Στη σκιά Ρωσίας και Brexit η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία

Σύνοδος Κορυφής ΝΑΤΟ Βαρσοβίας [Reuters]

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ συναντώνται σήμερα (8 Ιουλίου) σε μια σύνοδο κορυφής ορόσημο στη Βαρσοβία για να στείλουν μήνυμα ότι δεν θα συμβιβαστούν με μια Ρωσία που επανέρχεται δριμύτερη, ενώ προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις της δραματικής ψήφου της Βρετανίας να εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το διαζύγιο της Βρετανίας από την ΕΕ πρόκειται να κυριαρχήσει στις συνομιλίες μεταξύ του Προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος θα παρευρεθεί στην τελευταία για εκείνον σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, καθώς και του Προέδρου της ΕΕ Ντόναλντ Τουσκ και του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλόντ Γιούνκερ.

Τα μέτρα ασφαλείας είναι δρακόντεια σε όλη την πολωνική πρωτεύουσα με την αστυνομία να κλείνει δρόμους γύρω από το χώρο του εθνικό σταδίου της χώρας και ελικόπτερα να πετούν πάνω από την περιοχή.

Ο Charles Kupchan, ο οποίος ηγείται του τμήματος Ευρώπης στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας των ΗΠΑ, δήλωσε ότι η συνάντηση θα αποτελέσει επίσης «μια πρόωρη ευκαιρία για τον πρόεδρο να συζητήσει τις επιπτώσεις του δημοψηφίσματος στη Βρετανία».

Με τη Βρετανία να καταβάλλει τη μεγαλύτερη στρατιωτική συμβολή της ΕΕ στο ΝΑΤΟ, ο Ομπάμα θα «εκφράσει τις απόψεις του σχετικά με τον καλύτερο τρόπο διαχείρισης της προοπτικής (ενός Brexit) και ποιες θα είναι οι αντίστοιχες οικονομικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις της», είπε.

Ο Ομπάμα θα συναντηθεί επίσης με τον Βρετανό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον κατά τη σύνοδο κορυφής, η οποία συγκεντρώνει όλα τα 28 μέλη του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία, όπου η Σοβιετική Ένωση συνέταξε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας το 1955 για να αντιμετωπίσει τον ανταγωνιστή της το ΝΑΤΟ.

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Douglas Lute δήλωσε ότι η σύνοδος κορυφής «έρχεται σε ένα πραγματικό σημείο καμπής στην ιστορία της Συμμαχίας η οποία μετράει πλέον 70 χρόνια ύπαρξης».

Από το Σύμφωνο της Βαρσοβίας στο ΝΑΤΟ

Τα ειρηνικά χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου μοιάζουν πλέον μια μακρινή ανάμνηση, με τις δύο πλευρές σε διαμάχη και πάλι μετά την προσάρτηση σοκ της Κριμαίας στη Ρωσία το 2014 και την υποστήριξη στους αντάρτες υπέρ της Μόσχας στην ανατολική Ουκρανία.

Το επίκεντρο της συνόδου κορυφής είναι ένα «Σχέδιο Δράσης Ετοιμότητας» για την ενίσχυση των πόρων του ΝΑΤΟ και της ετοιμότητάς του όσον αφορά τη Ρωσία του Βλάντιμιρ Πούτιν την οποία οι σύμμαχοι βλέπουν τώρα πιο επιθετική και επικίνδυνα απρόβλεπτη.

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ θα εγκρίνουν εκ περιτροπής τέσσερα τάγματα στην Ανατολική Ευρώπη- στην Πολωνία, στην Εσθονία, στη Λετονία και στη Λιθουανία, μέχρι 4.000 στρατιώτες σε όλα – για να ενεργούν ως «φράχτης» ενάντια σε οποιοδήποτε νέο ρωσικό τυχοδιωκτισμό.

Η Βρετανία ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι θα συμβάλλει με 650 στρατεύματα στη Εσθονία και την Πολωνία.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης δέσμευση για δαπάνη δύο τοις εκατό του ετήσιου προϋπολογισμού για την άμυνα, βάζοντας τέλος σε χρόνια περικοπών, και τη δημιουργία μιας ισχυρής δύναμης «Αιχμής» 5.000 έτοιμη να παραταχθεί σε διάστημα λίγων ημερών.

Ο απερχόμενος Πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παραιτηθεί μετά την ήττα του δημοψηφίσματος για την παραμονή στη ΕΕ τον περασμένο μήνα, θα υπογραμμίσει την ενεργή δέσμευση στην ασφάλεια της Δύσης στην τελευταία για εκείνον σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, με στόχο να αντισταθμίσει πιθανές ανησυχίες για την αποχώρηση από την ΕΕ της ευρωπαϊκής χώρας με την μεγαλύτερη στρατιωτική συμβολή.

«Το φόντο σε αυτή τη σύνοδο κορυφής είναι η ιστορική απόφαση που ελήφθη τον περασμένο μήνα να φύγουμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο αυτή η σύνοδος κορυφής θα είναι μια ευκαιρία για εμάς να αναδείξουμε την τεράστια συμβολή της Βρετανίας στην ασφάλεια της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ και ότι θα συνεχίσει να την κάνει ακόμη και εκτός της ΕΕ», δήλωσε Βρετανός κυβερνητικός αξιωματούχος.

Συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ

Ειρωνία της τύχης ότι- το πρώτο θέμα στην ημερήσια διάταξη είναι η υπογραφή μιας συμφωνίας για βαθύτερη συνεργασία σε στρατιωτικά θέματα και θέματα ασφαλείας μεταξύ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Η συμμαχία αναμένεται ακόμα να ανακοινώσει την υποστήριξή της για την επιχείρηση της ΕΕ στη Μεσόγειο.

Το ΝΑΤΟ υποστηρίζει επίσης τις προσπάθειες της ΕΕ να περιορίσει τις ροές μεταναστών και προσφύγων από την Τουρκία στην Ελλάδα σε συνδυασμό με τη συμφωνία μεταξύ ΕΕ-Τουρκίας για τον περιορισμό της μετανάστευσης με αντάλλαγμα προνόμια για την Άγκυρα.

Η Γερμανίδα Καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ δήλωσε την Πέμπτη (7 Ιουλίου) ότι οι ενέργειες της Ρωσίας στην Ουκρανία έφθειραν την αμοιβαία εμπιστοσύνη, προσθέτοντας ότι η σύνοδος κορυφής έρχεται «σε μια φάση κατά την οποία η κατάσταση της ασφάλειας στην Ευρώπη έχει αλλάξει σημαντικά».

Τόνισε, ωστόσο, την ανάγκη να «μεταπείσουμε και να κάνουμε διάλογο» με τη Μόσχα, επαναλαμβάνοντας τις απόψεις του Λευκού Οίκου για τον τρόπο διαχείρισης της Ρωσίας του Πούτιν.

Η Ουκρανική κρίση αποδείχτηκε μια άσχημη αφύπνιση για το ΝΑΤΟ και η σύνοδος κορυφής έχει ως στόχο να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τη Μόσχα ότι δεν θα ξαναπιαστεί στον ύπνο.

Η Ρωσία και η πυραυλική άμυνα

Η Ρωσία αντιτίθεται δριμύτατα στην εξάπλωση του ΝΑΤΟ στους δορυφόρους της Σοβιετικής εποχής, την οποία βλέπει ως απειλή για την ασφάλεια της.

Ωστόσο, η Μόσχα συνεχίζει τις ανησυχητικές προειδοποιήσεις για το σύστημα Άμυνας Βαλλιστικών Πυραύλων το οποίο καταστκευάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και για το οποίο η σύνοδος κορυφής πρόκειται να ανακοινώσει ότι έχει φτάσει σε επίπεδο αρχικής λειτουργίας.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η ασπίδα έχει σχεδιαστεί να αποκρούει απειλές πυραύλων από το Ιράν και τη Μέση Ανατολή, η Ρωσία όμως αναφέρει ότι μόλις το σύστημα τεθεί σε πλήρη ισχύ το 2018, θα πλήξει το στρατηγικό πυρηνικό αποτρεπτικό της παράγοντα.

Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ ανακοίνωσε αυτή τη βδομάδα ότι η συμμαχία θα διεξάγει νέες επίσημες συνομιλίες με τη Ρωσία μετά την σύνοδο κορυφής.

Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ Alexander Grushko δήλωσε ότι «θα δοθεί έμφαση στη στρατιωτική ασφάλεια στον απόηχο των αποφάσεων που θα ληφθούν στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία».

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ θα συζητήσουν την επιδείνωση της κατάστασης στο Αφγανιστάν, όπου ο Ομπάμα την Τετάρτη είπε ότι θα διατηρήσει 8.400 στρατεύματα το επόμενο έτος για την αντιμετώπιση των Ταλιμπάν, 15 χρόνια μετά την εισβολή των συμμαχικών δυνάμεων στον απόηχο των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου.

Εν τω μεταξύ, η σύνοδος κορυφής θα εγκρίνει επίσης μια συμφωνία συνεργασίας ΝΑΤΟ-ΕΕ, στην οποία θα εξηγείται ο τρόπος με τον οποιό η συμμαχία-η οποία περιλαμβάνει 22 από τα 28 κράτη μέλη-μπορεί να συνεργάζεται με την ΕΕ.

Η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας της ΕΕ βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, αλλά η μαζική μετανάστευση και οι νέες τρομοκρατικές απειλές που προκύπτουν από τα κράτη της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσής της.