωματούχος στη διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εσωτερική αγορά, τη βιομηχανία, την επιχειρηματικότητα και τις ΜΜΕ.

«Εάν κάποιος θέλει να τοποθετήσει μπαταρίες στην ευρωπαϊκή αγορά … θα πρέπει να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις μας», είπε σε εκδήλωση του EURACTIV την 1η Οκτωβρίου, υποστηριζόμενη από το Ινστιτούτο Νικελίου.

«Η Ευρώπη είναι μια αναπόφευκτη αγορά για όλους εκείνους που θέλουν να κάνουν επιχειρήσεις», πρόσθεσε, αναφερόμενος στο καθεστώς της ΕΕ ως το μεγαλύτερο εμπορικό μπλοκ στον κόσμο.

Η νομοθετική πρόταση βασίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ και θα απαιτούσε επαλήθευση από τρίτους για την πρόληψη των καταχρήσεων εργασίας, είπε. «Η εξόρυξη κοβαλτίου συνδέεται, σε ορισμένες περιοχές του κόσμου, με παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παιδική εργασία και απειλητικές για τη ζωή συνθήκες εργασίας. Στη ρύθμιση της βιωσιμότητας των εργοστασίων, η υπεύθυνη προμήθεια αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο»

Οι ηλεκτρικές μπαταρίες αυτοκινήτων και οι βιομηχανικές μπαταρίες που πωλούνται στην Ευρώπη θα αντιμετωπίσουν σύντομα νομικά δεσμευτικά περιβαλλοντικά πρότυπα, δήλωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Πέμπτη (10 Δεκεμβρίου), καθώς προσπαθεί να δώσει στους τοπικούς παραγωγούς πλεονέκτημα σε μια ταχέως αναπτυσσόμενη παγκόσμια αγορά.

Χρειάζεται περισσότερος χρόνος

Εκπρόσωποι του κλάδου εξέφρασαν την υποστήριξή τους για την πρόταση, αλλά προειδοποίησαν ότι το χρονικό πλαίσιο ενός έτους για την εφαρμογή των απαιτήσεων μετά την έγκριση του κανονισμού είναι ανεπαρκές.

«Οι πολιτικές δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να εφαρμοστούν, αλλά και τα αποτελέσματα θα πρέπει να επαληθευτούν από τρίτους φορείς αξιολόγησης και όλο αυτό το σύστημα ελέγχων θα πρέπει να καθιερωθεί σε εθνικό επίπεδο», δήλωσε ο Φραντσέσκο Γκατίλιο. «Δεν πιστεύουμε ότι ένας χρόνος είναι αρκετός για να γίνουν όλα αυτά».

Ο Μαρκ Μίστρυ, ανώτερος διευθυντής στο Ινστιτούτο Νικελίου, δήλωσε ότι οι εταιρείες θα χαιρετίσουν την ευκαιρία «να αποδείξουν ότι [είναι] έτοιμες να εντοπίσουν και να αντιμετωπίσουν περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και διακυβερνητικούς κινδύνους».

Ωστόσο, προειδοποίησε επίσης ότι το σύστημα θα μπορούσε να αποτύχει αν δεν δοθεί επαρκής χρόνος για να προσαρμοστεί η βιομηχανία. Ζήτησε από τους νομοθέτες να διασφαλίσουν ότι η βιομηχανία έχει επαρκή χρόνο «για να εφαρμόσει σωστά τα πρότυπα και να επιτρέψει στις εταιρείες να αποδείξουν ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις». «Το κρίσιμο σημείο είναι ότι αυτό χρειάζεται λίγο χρόνο και αν αρχίσουμε να βιαζόμαστε, θα καταλήξουμε σε ένα χάος», πρόσθεσε.

Εξαγωγή αξιών

Ο κανονισμός για τις μπαταρίες είναι ένα μέσο για την ΕΕ να εξάγει «ευρωπαϊκές αξίες» παγκοσμίως, δήλωσε ο Αντόνιους Μάντερς, Ολλανδός ευρωβουλευτής από την κεντροδεξιά ομάδα του ΕΛΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Οι μπαταρίες θα είναι το πετρέλαιο για την επόμενη γενιά. Πολύ σημαντικό για την οικονομία μας, αλλά και πολύ σημαντικό για την κοινωνία μας », είπε.

Ο Μάντερς είπε ότι ήταν απαραίτητο να «αλλάξει η νοοτροπία» των κορυφαίων στελεχών της βιομηχανίας, που θα πρέπει να πάψε να βλέπει αποκλειστικά το κέρδος χωρίς να ενδιαφέρεται για τις περιβαλλοντικές βλάβες. «Τα τελευταία 30 χρόνια, έχουμε επικεντρωθεί πάρα πολύ στον παλιομοδίτικο τρόπο σκέψης της οικονομίας, δηλαδή να βγάλουμε χρήματα και χωρίς κόστος για περιβαλλοντικές ζημιές», είπε.

Ο Ολλανδός ευρωβουλευτής ζήτησε επίσης απαγόρευση εξαγωγής απορριμμάτων μπαταριών για να διασφαλιστεί ότι διατηρούνται οι πρώτες ύλες μέσα στις μπαταρίες και να αποφευχθεί η υποβάθμιση του περιβάλλοντος στην Ασία και την Αφρική, όπου οι μπαταρίες είναι πιθανό να καταλήξουν.

Την άποψη ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι το παγκόσμιο πρότυπο για τις μπαταρίες συμμερίζεται ο Aλεξ Κέινς, ειδικός στα καθαρά οχήματα με την πράσινη ΜΚΟ Transport & Environment (T&E). Η διαμόρφωση και η τήρηση αυστηρότερων προτύπων θα δώσει στις ευρωπαϊκές εταιρείες πλεονέκτημα στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, υποστήριξε.

Ωστόσο, η T&E προειδοποίησε ότι το όριο για ό, τι συνιστά κατάχρηση έχει οριστεί πολύ ψηλά στη νομοθεσία. Ο Κέινς ζήτησε να επεκταθεί ο ορισμός ώστε να περιλαμβάνει «δικαιώματα γης, εργασίας και νερού».

Η ανάγκη για κυκλικότητα στην αλυσίδα των μπαταριών – προωθώντας την ανακύκλωση 100% ώστε να σχηματιστεί ένας κλειστός βρόχος – επιβεβαιώθηκε από όλους τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση. Αλλά ο Φραντσέσκο Γκατίλιο, διευθυντής υποθέσεων της ΕΕ με τον όμιλο κατασκευαστών μπαταριών Eurobat, προειδοποίησε ότι θα περάσουν μερικά χρόνια πριν οι πωλήσεις μπαταριών φτάσουν στο επίπεδο όπου μπορεί να επιτευχθεί πλήρης κυκλικότητα.

Προς το παρόν, ο κλάδος πρέπει να συνεχίσει να προμηθεύεται παρθένες πρώτες ύλες, είπε. Ο Τόμας Μπέκερ της BMW Group περιέγραψε τις προσπάθειες της γερμανικής εταιρείας αυτοκινήτων να αποτρέψει καταχρήσεις της αλυσίδας εφοδιασμού, όπως η απόφαση να μην προμηθευτεί κοβάλτιο από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η έκδοση μιας μελέτης σχετικά με τις απαιτήσεις για υπεύθυνη προμήθεια λιθίου στη Νότια Αμερική.

Η εταιρεία υποχρεώνει επίσης τους προμηθευτές κυψελών καυσίμου να χρησιμοποιούν αποκλειστικά ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όταν προμηθεύουν τη BMW, δήλωσε ο Becker.