Ο κόσμος μετά τον πόλεμο

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ Όλες οι θέσεις σε αυτή τη στήλη αποτελούν απόψεις των συντακτών, όχι της EURACTIV.gr

Για όλους εμάς, εν τω μεταξύ, ο πόλεμος επέβαλε μια νέα αντιπαράθεση με κινδύνους και απειλές που κάποτε απορρίπτονταν ως κατάλοιπα. [NUNO VEIGA/EPA-EFE]

Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν έχει τελειώσει ακόμα. Φαίνεται ότι είναι πιθανό να συνεχιστεί για εβδομάδες ή μήνες ή ακόμη και χρόνια, είτε ως μια σύγκρουση μπρος-πίσω, είτε ως ένα αντάρτικο που μάχεται για να ανατρέψει μια κατοχή, είτε ως ένας παγκόσμιος κατακλυσμός. Ωστόσο, από τη στιγμή που εκτοξεύτηκαν οι πρώτοι πύραυλοι, ήταν σαφές ότι η εισβολή σηματοδότησε την έναρξη μιας νέας εποχής – μιας εποχής που θα καθοριστεί όχι μόνο από το αποτέλεσμα στο έδαφος της Ουκρανίας αλλά και από την παγκόσμια αντίδραση. Με την αντίστασή τους στη ρωσική επίθεση, οι Ουκρανοί έδειξαν με δυναμικό τρόπο τι διακυβεύεται γι’ αυτούς. Ο υπόλοιπος κόσμος εξακολουθεί να παλεύει με το τι διακυβεύεται γι’ αυτόν.

Για τους Αμερικανούς, υποστηρίζει, ο Robert Kagan, ο πόλεμος χρησιμεύει ως μια σκληρή υπενθύμιση «ότι είναι μέρος μιας ατέρμονης μάχης για την εξουσία, είτε το επιθυμούν είτε όχι» -και «ότι υπάρχουν πραγματικά χειρότερα πράγματα από την ηγεμονία των ΗΠΑ». Για τη διεθνή τάξη, γράφει η Tanisha Fazal, ο πόλεμος απειλεί την αρχή που έχει στηρίξει τη σταθερότητα εδώ και δεκαετίες: «Ο κανόνας κατά της εδαφικής κατάκτησης δοκιμάστηκε με τον πιο απειλητικό και ζωντανό τρόπο από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου». Και για τους δυτικούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, υποστηρίζει η Stacie Goddard, ο πόλεμος υπογραμμίζει την αξία της «θεσμικής ρεαλιστικής πολιτικής» – μιας στρατηγικής που, αντί να καταργήσει το υπάρχον διεθνές σύστημα, θα το χρησιμοποιήσει για να περιορίσει τις συντονισμένες αλλά ξεχωριστές αναθεωρητικές προκλήσεις που έχουν τεθεί από την Κίνα και τη Ρωσία.

Για τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο πόλεμος αντανακλά αυτό που ο Daniel Treisman περιγράφει ως «ένα αναδυόμενο μοτίβο – ένα μοτίβο που χαρακτηρίζεται από αντιδυτικό εθνικισμό, οργισμένες, αυτοδικαιωτικές ομιλίες και όλο και πιο ανοιχτή χρήση βίας», πρώτα στο εσωτερικό και στη συνέχεια στο εξωτερικό. Και για τους Ουκρανούς, ο πόλεμος αντιπροσωπεύει μια επίθεση, μεταξύ πολλών άλλων, στην ιστορία τους, με τον Πούτιν, όπως εξηγεί η Anna Reid, «να καταφεύγει στη στρατιωτική βία και την ολοκληρωτική λογοκρισία σε μια μάταιη προσπάθεια να κάνει την πραγματικότητα πιο κοντά στο μύθο».

Για όλους εμάς, εν τω μεταξύ, ο πόλεμος επέβαλε μια νέα αντιπαράθεση με κινδύνους και απειλές που κάποτε απορρίπτονταν ως κατάλοιπα. Αποδεικνύεται, όπως το θέτει ο Stephen Kotkin στη σαρωτική ανάλυσή του για τη γεωπολιτική του παρελθόντος και του παρόντος, ότι «η σχετικά σύντομη ανάπαυλα της Δύσης από τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων με τη Ρωσία αποτέλεσε τελικά ένα μικρό κομμάτι της ιστορίας».