Η ΕΕ απαντά στη «post-truth» παραπληροφόρηση

Ο Επίτροπος Moedas και τα Μέλη του Μηχανισμού [European Commission]

Ο Carlos Moedas, επικεφαλής της έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ, κάλεσε τους συναδέλφους του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να αποδεχτούν την συνδρομή της επιστήμης στη χάραξη πολιτικής, δηλώνοντας ότι πολιτικοί θα έχουν πάντα την τελευταία λέξη σε σχέση με τους επιστήμονες και δεν θα πρέπει να φοβούνται ότι θα χάσουν τον έλεγχο.

Σε έναν ψηφιακό κόσμο, όπου ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες διαμοιράζονται με την ταχύτητα του φωτός, η παροχή αξιόπιστων επιστημονικών αποδείξεων έχει καταστεί ύψιστης σημασίας για τους πολιτικούς και το ευρύ κοινό, δήλωσε ο Carlos Moedas, αρμόδιος Επίτροπος της ΕΕ για την Έρευνα, την Επιστήμη και την Καινοτομία.

«Οι άνθρωποι έχουν κουραστεί να βομβαρδίζονται από στοιχεία και αριθμούς» τα οποία προέρχονται από άγνωστες πηγές, δήλωσε ο Moedas σε μια εκδήλωση στις Βρυξέλλες. Σε όλο τον κόσμο, οι επιστήμονες δέχονται επίσης όλο και πιο πολύ επιθέσεις από τους πολιτικούς. Στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος Τραμπ χαρακτήρισε τις αποδείξεις για την υπερθέρμανση του πλανήτη ως «ανοησίες», παρά την συντριπτική συναίνεση στην επιστημονική κοινότητα ότι η κλιματική αλλαγή είναι πραγματική και προκαλείται σε μεγάλο βαθμό από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Αλλά ο Moedas ελπίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα θέσει την επιστήμη στο επίκεντρο της χάραξης πολιτικής, με τη συνδρομή μιας νέας ομάδας επιστημονικών συμβούλων, η οποία σχηματίστηκε στα τέλη του 2015, ως μέρος του νέου Μηχανισμού Επιστημονικών Γνωμοδοτήσεων της Κομισιόν. Η επταμελής επιστημονική επιτροπή περιλαμβάνει «ροκ σταρ» της επιστήμης, όπως ο Cédric Villani, ένα Γάλλος μαθηματικός ο οποίος τιμήθηκε με το μετάλλιο Fields, το 2010, και ο Sir Paul Nurse, Άγγλος γενετιστής ο οποίος κέρδισε το βραβείο Νόμπελ το 2001 και μόλις πρόσφατα εντάχθηκε στην ομάδα.

Ένας νέος τρόπος προσέγγισης της επιστήμης

Σύμφωνα με το Moedas, η επιτροπή ενσαρκώνει «ένα νέο τρόπο θεώρησης των επιστημονικών στοιχείων» στην Κομισιόν, η οποία ξεκίνησε την λειτουργία της στα τέλη του 2015. «Τα επιστημονικά στοιχεία αναφέρονται ως επι το πλείστον στην αμφιβολία», δήλωσε ο Moedas, τονίζοντας ότι η επιστημονική αβεβαιότητα πρέπει να παρουσιάζεται με ειλικρινή τρόπο, ώστε να ενθαρρυνθεί η δημόσια αποδοχή των αποφάσεων πολιτικής.

Για παράδειγμα, οι άνθρωποι δεν θα πιστέψουν ισχυρισμούς όπως «το εμπόριο είναι καλό», χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις, είπε ο Moedas σε σχέση με την αμφισβητούμενη εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ(ΤΤΙΡ). «Οι πολίτες θέλουν να πεισθούν με επιστημονικά στοιχεία, πώς καταλήξαμε στο συμπέρασμα αυτό, αλλά και για τις αμφιβολίες που μπορεί να έχουμε ως επιστήμονες». Θα πρέπει να εξηγήσουμε το επαγωγικό κενό -. Που σημαίνει, την διαφορά ανάμεσα σε αυτό που δεν ξέρουμε και σε αυτό που συμπεραίνουμε.»

«Αφορά περισσότερο την εξήγηση της διαδικασίας παρά τα αποδεικτικά στοιχεία»

Διαφάνεια και επιστημονική αντικειμενικότητα

Η διαφάνεια αυτής της διαδικασίας έχει ως στόχο να διασφαλιστεί ένα υψηλότερο επίπεδο εμπιστοσύνης από το ευρύ κοινό σε μια εποχή που η αμεροληψία της επιστήμης αμφισβητείται όλο και περισσότερο – σε τομείς όπως οι Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί, τα φυτοφάρμακα ή οι ενδοκρινικοί διαταρακτές, όπου οι περισσότερες μελέτες αξιολόγησης ασφαλείας είναι εμπιστευτικές και χρηματοδοτούνται από τη βιομηχανία.

Η πλήρης διαφάνεια έχει επίσης ως στόχο να εγγυηθεί ένα υψηλότερο επίπεδο ανεξαρτησίας των επιστημονικών μελετών στις οποίες η επιτροπή βασίζει τις απόψεις της. Πράγματι, όταν τα στελέχη της Επιτροπής ψάξουν για αποδείξεις επί των προτάσεων πολιτικής, μπορούν να χρησιμοποιήσουν οποιαδήποτε πηγή, είπε ο Moedas, αναφερόμενος στο Joint Research Centre (JRC) , το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου ή οποιαδήποτε άλλο ινστιτούτο παγκοσμίως.

Αλλά δεν προσφέρουν όλα τις ίδιες εγγυήσεις αμεροληψίας, προειδοποίησε ο Moedas. «Είχαμε πολλές συζητήσεις για το θέμα αυτό στην Επιτροπή», είπε, προσθέτοντας ότι «ο πρώτος κανόνας των επιστημονικών στοιχείων είναι ότι πρέπει να είναι ανεξάρτητα».

Αργό ξεκίνημα

Ο Moedas παραδέχθηκε ότι η Μηχανισμός Επιστημονικών Γνωμοδοτήσεων άργησε να ξεκινήσει, επειδή χρειάστηκε χρόνος για να στελεχωθεί με υψηλού επιπέδου επιστήμονες. Η πρώτη επιστημονική γνωμοδότηση της ομάδας, σχετικά με τις εκπομπές CO2 από τα αυτοκίνητα, δημοσιεύθηκε το Νοέμβριο του 2016, ένα χρόνο μετά της ίδρυσή της. «Το πρώτο έτος, δεν αναπτύξαμε εξωστρέφεια», παραδέχθηκε ο Moedas.

Αλλά υποσχέθηκε ότι σύντομα η ομάδα θα κάνει τη φωνή της να ακουστεί λίγο πιο δυνατά. Μια άλλη γνωμοδότηση, σχετικά με την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και την εμπιστοσύνη στις πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, ηλεκτρονικών ταυτοτήτων και άλλων υπηρεσιών στην ψηφιακή ενιαία αγορά αναμένεται προς το τέλος του Μαρτίου, δήλωσε στη Euractiv.com.

Το ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας

Πιο ουσιαστικά, ο Moedas δήλωσε ότι η επιστήμη είχε γίνει ένα σημαντικό μέσο για τη διεθνή συνεργασία σε έναν κόσμο όπου οι προκλήσεις αποκτούν ολοένα και πιο παγκόσμιο χαρακτήρα. «Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η εθνική κυριαρχία αφορούσε την υπεράσπιση των συνόρων» και άλλα συναφή κυριαρχικά «δικαιώματα», όπως η εκτύπωση χρήματος, η επιβολή φόρων ή η κήρυξη πολέμου, είπε ο Moedas. «Αλλά ξαφνικά, στον ψηφιακό κόσμο, όλα άλλαξαν», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την «κυριαρχική υποχρέωση» ότι οι χώρες πρέπει τώρα να ανταποκριθούν σε κρίσεις όπως η κλιματική αλλαγή ή η επιδημία Έμπολα, που απαιτούν παγκόσμιες λύσεις. Τώρα, με την ψηφιακή επανάσταση, η ίδια η έννοια της εθνικής κυριαρχίας έχει αναποδογυρίσει, παρατήρησε ο Moedas.

«Έχουμε ήδη συζητήσει στον Μηχανισμό γνωμοδοτήσεις σχετικά με την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο», είπε, αναφέροντας ένα άλλο παράδειγμα μιας διασυνοριακής παγκόσμιας απειλής. «Η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο είναι ένα σημαντικό παράδειγμα για ποιο λόγο η εθνική κυριαρχία δεν σημαίνει πια τίποτα», είπε για να εξηγήσει την άποψή του σχετικά με τις «υποχρεώσεις της εθνικής κυριαρχίας». Η ομάδα αναμένεται να δημοσιεύσει τη γνωμοδότησή της σχετικά με την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο στα τέλη Μαρτίου.

 

Ευρωπαϊκή Επιτροπή Scientific Advice Mechanism

 

 

X