Συμφωνία ΕΕ με αφρικανικές χώρες για να μειωθούν οι μεταναστευτικές ροές

Οι ηγέτες της ΕΕ επιθυμούν να καταστεί πιο εύκολη η επιστροφή των αιτούντων άσyλο των οποίων έχει απορριφθεί η αίτηση στην Αφρική. [European Council]

Η εφαρμογή της τουρκικής φόρμουλας σε πέντε αφρικανικές χώρες θα αποτελέσει σημείο καμπής για την πολιτική ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία μέχρι πρότινος βασιζόταν στις αρχές της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σύμφωνα με το πλαίσιο συνεργασίας της ΕΕ με τις αναπτυσσόμενες χώρες, η καταβολή των ενισχύσεων εξαρτάται από την τήρηση ορισμένων γενικών αρχών, όπως ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου. Η ΕΕ έχει προχωρήσει επανειλημμένα σε αναστολή της βοήθειας προς αυταρχικά καθεστώτα και χώρες που δεν πληρούν τα δημοκρατικά κριτήρια, όπως το Μπουρούντι.

Ωστόσο, η αρχή αυτή βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω της μεταναστευτικής κρίσης και της επιτακτικής ανάγκης για βελτίωση των πολιτικών επανεισδοχής των αφρικανικών χωρών όσων αιτούντων άσυλο απορρίφθηκε η αίτηση.

Σε ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, οι ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν χθες (20 Οκτωβρίου)να επισυνάψουν συμφωνίες με τη Νιγηρία, το Νίγηρα, την Αιθιοπία, τη Σενεγάλη και το Μάλι για την παροχή οικονομικής βοήθειας σε αντάλλαγμα για την ενίσχυση της συνεργασίας με στόχο τον περιορισμό της μεταναστευτικής ροής προς την Ευρώπη.

«Οι προϋποθέσεις ανήκουν στο παρελθόν», δήλωσε διπλωμάτης στη σύνοδο του Συμβουλίου της Πέμπτης, προσθέτοντας ότι οι προτεραιότητες της Ευρώπης «δεν είναι απαραίτητα οι ίδιες με εκείνες των χωρών-εταίρων μας».

Και παρότι η συμφωνία με την Τουρκία έχει αποφέρει καρπούς, η εφαρμογή παρόμοιων συμφωνιών στην Αφρική, όπου οι αρχές της ΕΕ δεν τηρούνται πάντα, ενδέχεται να αποδειχθεί πιο δύσκολη.

Η κυβέρνηση της Αιθιοπίας, χώρα-εταίρος στο νέο πλαίσιο συμφωνιών ,έχει δεχτεί επανειλημμένα επικρίσεις για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Ερυθραία, ένα από τα πιο αυταρχικά καθεστώτα στον κόσμο, ενδέχεται επίσης να λάβει οικονομική βοήθεια σε αντάλλαγμα προσπαθειών για τον περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης στο πλαίσιο των νέων προγραμμάτων.

Σε συμπεράσματα της συνόδου κορυφής, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δήλωσαν ότι «απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για να μειωθεί η ροή των παράνομων μεταναστών, ιδίως από την Αφρική, και να βελτιωθούν τα ποσοστά επιστροφής».

Το παράδειγμα της Τουρκίας

Ενώ οι παράνομες αφίξεις από την Τουρκία έχουν μειωθεί μετά την εφαρμογή της συμφωνίας με την Τουρκία το Μάρτιο, οι αφίξεις από χώρες της Αφρικής έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.

Ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ είπε, «Έχουμε δει ότι η συμφωνία με την Τουρκία έχει φέρει αποτελέσματα. Σήμερα η διαδικασία βρίσκεται, όσο φυσικά είναι δυνατόν, υπό έλεγχο».

«Έχουμε επιβεβαιώσει το πρόγραμμα με πέντε χώρες που έχουν προτεραιότητα (Νιγηρία, Νίγηρα, Αιθιοπία, Σενεγάλη, Μάλι). Θα τους διατεθούν  τα 2 δις που μπήκαν στην άκρη κατά τη σύνοδο κορυφής της Βαλέτα [για το ταμείο έκτακτης ανάγκης για την Αφρική]», πρόσθεσε ο Γάλλος πρόεδρος.

Ποσοστώσεις επανεισδοχής

Οι 28 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων ζήτησαν να αναληφθεί ταχεία δράση όσον αφορά τις συμφωνίες. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Φεντερίκα Μοργκερίνι θα παρουσιάσει την αρχική της αξιολόγηση για τις πέντε συμφωνίες στη σύνοδο του Συμβουλίου το Δεκέμβριο, συμπεριλαμβανομένων «των πρώτων αποτελεσμάτων όσον αφορά τις αφίξεις και τις επιστροφές».

Μόλις ολοκληρωθεί αυτός ο κύκλος, αρκετές άλλες χώρες θα μπορούσαν να προστεθούν στο πρόγραμμα χορήγησης βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου, του Πακιστάν, του Αφγανιστάν και του Μπαγκλαντές, χώρες από τις οποίες προέρχονται πολλοί αιτούντες άσυλο.

X