Πρέπει η ΕΕ να νοιάζεται για τη Βόρεια Ιρλανδία;

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Λίγοι είναι αυτοί στη Βρετανία, αλλά και στην Ευρώπη, που κατανοούν την Βόρεια Ιρλανδία. [EPA-EFE/AIDAN CRAWLEY]

Λίγοι άνθρωποι στη Βρετανία ή στην Ευρώπη, καταλαβαίνουν τη Βόρεια Ιρλανδία. Ακόμα λιγότεροι καταλαβαίνουν την πολιτική της. Αυτό ίσως εξηγεί γιατί δόθηκε τόσο λίγη προσοχή στον αντίκτυπο του Brexit στη Βόρεια Ιρλανδία κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του δημοψηφίσματος το 2016.

Πέντε χρόνια μετά, η επαρχία αυτή αποτελεί το πιο προφανές θύμα του Brexit. Οι κάτοικοί του ψήφισαν με μικρή πλειοψηφία για να παραμείνουν στην ΕΕ. Οι εθνικιστικές και ρεπουμπλικανικές κοινότητές της, που ταυτίζονται με την Ιρλανδία ψήφισαν στην πλειοψηφία τους υπέρ της παραμονής, και τώρα βρίσκονται έξω από την Ενωση.

Το μεγαλύτερο μέρος της κοινότητας των ενωτικών – περήφανοι για τη βρετανική τους ταυτότητα – ψήφισαν υπέρ της αποχώρησης από την ΕΕ. Διαπιστώνουν τώρα ότι τους έχει επιβληθεί ένα πρωτόκολλο, που τους αποκλείει από την ενιαία αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου.

Δεν είναι λοιπόν περίεργο ότι και οι δύο πλευρές μιλούν για «ξεπούλημα», η έφραση, παρεμπιπτόντως, που χρησιμοποιείται και από τις δύο πλευρές με διάφορες αφορμές για περισσότερο από έναν αιώνα.

Το ιρλανδικό πρωτόκολλο, το οποίο διατηρεί τη Βόρεια Ιρλανδία στην ενιαία αγορά αγαθών της ΕΕ και έχει εισαγάγει τελωνειακούς ελέγχους σε αγαθά, που ταξιδεύουν από τη Βρετανία στη Βόρεια Ιρλανδία, είναι ένα από τα πιο ορατά σημάδια του Brexit. Οπως ορατά είναι τα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας, που αντιμετωπίζουν οι τοπικές επιχειρήσεις και οι πολίτες στα άδεια ράφια των σούπερ μάρκετ.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, τα τέσσερα ενωτικά κόμματα υπέγραψαν κοινή δήλωση ζητώντας την κατάργηση του πρωτοκόλλου. Ωστόσο, θα ήταν λάθος να πιστεύουμε ότι υπάρχει ομοψυχία μεταξύ των φιλοβρετανικών κομμάτων. Οι επόμενες εκλογές για τη συνέλευση της Βόρειας Ιρλανδίας θα διεξαχθούν έως τον ερχόμενο Μάιο.

Οι Ενωτικοί του Ulster αναμένεται να γίνουν η μεγαλύτερη ενωτική δύναμη, για πρώτη φορά σε σχεδόν δύο δεκαετίες και δεν θέλουν να δώσουν στους αντιπάλους τους, στο Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα κανένα τακτικό πλεονέκτημα.

Το Sinn Fein, εν τω μεταξύ, δείχνει να μετατρέπεται στο ισχυρότερο κόμμα συνολικά. Παρά τη ρητορική τους, τουλάχιστον ένα από τα μεγαλύτερα ενωτικά κόμματα θα αποδεχόταν έναν συμβιβασμό που θα διατηρήσει το πρωτόκολλο, ή κάτι σχεδόν παρόμοιο, στη θέση του.

Ένα ερώτημα είναι: πρέπει να νοιάζεται η ΕΕ; Κάποιοι θα ήθελαν η κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον να παραμένει μπλεγμένη σε ένα χάος που δημιούργησε μόνη της. Άλλωστε, είναι το επιχείρημα τους, το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να είχε αποφύγει αυτά τα προβλήματα, παραμένοντας στην ενιαία αγορά ή στην τελωνειακή ένωση. Αντ ‘αυτού, επέλεξε ένα «σκληρό Brexit» και το πρωτόκολλο είναι μία από τις συνέπειες του.

Αυτό το είδος κακεντρέχειας είναι ίσως κάτι το κατανοητό, αλλά αυτοκαταστροφικό. Σε ένα, πέντε ή δέκα χρόνια, η Βόρεια Ιρλανδία θα εξακολουθήσει να είναι το μόνο τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου, που μοιράζεται χερσαία σύνορα με την ΕΕ.

Ο σεχταρισμός που προκάλεσε τη βία των «Ταραχών» (troubles) εξακολουθεί να υπάρχει. Ούτε η συζήτηση για το αν θα μπορούσε, κάποια μέρα, να γίνει δημοψήφισμα για μια ενιαία Ιρλανδία, δεν έχει εξαφανιστεί.

Η ΕΕ δεν έχει την πολυτέλεια να μην νοιάζεται.