Το Brexit ωθεί την ΕΕ στη δημιουργία πολλαπλών ενώσεων

Οι ηγέτες των τεσσάρων χωρών του Βίσεγκραντ [Czech Republic]

Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε μια περίοδο προβληματισμού μετά το δημοψήφισμα του Ηνωμένου Βασιλείου, ορισμένα από τα μέλη της, φαίνεται να κινούνται προς την κατεύθυνση μιας πιο μεταβλητής γεωμετρίας, σύμφωνα με την οποία ζητούν να ευθυγραμμιστούν με βάση την περιφερειακή συγγένεια.

Εν όψει της συνόδου κορυφής της Μπρατισλάβα την επόμενη εβδομάδα (16 Σεπτεμβρίου), κατά την οποία οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα συναντηθούν για να συζητήσουν το μέλλον της  Ένωσης μετά το Brexit, διάφορες ομάδες εντός της ΕΕ είτε εμφανίζονται για πρώτη φορά είτε ενισχύονται.

Η ένωση της Μεσογείου

Την Παρασκευή (9 Σεπτεμβρίου), ο Αλέξης Τσίπρας έχει καλέσει τους ηγέτες της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Πορτογαλίας, της Κύπρου και της Μάλτα να συναντηθούν στην Αθήνα για να σχηματίσουν μια στρατηγική συμμαχία ομοϊδεατών ηγετών.

Η συνάντηση στην Αθήνα αναμένεται να υποστηρίξει την ανάπτυξη και τις επενδύσεις και να ταχθεί εναντίον της αυστηρότητας που κηρύσσεται από τη Βόρεια Ευρώπη, και κυρίως από τη Γερμανίδα Καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ.

Μετά το Brexit, είναι σαφές ότι η νότια Ευρώπη αισθάνεται ενισχυμένη, ακόμη και αν η πολιτική κατάσταση που επικρατεί στις χώρες αυτές την εμποδίζει να ασκήσει την επιρροή που επιδιώκει να έχει.

Η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία έχουν τεράστιο χρέος και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα βόρεια ευρωπαϊκά κράτη μέλη. Για την Ισπανία, η οποία βρίσκεται σε πολιτικό αδιέξοδο αδυνατώντας να σχηματίσει κυβέρνηση για περισσότερο από έξι μήνες, η ένωση της νότιας ΕΕ δεν είναι ακόμα σε θέση να ασκήσει την επιρροή που επιθυμεί.

Ένωση της Βόρειας Θάλασσας

Σε μια κίνηση για να επωφεληθούν από την έξοδο της Βρετανίας, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού η Φλάνδρα, διακήρυσσε την ιδέα της αναβίωσης των προσπαθειών σφυρηλάτησης μιας νέας ένωσης της Βόρειας Θάλασσας, προκειμένου να εντείνουν τη συνεργασία και την οικονομική ανάπτυξη.

Παρόμοιες πρωτοβουλίες για ενίσχυση των δεσμών μεταξύ της Βρετανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας, της Γερμανίας, της Δανίας, της Σουηδίας και της Νορβηγίας τα τελευταία χρόνια έχουν αποτύχει. Ο Γκέρτ Μπουρζουά, ο πρωθυπουργός της αυτόνομης περιοχής, είπε ότι εν μέρει έφταιγε το γεγονός ότι όλες οι χώρες πλην της Νορβηγίας ανήκουν στην ΕΕ.

Τα γεράκια του Βίσεγκραντ

Στα ανατολικά, οι χώρες του Βίσεγκραντ (Πολωνία, Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία και Ουγγαρία) έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα γίνονται όλο και πιο εμφαντικές στη διαμόρφωση της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας στην μετά-Brexit Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα τέσσερα κράτη της Κεντρικής Ευρώπης απεύθυναν έκκληση για «δραματικές μεταρρυθμίσεις» της Ένωσης και των θεσμικών οργάνων της κατά την πρώτη συνάντηση μετά το Brexit στις 29 Ιουνίου. Η ίδια έκκληση επαναλήφθηκε στις 22 Ιουλίου στη Βαρσοβία.

Η πρωθυπουργός της Πολωνίας Μπεάτα Σίντλο δήλωσε χθες (7 Σεπτεμβρίου) ότι τα τέσσερα κράτη μέλη θα διατηρήσουν μια κοινή θέση στη σύνοδο κορυφής της Μπρατισλάβα την επόμενη εβδομάδα για το μέλλον της ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί μεταρρυθμίσεις «για να έρθει πιο κοντά στους πολίτες της», δήλωσε ο Σίντλο, χωρίς να επεκταθεί.

«Η απόφαση για Brexit έχει κλονίσει τα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ωθεί τα κράτη μέλη να επαναξιολογήσουν τις θέσεις τους εντός της Ένωσης – τα κράτη του Βίσεγκραντ δεν αποτελούν εξαίρεση», υποστηρίζουν οι αναλυτές.

«Γι ‘αυτά, η ΕΕ θα πρέπει να είναι ένας αγωγός για την πολιτική και την οικονομική συνεργασία, τη συνεργασία σε θέματα ασφάλειας, αλλά δεν πρέπει να παραβιάζει την κυριαρχία των εθνικών κυβερνήσεων. Έτσι, και οι τέσσερις χώρες του Βίσεγκραντ υποστήριξαν το κάλεσμα του πρώην Βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον για  επαναπατρισμό της εξουσίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και για περισσότερη εξουσία στα εθνικά κοινοβούλια ώστε να μπορούν να ασκήσουν βέτο σε αποφάσεις της ΕΕ», δήλωσε ο Γιουτζίν Τσαουσόφσκι του ινστιτούτου Stratfor.

«Τώρα που το Ηνωμένο Βασίλειο θα αποχωρήσει από την Ένωση, οι χώρες του Βίσεγκραντ είναι πιθανό να πάρουν τη σκυτάλη από τον Κάμερον διατυπώνοντας παρόμοια αιτήματα.»

Στο ίδιο πνεύμα, ο Ιβ Μπερτονσίνι του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ είπε στη EurActiv.com ότι η ΕΕ ενδέχεται να κινδυνεύει με αποσύνθεση, αν υπάρξει επισημοποίηση των εν λόγω εσωτερικών ενώσεων εντός του μπλοκ.

Κάνοντας αναφορά στο Μπενελούξ και των Σκανδιναβική Ένωση, οι οποίες επισημοποιήθηκαν σαν ομάδες, αλλά δεν συντονίζουν τις δραστηριότητές τους, πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο Μπερτονσίνι φαίνεται να πιστεύει ότι η συμμαχία της Μεσογείου θα είναι μια πιθανή συμμαχία.

Όμως, το πρόβλημα δεν είναι σε αυτές τις χαλαρές συμμαχίες, αλλά στην πιο «ανησυχητική» του Βίσεγκραντ.

«Οι χώρες του Βίσεγκραντ έχουν τη λογική των desperadoes του Άλαμο. Μπορούν επίσης να πάνε και να αναζητήσουν χρήματα στην Κίνα ή τη Ρωσία. Μπορούν να εισέλθουν σε μια λογική λαθρεπιβάτη, που θα μπλοκάρει το σύστημα », πρόσθεσε ο Μπερτονσίνι.

Ας πάρουμε την οδηγία για τους αποσπασμένους εργαζομένους ως παράδειγμα. Η Γαλλία και άλλες χώρες ομοϊδεάτες προσπαθούν να την αναθεωρήσει. Αλλά οι χώρες του Βίσεγκραντ αντιτίθενται, τραβώντας και τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης στην προσπάθεια να καταλήξουμε σε μειοψηφία αρνησικυρίας. «Αυτό μπορεί να εμποδίσει την ΕΕ να λειτουργήσει σωστά.»

 

X